Muhterem Hocam, "Allah’a ulaşmak için Allah’ın gönderdiği vahyi, Kur’ân-ı Kerim’i okumak yeterli. Eğer bir Müslüman oradaki muhkem âyetleri bilmiyorsa fuzûlî camiye gidip de namaz

Soru

Muhterem Hocam, "Allah’a ulaşmak için Allah’ın gönderdiği vahyi, Kur’ân-ı Kerim’i okumak yeterli. Eğer bir Müslüman oradaki muhkem âyetleri bilmiyorsa fuzûlî camiye gidip de namaz kılmasın." dediler. Kur’ân’daki muhkem âyetlerin muhtevasını bilmek Allah’ın yolunu bulmak için yeterli midir?

Cevap

Sevgili kardeşlerim, Kur’ân-ı Kerim’in Arapçasını herkes öğrenip okuyabilir. Ama Kur’ân-ı Kerim’i okumak dediğimiz zaman hiçbir âyet-i kerimede “Bu Kur’ân-ı Kerim’i oku.” denmiyor. Ya söylenen ne.

İşte Bakara 129: “O resûl size âyetleri tilâvet ediyor.”

Bakara 151: “O resûl size âyetleri tilâvet ediyor.”

Âli İmrân 164: “O resûl size âyetleri tilâvet ediyor.”

Cuma 2: “O resûl size âyetleri tilâvet ediyor.”

İbrahim 4: “Her kavmin lisanıyla o resûl size açıklamada bulunuyor.”

İsrâ 15: “O resûl gelmese azap etmeyiz.”

Zumer 71: “Size resûl gelmedi mi?”

ÂYETLERİN TİLAVET GÖREVİNİ ALLAH, RESÛLÜNE VERMİŞTİR

1. BAKARA-129 Rabbimiz, onların arasından kendilerinden, onlara Senin âyetlerini tilâvet edecek (okuyup açıklayacak), onlara Kitap’ı (Kuranı Kerim’i) ve hikmeti öğretecek ve onların (nefsini) tezkiye (ve tasfiye) edecek bir resûl beas et (hayata getir). Muhakkak ki Sen, Sen, Azîz’sin, Hakîm’sin.

2. BAKARA-151 Nitekim size, aranızda (görev yapmak üzere), sizden bir Resûl (Peygamber) gönderdik ki, âyetlerimizi size tilâvet etsin (okuyup açıklasın) ve sizi (nefsinizi) tezkiye (ve tasfiye) etsin, size Kitap’ı (Kurânı Kerim’i) ve hikmeti öğretsin ve (hikmetin de ötesinde) bilmediğiniz şeyleri öğretsin.

3. ÂLİ İMRÂN-164 Andolsun ki Allah, mü’minlerin üzerine (devrin imamının ruhu) bir ni’met olmak üzere kendilerinden bir resûl beas eder. Onlara O’nun (Allah’ın) âyetlerini tilâvet eder, onları tezkiye eder ve onlara kitap ve hikmeti öğretir. Ondan evvel onlar gerçekten açık bir dalâlet içinde idiler.

4. CUMA-2 Ümmîler arasında, kendilerinden bir resûl beas eden O’dur. Onlara, O’nun (Allah’ın) âyetlerini okur, onları tezkiye eder (nefslerini temizler), onlara Kitab’ı (Kur’ân-ı Kerim’i) ve hikmeti öğretir. Ve daha önce (Allah'a ulaşmayı dilemeden evvel) elbette onlar, sadece açık bir dalâlet içinde idiler.

5. İBRAHİM-4 Hiçbir resûlümüz yoktur ki; Biz, onu kendi kavminin lisanıyla göndermiş olmayalım. Onlara (kendi lisanlarıyla) beyan etsin (açıklasın) diye…

İSRÂ-15 … Yük taşıyan (günahı yüklenen) bir kimse, bir başkasının yükünü (günahını) yüklenmez. Ve Biz, bir resûl göndermedikçe azap edici olmadık.

6. İBRAHİM-5 Andolsun ki; Biz Musa (a.s)’ı: “Kavmini karanlıklardan nura çıkar ve onlara Allah’ın günlerini hatırlat (onlara Allah’ın günleri boyunca zikrettir).” diye âyetlerimizle (delillerimizle, mucizelerimizle) gönderdik. …

YÛNUS-47 Her ümmetin bir resûlü vardır. Onlara, resûlleri geldiği zaman onların aralarında adaletle hükmolundu. Onlara zulmedilmez.

7. ZUMER-71 Kâfirler, zümre zümre cehenneme sürülürler. Oraya geldikleri zaman, onun (cehennemin) kapıları açılır. Ve onun (cehennemin) bekçileri onlara derler ki: “Size, sizden (sizin aranızdan) olan resûller gelmedi mi ki, size Rabbinizin âyetlerini okusun, bugüne (buraya) geleceğinizi (söyleyerek) uyarsın?” (Cehenneme gidenler) dediler ki: “Evet (geldiler).” Fakat azap sözü kâfirlerin üzerine hak oldu.

Öyleyse Allahû Tealâ hiç kimseye: “Bak ben size Kur’ân-ı Kerim’i gönderdim, hadi okuyun, anlayın.” demiyor. Tam tersi, âyetlerin tilâvet görevini, Kur’ân-ı Kerim’i okuma görevini Allahû Tealâ evvel emirde resûllerine vermiştir. Bu resûl ya bir nebî resûldür; Allah’ın kendisine şeriat kitabı indirdiği bir peygamberdir. Veya bu resûl, bir velî resûldür; Allah’ın peygamberine indirdiği şeriat kitabıyla amel edendir.

