Muhterem Hocam, İslâm’ın 5 şartı bir insanı ıslah eder mi? Nefsin ıslahı nasıl gerçekleşir? Açıklayabilir misiniz?

Soru

Muhterem Hocam, İslâm’ın 5 şartı bir insanı ıslah eder mi? Nefsin ıslahı nasıl gerçekleşir? Açıklayabilir misiniz?

Cevap

Sevgili kardeşlerim, İslâm’ın 5 şartı bir insanı ıslah etmez. Evvela konu insansa, insanın yaratılışını hemen açıklamamız lâzım. Bir fizik bedenin sahibiyiz, Hicr 26’ya göre.

15/HİCR-26 Ve lekad halaknâl insâne min salsâlin min hamein mesnûn(mesnûnin). Andolsun ki; Biz insanı, “hamein mesnûn olan salsalinden” (standart insan şekli verilmiş ve organik dönüşüme uğramış salsalinden) yarattık.

Bu fizik beden, nefs ve ruh için bir mekân. Ve nefsimiz, Şems Suresi’nin 7. âyet-i kerimesinde dizayn edilmiş; muhtevasında 19 tane afet var. Şeytan da bu afetlere başlangıç noktasında %100 tesir ediyor.

91/ŞEMS-7 Ve nefsin ve mâ sevvâhâ. Nefse ve onu (7 kademede ahsene dönüşecek şekilde) sevva edene (dizayn edene) (andolsun).

Öyleyse karanlık olan şeytan, %100 karanlık olan nefsimizin afetleriyle beraber, bizi hem bu dünyada huzursuz ve mutsuz hem de ahirette -kaybettiğimiz derecelerin, kazandığımız derecelerden fazla olması sonucunda- bizi kendisiyle birlikte cehenneme götürmek istiyor. Ama Allahû Tealâ Zatından bize ruh üfürmüş. Ruh, Allah’ın bizdeki temsilcisi ve muhtevasında 19 tane haslet var.

ORTAK AKIL NEFS 19 AFETİ ile AKLA Ulaşır 1. Kin ve Nefret 2. Küfür 3. Yalan 4. Zulüm 5. Haset 6. Cehalet 7. Cimrilik 8. Öfke ve Gayz 9. İsyan 10. Sabırsızlık 11. Kibir ve Gurur 12. Hırs ve Şehvet 13. Nankörlük 14. Dedikodu 15. Zan 16. İptilalar (Kötü Alışkanlıklar) 17. Vefasızlık 18. Mürailik 19. Fitne Fesat RUH 19 HASLETİ ile AKLA Ulaşır 1. Sevgi 2. Îmân 3. Doğruluk 4. Adalet 5. Edep 6. İlim 7. Cömertlik 8. Sekinnet 9. İtaat 10. Sabır 11. Tevazu 12. Kanaat 13. Şükür 14. Ketumiyet 15. Hakikat 16. Faziletler 17. Vefa 18. İhlâs 19. Tevhit

Allah'ın, biz insanlardan bu dünya hayatını yaşarken yaşamamızı istediği dinin bütünü ruhta mevcut. Çünkü ruh, Allah’ın bizdeki temsilcisi ve din Allah’ın dini, dinin sahibi Allah. Ve muhtevasında sevgi, iman, doğruluk, adalet, edep, İlim, cömertlik, sekînet, itaat, sabır, tevazu, kanaat, şükür, ketumiyet, hakikat, fazilet, vefa, ihlas ve tevhid var.

Bu dünya hayatında Allahû Tealâ, dini yaşamla, nefsin ıslahı ile; nefsin tezkiye ve tasfiyesi ile, bizden ne istiyor? İnsan-ı kâmil olmamızı istiyor.

Kimdir insan-ı kâmil? İnsan-ı kâmil, nefsin manevî kalbindeki 19 tane afeti 19 fazilete çeviren kişi. Yani şeytanın üzerindeki etkisi sıfır; şeytanın, emrinde olduğu kişi. Başlangıçta insanlar; şeytanın emrinde. Ama Allahû Tealâ nefsimize ve şeytana karşı cihadı Kur'ân-ı Kerim’de bize farz kılmak suretiyle, son tahlilde insan-ı kâmil: nefsi de ruh gibi olan, 19 faziletin sahibi, 19 hasletin sahibi ve şeytanın, emrinde olduğu kişiyi ifade ediyor.

