Muhterem Hocam, başka kardeşlerin sorunlarına yardım etmek varken, kardeşinin hayatında olanları alay konusu yapan ve bu davranışlara ısrarla devam edenlere, düşünce ve davranışımı

Soru

Muhterem Hocam, başka kardeşlerin sorunlarına yardım etmek varken, kardeşinin hayatında olanları alay konusu yapan ve bu davranışlara ısrarla devam edenlere, düşünce ve davranışımız nasıl olmalıdır?

Cevap

Sevgili kardeşlerim, Muhterem Efendimiz her zaman şöyle buyuruyor: "Aynaya bakın karşısına geçin, aynada kimi görürsünüz? Kendinizi görürsünüz değil mi? Ama her insan sizin için bir aynadır." O zaman aslında kiminle alay ediyorsanız, kimi görüyorsunuz? Evet. Eğer düşünürseniz, o zaman aslında bizim insanlarla alay etmemiz mi, yoksa onları baş tacı etmemiz mi gerekmektedir? Eğer yücelmek istiyorsak, eğer efendi olmak istiyorsak, herkesin hizmetkârı olmamız lâzım.

O kardeşimizin bir eksiğine bakanlar, onun hakkında onun bütününü yani ne diyelim mesela, öyle kabul edelim: Ayağı acımış, bir kaza sebebiyle topal olmuş ve biz de ne yapıyoruz? Onunla alay ediyoruz. inşaallah öyle Allah göstermesin ama öyle… Bütün o Allah’ın, Allah diyor ki: "O Benim yeryüzündeki halifemdir." Her insan potansiyel bir halife midir, değil midir? "Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım." O da halife adaylarından bir tanesi, namzet. Sadece onun o noktasına bakarak, oraya o kişi foxy ederek, sanki diğer tarafı hiç yokmuş gibi kabul etmek ve şeytanın tuzağına düşmek olabilir mi? Mümkün değil.

Halbuki Allahû Tealâ nereye bakıyor? Allah diyor ki: "Soyunuza bakmam, zenginliğinize bakmam, malınıza bakmam, cinsinize bakmam, devamlı nereye bakıyorum?" Devamlı Allahû Tealâ kalbe bakıyor. Öyleyse insanları değerlendireceksek aslında hangi açıdan değerlendirmemiz lazım? Allah insanları nasıl değerlendiriyor, kim söyleyecek? Allah insanları kazandıkları pozitif dereceler ve negatif dereceler açısından değerlendiriyor, öyle değil mi? Bir kişinin bir milyon sevabı var, öbürü 500 günahı var. Allah’a göre bu kişi kimdir? Bu kişi iyilerdendir. Sakat olabilir, kör olabilir, kulağı olmayabilir, vesaire... Dıştan her eksiği olabilir ama Allah’a göre o nasıl birisidir? O, cennetlik birisidir, iyilerdendir. Çünkü 1 milyon sevabı var, 500 günahı var.

Allah iyilerden diyor. Peki, sen Allah’ın iyilerden dediğine ne yapıyorsun? Kendi zannına tabi olarak alay ediyorsun. İşte burada biz kendimiz tuzağa düşüyoruz. Öyle olmamak lazım. İnsanları kusurlarıyla, eksikleriyle değerlendirmemek lazım. Allah’ın değerlendirdiği gibi değerlendirmek gerek. Allah herşeyden evvel. O kişi bir insandır. Allah diyor ki: "Bütün mahlûkatın içerisinde insan en üst noktadadır. Benim ruhumu taşıyor." Allah’ın ruhunu taşıdığı, Allah’ın kıymet verdiği bir insanı, onu nasıl o şekilde görebilirsiniz?

Öyleyse herkes, Osmanlı’daki gibi "Velî, müşteri velî nimetimizdir" cinsinden hareket ederek herkesi baş tacı etmemiz lazım. Herkese Hızır gibi davran ki gerçek Hızır’a ulaşasın. Her geceyi Kadir gecesi gibi değerlendir ki, gerçek Kadir gecesine ulaşasın. Bu olmadan olmaz.

Evet sevgili kardeşlerim, öyleyse insanları alay etmek, insanları alayı almak asla ve asla doğru değil. Yetmez, Allah’ın yasak ettiği bir davranış biçimidir. Hangi âyette bunu söylüyor? Hucurât Suresi'nin 11. âyet-i kerimesi. Hucurât 11'de ne diyor?

49/HUCURÂT-11 Yâ eyyuhâllezîne âmenû lâ yeshar kavmun min kavmin asâ en yekûnû hayren minhum ve lâ nisâun min nisâin asâ en yekunne hayren minhunn(minhunne), ve lâ telmizû enfusekum ve lâ tenâbezû bil elkâb(elkâbi), bi’sel ismul fusûku ba’del îmân(îmâni), ve men lem yetub, fe ulâike humuz zâlimûn(zâlimûne).

Ey âmenû olanlar! Bir kavim, (başka) bir kavimle alay etmesin. Belki onlar (alay edilenler) diğerlerinden daha hayırlıdır. Ve kadınlar da diğer kadınlarla (alay etmesin), belki kendilerinden (diğerleri) daha hayırlıdırlar. Ve birbirinizi ayıplamayın. Kötü lâkaplarla çağırmayın. Îmândan sonra fasık isimler ne kötü. Ve kim tövbe etmezse, işte o zaman onlar zalimdirler.

"Ey iman edenler, bir kavim başka bir kavimle alay etmesin. Belki o, alay edilenler diğerlerinden daha hayırlıdır." Öyle değil mi? Birisi, diğeriyle alay ediyor. Alay eden kişi Allah’a ulaşmayı dilemiyor, öbürü ise Allah'a ulaşmayı dilemiş. Hangisi daha hayırlıdır? âyet-i kerime diyor ki: "Bir kavim ile alay etmesin. Belki o alay edilen kavim diğerlerinden daha hayırlıdır."

"Kadınlar da diğer kadınlarla alay etmesin. Belki kendilerinden diğerleri daha hayırlıdır. Birbirinizi ayıplamayın, kötü lakaplarla çağırmayın. Îmândan sonra fasık isimler ne kötü. Kim tövbe etmezse, işte onlar zalimlerdir."

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 17 Ağustos 2026Son güncelleme: 22 Ekim 20263 dk okuma1