Muhterem Hocam, Allah’ın zamandan ve mekândan münezzeh olması ne anlama geliyor? Açıklar mısınız?

Soru

Muhterem Hocam, Allah’ın zamandan ve mekândan münezzeh olması ne anlama geliyor? Açıklar mısınız?

Cevap

Yani zaman yoktu, mekân da yoktu; Allah vardı. Zaman da bir mahlûktur, mekân da bir mahlûktur. Evvela Allahû Tealâ zamanı yaratmış, sonra mekânı. Enbiyâ Suresi’nin 30. âyet-i kerimesinde:

21/ENBİYÂ-30 E ve lem yerallezîne keferû ennes semâvâti vel arda kânetâ ratkan fe fetaknâhuma, ve cealnâ minel mâi kulle şey’in hayy(hayyin), e fe lâ yu’minûn(yu’minûne).

İnkâr edenler (kâfirler), semaların ve arzın bitişik olduğunu görmediler mi? Sonra Biz, o ikisini (birbirinden) ayırdık. Ve her canlı şeyi sudan yarattık. Hâlâ inanmazlar mı?

“O inkâr eden kâfirler semaların ve arzın bitişik olduğunu görmediler mi? Biz o ikisini ayırdık.” Yani zaman da yoktu, zaten zamanın olmadığı yerde mekân da yok. Ama Allah vardı ve Allahû Tealâ yaratmayı diliyordu. Neyi yaratıyor? Enerjiyi yaratıyor. Bakın gökler ve yerler bitişikti. Yani henüz yoktu gökler ve yerler. Ama biz onların arasını ayırdık ve her canlı şeyi sudan yarattık.

Allahû Tealâ Hadîd Suresi’nin 4. âyet-i kerimesinde şöyle buyuruyor:

57/HADÎD-4 Huvellezî halakas semâvâti vel ardafisitteti eyyâmin summestevâ alel arş(arşi), a’lemu mâ yelicu fîl ardı ve mâ yahrucu minhâ ve mâ yenzilu mines semâi ve mâ ya’rucu fîhâ, ve huve meakum eyne mâ kuntum, vallâhu bi mâ ta’melûne basîr(basîrun).

Gökleri ve yeri 6 günde yaratan O’dur. Sonra arşın üzerine istiva etti. Arza gireni ve ondan çıkanı ve semadan ineni ve orada uruç edeni (yükseleni) bilir. Ve siz nerede iseniz O, sizinle beraberdir. Ve Allah, sizin yaptıklarınızı en iyi görendir.

Huvellezî halakas semâvâti vel ardafisitteti eyyâmin: O yüce Allah ki gökleri ve yeri altı günde yarattı.

Summestevâ alel arş: Arşa istiva etti.

A’lemu mâ yelicu fîl ardı ve mâ yahrucu minhâ: O gökten ineni ve göğe yükseleni bilir. Yere gireni ve yerden çıkanı da bilir. İşte sevgili kardeşlerim, öncelikle Allahû Tealâ enerjiyi yaratıyor, sonra enerjiyi maddeye dönüştürür. Sonsuz bir kâinat. Bu sonsuz kâinat cinsesi insan şeklinde ama evvela enerjiyle yaratılması, sonra da enerjinin maddeye dönüşümü söz konusu. İşte enerjiyle enerjinin yaratılmasıyla, enerjinin harekete geçmesiyle zaman oluşuyor. Sonra enerji maddeye dönüştürülmesiyle de mekân oluşur. Ama zaman da yoktu, mekân da yoktu, Allah vardı.