Öyleyse İslâm’ın beş şartıyla bunlar mümkün müdür? Hayır. İslâm’ın beş şartı, vasıta emirleri içeriyor; tamamını değil. Yaptığımız zaman bize derecat kazandırıyor. 7 tane vasıta emir var:

7 VASITA EMİR 1. Allah’a Ulaşmayı Dilemek ANKEBÛT – 5: Kim Allah’a mülâkî olmayı (hayattayken Allah’a ulaşmayı) dilerse, o taktirde muhakkak ki Allah’ın tayin ettiği zaman mutlaka gelecektir (ruhu mutlaka hayattayken Allah’a ulaşacaktır). Ve O; en iyi İşiten, en iyi Bilendir. 2. Kelimeyi Şehadet – 12 İnsanla Mürşid Önünde Tövbe Etmek BAKARA - 45, 46: (Allah’tan) sabırla ve namazla istiane (özel yardım) isteyin. Ve muhakkak ki o huşû sahibi olanlardan başkasına elbette ağır gelir. Onlar ki, Rab’lerine (dünya hayatında) muhakkak mülâkî olacaklarına ve (sonunda ölümle) O’na döneceklerine yakın derecesinde inanırlar. ÂLİ İMRÂN – 18: Allah, şehadet (şahitlik) etti: Muhakkak ki O’ndan başka ilâh yoktur... 3. Oruç BAKARA – 183: Ey âmenû olanlar! Oruç, sizden öncekilerin üzerine yazıldığı (farz kılındığı) gibi sizin üzerinize de yazıldı (farz kılındı). Umulur ki böylece siz takva sahibi olursunuz. 4. Namaz NİSÂ – 103: Böylece namazı bitirdiğiniz zaman, artık ayaktayken, otururken ve yan üstü iken Allah’ı zikredin! Daha sonra güvenliğe kavuştuğunuz zaman, namazı erkâniyle kılın. Muhakkak ki namaz, mü’minlerin üzerine, “vakitleri belirlenmiş bir farz” olmuştur. 5. Hac BAKARA – 197: Hac, bilinen aylardır. İşte kim onlarda (o aylarda), (ihrama girerek) haccı (kendine) farz edindirirse, artık hacta kadına yaklaşmak (ve benzeri davranışlar), fâsıklık (günaha sapmak), cedelleşmek (sürtüşmek, kavga etmek) yoktur... 6. Zekât BEYYİNE – 5: Ve onlar, Allah için hanifler olarak dinde halis kullar olmaktan (nefslerini halis kılmaktan) ve namazı ikame etmekten ve zekâtı vermekten başka bir şeyle emrolunmadılar. İşte kayyûm din (kıyamete kadar devam edecek din) budur. 7. Zikir MUZZEMMİL – 8: Ve Rabbinin İsmini zikret ve herşeyden kesilerek O’na ulaş. ANKEBÛT – 45: Kitaptan sana vahyedilen şeyi oku ve salâtı ikâme et. Muhakkak ki salât, fuhuştan ve münkerden nehyeder. Ve Allah’ı zikretmek mutlaka en büyüktür.

Bu 7 vasıta emirden sadece beşi mevcut. Ne yok? Allah’a ulaşmayı dilemek yok. Ne yok? Mürşid önünde kelime-i şehadetle, 12 tane ihsanla, mürşid önünde tövbe etmek yok. Bu ikisi yok. Geri kalan ne var? Aslında zikir de yok. Oruç, namaz; savm-u salat, hacc-u zekât ve kelime-i şehadet. Kelime-i şehadet: zikirle mürşid önünde tövbe etmek, zikir de başlıyor.

Öyleyse bu muhtevada ne yok: Allah’a ulaşmayı dilemek yok, tövbe yok, mürşit önünde tövbe tabii, zikir yok. Öyle olunca geri kalan vasıta emirlerle biz ne kadar yaparsak yapalım, kurtuluş söz konusu değil.

Kehf Suresi’nin 105. âyet-i kerimesinde Allahû Tealâ şöyle buyuruyor: “Kim Allah’ın âyetlerini ve likâallah’ı inkâr ederse, amelleri boşa gider.”

18/KEHF-105 Ulâikellezîne keferû bi âyâti rabbihim ve likâihî fe habitat a’mâluhum fe lâ nukîmu lehum yevmel kıyameti veznâ(veznen). İşte onlar, Rab’lerinin âyetlerini ve O’na mülâki olmayı (ölmeden evvel ruhun Allah’a ulaşmasını) inkâr ettiler. Böylece onların amelleri heba oldu (boşa gitti). Artık onlar için kıyâmet günü mizan tutmayız.

Ameli yapan fizik vücuttur. Likâallah, ruhumuzun talebidir. Ve âyetler ki: Kişi kalpten Allah’a ulaşmayı dilemezse, o kişinin kalbinde Allah’ın âyetleri yok. Öyle olunca o zaman yapılan ameller boşa gidiyor.

İşte Resûlullah’ın dediği: “Öyle insanlar vardır ki cennetlik amel işlerler ama cehenneme gideceklerdir.” Kimdir bu cennetlik amel işleyip cehenneme gidenler? Cennetlik amel işleyen: İslâm’ın beş şartını yerine getirenler. Bunların hepsi cennetlik ameldir. Ama Allah’a ulaşmayı dilemedikleri için ve zikir olmadığı için kalpleri karanlıklar içerisinde. Tamamıyla amelleri boşa gidiyor, Kehf 105’e göre. Allah razı olsun.