Muhterem Hocam, ben şantiyede çalışıyorum. Merdiveni olması gereken bir yerden iş makinesiyle inmem gerekti. İnerken ayağım takıldı ve düştüm; topuğum kırıldı. Bu olay kader midir
Soru
Muhterem Hocam, ben şantiyede çalışıyorum. Merdiveni olması gereken bir yerden iş makinesiyle inmem gerekti. İnerken ayağım takıldı ve düştüm; topuğum kırıldı. Bu olay kader midir, kaza mıdır?
Cevap
Sevgili kardeşim, bu olay senin için bir kaderdir. Çünkü kendi serbest iradenin talebiyle bunu yaparak o noktaya ulaşmadın. Evet, maiîşetini kazanmak üzere bir işte çalışıyorsun ama senin dışındaki bir olay, bir güç düşmene sebep oluyor. Dolayısıyla üç iradeden bahsedecek olursak ilâhî irade, küllî irade ve cüz’î irade. Senin için bu olayın kaza olabilmesi, senin bizzat topuğunun kırılması istikametinde bir talebin sahibi olman gerekir. Kaza, bizim kendi serbest irademizle îfâ ettiğimiz fiillerdir.
Ama, diyeceksin ki: “Burada iş makinesiyle inmem gerekti, inerken ayağım takıldı ve düştüm; ne olabilir?” Allah'ın ilmi ve rahmeti herşeyi kuşatmıştır. Allahû Tealâ engel olabilirdi; olmadığına göre, izin verdiğine göre burada senin için bir hayır söz konusudur. Bir derecât kaybı söz konusu değil. Eğer sabredebilirsen bu olayın başına gelmesi sebebiyle o zaman sabretmenin gerektirdiği derecâtı kazanırsın inşaallah.
Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V) buyuruyor ki:
HADÎS-İ ŞERİF
Kaynak: Müslim, Zühd, 64; Dârim, Rikâk, 61
"Mü’minin her işi hayırdır. Eğer bir genişliğe (ni’mete) kavuşursa şükreder ve bu onun için bir hayır olur. Eğer bir darlığa (musîbete) uğrarsa sabreder ve bu da onun için bir hayır olur."
Dolayısıyla eğer bu kazadan mütevellit sabrını artırabilirsen, zikirle; Allah herşeye kâdirdir. Kazancın derecât kazancın var ama bir derecât kaybı söz konusu değildir, eğer sabredebilirsen tabii. Ama “Bu olay niye başıma geldi?” diye şikâyette bulunursan, o zaman kazandıklarını yavaş yavaş bitirmeye başlarsın. Önemli olan başımıza gelen her fiilde Murad-ı İlâhî'nin ya bir hayır ya bir fayda olduğunu düşünerek hareket etmemizdir. Tabii burada ilâhî irade noktasında mı ve küllî irade noktasında mı bu olay oluştu belirsiz. Mesele ne olabilirdi?
Bir kişi bu noktada seni itseydi o zaman doğrudan doğruya onun iradesi, müsâadeli irade devreye girdiği için “Doğrudan kaderdir.” diyebilirdik. Ama kaza da diyemiyoruz çünkü kendin isteyerek bu olayı gerçekleştirmiş değilsin; belki hata, yani senin orada merdivende yürürken dikkatli davranmaman, dikkatsizlik ve tedbirsizlik sebebiyle bu olay oluşmuştur. Oradan kaza denebilir; kaybın da olabilir. Allah razı olsun.