Muhterem Hocam, nefsin terbiyesi kişiden kişiye göre değişir mi?

Soru

Muhterem Hocam, nefsin terbiyesi kişiden kişiye göre değişir mi?

Cevap

Hayır, Allahû Tealâ herkesin nefsinin tezkiye ve tasfiye olmasını istemiş ama bu serbest iradenin kararıyla gerçekleşir.

Tîn Suresinin 4. âyet-i kerimesinde: "Bir takvim içinde, nefsin ahsene ulaşması için (onu) yarattık."

95/TÎN-4: Lekad halaknel insâne fî ahseni takvim(takvîmin).

Andolsun ki Biz, insanı (nefsini), ahseni takvim içinde (nefs tezkiyesi ve tasfiyesi yaparak en güzele ulaşabilecek özellikte) yarattık

Muddessir 38, 39 ve 40'a göre Allahû Tealâ ezelden nefsimizden tezkiye olacağına dair yemin almış. "Bunlar cennettedir." buyuruyor.

74/MUDDESSİR-38: Kullu nefsin bimâ kesebet rehîneh(rehînetun).

Bütün nefsler, iktisap ettikleri (kazandıkları) dereceler sebebiyle (karşılığı olarak) rehinedirler (bağlıdırlar).

74/MUDDESSİR-39: İllâ ashâbel yemîn(yemîni).

Yemin sahipleri (yeminlerini yerine getiren nefsler) hariç.

74/MUDDESSİR-40: Fî cennât(cennâtin), yetesâelûn(yetesâelûne).

Onlar cennetlerdedir. (Diğerlerine) sorarlar.

Şems Suresinin 9. âyet-i kerimesinde: "Nefsini tezkiye eden felâha ermiştir."

91/ŞEMS-9: Kad efleha men zekkâhâ.

Kim onu (nefsini) tezkiye etmişse felâha (kurtuluşa) ermiştir.

Yûsuf 53'te: "Ben nefsimi ibra edemem, çünkü nefs şiddetle kötülüğü emreder."

12/YÛSUF-53: Ve mâ uberriu nefsî, innen nefse le emmâretun bis sûı illâ mâ rahime rabbî, inne rabbî gafûrun rahîm(rahîmun).

Ve ben, nefsimi ibra edemem (temize çıkaramam). Muhakkak ki nefs, mutlaka sui olanı (şerri, kötülüğü) emreder. Rabbimin Rahîm esmasıyla tecelli ettiği (nefsler) hariç. Muhakkak ki Rabbim, mağfiret edendir (günahları sevaba çevirendir). Rahîm'dir (rahmet nurunu gönderen ve merhamet edendir).

Kötülüğü şiddetle emreden nefsin tezkiye ve tasfiyesi ile en güzele ulaştığını görüyoruz. İnsanın nefsi öyle bir mahluktur ki eğer onunla uğraşmaya, onu terbiye etmeye bir gayret sahibi olursanız eninde sonunda onu terbiye edersiniz ve ahsen kılarsınız, en iyi nefs hüviyetine sokarsınız. Adeta, insan vücudunda bir ikinci ruhun oluşmasına şahit olursunuz ya da o sizi kontrol altına alır. O zaman da gideceğiniz yer cehennemdir.

Allah'ın istediği şey de nefsinizi terbiye etmektir. Nefs terbiyesi olmadan mutluluğa ve huzura kavuşabilmek hiçbir zaman mümkün değildir. Zikir, nefsimizi terbiye eden temel vasıtadır, birincil vasıtadır. Zikirsiz nefs tezkiyesi ve tasfiyesi hiç kimse için mümkün değildir. Allah razı olsun.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 17 Ağustos 2026Son güncelleme: 10 Ekim 20262 dk okuma184