Ve Allahû Tealâ onlardan öğrenmemizi istiyor. İşte Kur’ân-ı Kerim’in bir kısmı muhkem âyetlerdir, bir kısmı müteşabih âyetlerdir. Kalbinde zeyg olanlar müteşabih âyetleri kendileri yorumlayarak insanlar arasında fitne sebebi oluyorlar. Râsihûn olanlar, “Hepsi Allah’tandır.” derler, onlar tezekkür edemezler. Sadece ulûl’elbab yani hikmet sahibi âlimler tezekkür eder.

3/ÂLİ İMRÂN-7 Huvellezî enzele aleykel kitâbe minhu âyâtun muhkemâtun hunne ummul kitâbi ve uharu muteşâbihât(muteşâbihâtun), fe emmâllezîne fî kulûbihim zeygun fe yettebiûne mâ teşâbehe minhubtigâel fitneti vebtigâe te’vîlihi, ve mâ ya’lemu te’vîlehû illâllâh(illâllâhu), ver râsihûne fîl ilmi yekûlûne âmennâ bihî, kullun min indi rabbinâ, ve mâ yezzekkeru illâ ulûl'elbab(elbâbi).

Kitab'ı sana indiren O'dur. Onun bir kısmı muhkem (hüküm ihtiva eden, mânâsı açık olan) âyetlerdir, onlar Kitab'ın esasıdır ve diğerleri, muteşâbihtir (yoruma açık âyetlerdir). Fakat kalplerinde eğrilik (bâtıla meyil) bulunanlar, bu sebeble muteşâbih olanlara (yorum gerektirenlere) tâbî olurlar. Ondan fitne çıkarmak için, onun te'vilini (yorumunu) yapmak isterler. Ve onun te'vilini Allah’tan başka kimse bilmez ve ilimde rusuh sahipleri ise: “Biz O'na îmân ettik, hepsi Rabbimizin katındandır” derler, onlar da tezekkür edemezler, sadece Ulûl'elbab (daimi zikrin ve sırların sahipleri) (tezekkür edebilir).

O zaman Allah Resûlü hadîsinde diyor ki: “Cehaletten kurtulmanın yolu ehl-i zikre sormaktır.” Ehl-i zikir, hikmet sahibi âlim demektir. İster Allah Resûlü “hikmet sahibi âlim” desin, ister “ehl-i zikir” desin, her ikisi de aynıdır. O zaman ancak kimden öğrenebiliriz? Hikmet sahibi âlimden, ehl-i zikirden.

21/ENBİYÂ-7 Ve mâ erselnâ kableke illâ ricâlen nûhî ileyhim fes’elû ehlez zikri in kuntum lâ ta’lemûn (ta’lemûne).

Ve senden önce, vahyettiğimiz rical (erkekler)den başkasını göndermedik. Eğer bilmiyorsanız, zikir ehline (daimî zikrin sahiplerine) sorun.

İşte uğruna Allahû Tealâ’nın kâinatı yarattığı Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V) için de ehl-i zikir Cebrâil (A.S)’dı.

Kıyâme 16, 17, 18 ve 19’da Allahû Tealâ, Cebrâil (A.S)’ın Kur’ân’ı kıraat ettiğini, “Sen ona tâbi ol.” dediğini, sonra onu açıklamanın yine Kendisine ait olduğunu buyuruyor.

75/KIYÂME-16 Lâ tuharrik bihî lisâneke li ta’cele bihî.

O’na (Kur’ân-ı Kerim’i ezberlemeye), acele ederek, O’nunla (Cebrail (A.S) ile beraber) dilini hareket ettirme.

75/KIYÂME-17 İnne aleynâ cem’ahu ve kur’ânehu.

Muhakkak ki O’nun toplanması ve okunması Bize aittir.

75/KIYÂME-18 Fe izâ kara’nâhu fettebi’ kur’ânehu.

Öyleyse O’nu okuduğumuz zaman, artık O’nun (Kur’ân’ın) okunuşuna tâbî ol.

75/KIYÂME-19 Summe inne aleynâ beyânehu.

Sonra O’nun beyanı (açıklanması) muhakkak ki Bize aittir.

O hâlde Kur’ân-ı Kerim'in bir kısmı muhkem âyetlerden oluşur. Muhkem âyetler, kesin hükümleri, emirleri, nehiyleri muhtevasına alır ve insanlara açık ve kesin yol gösteren bir dizayn ifade eder. Muhkem âyetleri anlayabilmek için bir uzman olmak gerekli değildir. Normal standartlarda Kur’ân-ı Kerim’in büyük kısmı insanlar tarafından anlaşılabilir. Yeter ki art niyetli olunmasın.

“Kim Bana ulaşmayı dilerse Ben onu mutlaka Kendime ulaştırırım.” Bu bir muhkem âyettir. İnsan ruhunun Allah’a ulaşması, Kur’ân-ı Kerim’de 12 defa üzerimize farz kılan bir muhtevayı ifade eder. Böyle bir dizaynda Allahû Tealâ’nın muhkem âyetleri, kurtuluş reçetesidir ve muhkem âyetlerle yolunuzu bulabilirsiniz. İşte Âli İmrân 7, Enbiyâ 7 bu açıdan çok manidardır.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 17 Ağustos 2026Son güncelleme: 14 Kasım 20266 dk okuma0