Allah’ın bir velîsi olmakla, peygamberlik arasında farklar nelerdir?
Soru
Allah’ın bir velîsi olmakla, peygamberlik arasında farklar nelerdir?
Cevap
Sevgili kardeşlerim, birisi nübüvvettir, diğeri velâyettir. Bunun arasında da risalet söz konusu. Yani eğer bir piramidi ifade etmek gerekirse nübüvvet, risalet ve velâyet. Bu noktada en üstte olan nebîliktir. Ortada olan risalettir. Altta olan velîliktir. O zaman nebî resûller de var, velî resûller de var.
Nebî resûller, Allah’ın kendilerine şeriat kitabı verdiği peygamberlerdir. Ama velî resûller, o şeriat kitabıyla amel edenlerdir. Resûl ve nebî arasındaki birbirinden farklı Kur'ân âyetleriyle tam 10 tane özellik var. Bu özelliğe bakacak olursak şunu görüyoruz:
NEBÎ (PEYGAMBER) RESÛLLER, ŞERİAT KİTABI VERİLENLER
1. Nebî kelimesi sadece Peygamberler için kullanılır. ÂLİ İMRÂN - 81
2. Sadece insanlardan seçilirler. BAKARA - 213
3. Aynı soydan gelirler. MERYEM - 58
4. Aynı anda 2 Nebî olmamıştır. FURKÂN - 35
5. Aralarında fetret devri vardır. MÂİDE - 19
6. Şeriat kitabı sahibidirler. ÂLİ İMRÂN - 81
7. Nebî resûllerin 5 görevi vardır. BAKARA - 151
8. Nebî resûl asaleten hepsi devrin imamıdır. ENBİYÂ - 73
9. Asaleten şefaat yetkisine sahiptir. MERYEM - 87
10. Peygamber Efendimiz (S.A.V) son Nebîdir. AHZÂB - 40, BAKARA - 213
VELÎ RESÛLLER, PEYGAMBERLERİN ŞERİAT KİTABI İLE AMEL EDENLER
1. Resûl, Peygamberler dışındaki kişiler için de kullanılmıştır. YÛSUF - 50, NEML - 35
2. İnsanlardan, Meleklerden ve Cinlerden olabilirler. HACC - 75, EN’ÂM - 130
3. Farklı soydan gelirler. ÂLİ İMRÂN - 179, İBRÂHİM – 4
4. Aynı anda bütün kavimlerde velî resûller vardır. NAHL - 36, İBRÂHİM - 4, MU’MİNÛN - 44, YÂSİN - 13-14-16-20
5. Fetret devri yoktur art arda gelir. MU’MİNÛN - 44
6. Nebîlere verilen şeriat kitaplarıyla hükmederler. ÂLİ İMRÂN - 81
7. Velî resûllerin 4 görevi vardır. ÂLİ İMRÂN - 164, CUMA - 2
8. Velî resûllerin içlerinden biri vekaleten devrin imamı olarak seçilir. SECDE - 24
9. Vekaleten şefaat yetkisi vardır. ENBİYÂ - 28
10. Kıyamete kadar devamlı resûller gelecektir. ÂLİ İMRÂN - 81
Allah’a dostluk süreci, 7 velâyet kademesini kapsar. Allah’a ulaşmayı dilemekten başlar. Ruhu, vechi, nefsi ve iradeyi Allah’a teslim etmekle tamamlanır. Risalet ise, velâyetin üzerinde bir makamdır. Ama her resûl peygamber değildir. Resûllerin çok büyük kısmı velî resûllerdir. Evliyadan olan resûllerdir. Bir kısmı ise nebî resûldür. Nebî resûller, diğer resûllerden üstündür. Nebî resûllerin aslî görevi, huzur namazının imamlığıdır. Ve nebî olmayan devirlerde Allahû Tealâ, her kavimdeki resûllerden birini huzur namazının imamlığına tayin edebilir. Vekaleten bu görevi yürütür.
Allah Resûl'ü hadîsinde: "Âlimler nebîlerin varisleridir." “Benden sonra nebî gelmeyecek ama, benden sonra imamlar gelecek.” İşte bu noktada, "Benden sonra nebî gelmeyecek ama, benden sonra imamlar gelecek" dendiği noktada Allahû Tealâ, vekaleten devrin imamlarından bahsediyor. Ve âlimler Resulullah'ın varisleridir noktasından bakacak olursak 7 grup varis görüyoruz.