Muhterem Hocam, emr-i bi’l-ma‘rûf ve nehy-i ani’l-münker kavramını açıklar mısınız?
Soru
Muhterem Hocam, emr-i bi’l-ma‘rûf ve nehy-i ani’l-münker kavramını açıklar mısınız?
Cevap
Kur’ân-ı Kerim’de Allah’ın emirleri var, Kur’ân-ı Kerim’de Allah’ın nehiyleri var. Allah’ın Zat’ından bize üfürülen ruh, yapısındaki 19 haslet sebebiyle Allah’ın bütün emirlerine itaat ediyor ve hasletler sebebiyle yasak olan hiçbir fiili işlemiyor. Ama nefsimiz öyle değil. Başlangıç noktasında nefsimiz Allah’ın bütün emirlerine isyan ediyor, yasak olan fiilleri işliyor.
İşte, bu emr-i bi’l-ma‘rûf ve nehy-i ani’l-münker yapanlar, 7 safha 4 teslimi yaşayanlardır. Allah’a ulaşmayı dilemişler, mürşidlerine tâbî olmuşlar, ruh teslimi yapmışlar, fizik vücut teslimi, nefs teslimi, ihlâs ve iradenin teslimini gerçekleştirmişler. Öyle olunca artık nefsleri de ikinci bir ruh olmuş ve Allahû Tealâ onları irşada memur ve mezun kılmış, tayin etmiş.
7 HEDEF EMİR
VAHDET
1. Allah’a Ulaşmayı Dilemek
RÛM-31: O’na (Allah’a) yönelin (Allah’a ulaşmayı dileyin) ve O’na karşı takva sahibi olun. Ve namazı ikame edin. Ve (böylece) müşriklerden olmayın.
TEVHİD
2. 12 İhsanla Mürşide Tabi Olmak
MU’MİN-15: …. Allah, kullarından dilediği kişinin üzerine Allah’a ulaşma gününün geldiğini ihtar etmek için, emrinden (Allah’ın emrini tebliğ edecek) bir ruh (devrin imamının ruhunu) ulaştırır.
TESLİM:
3. Ruhun Allah’a Teslimi
RA’D-21: Ve onlar Allah’ın (ölmeden evvel), Allah’a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O’na (Allah’a) ulaştırırlar. Ve Rab’lerine karşı huşû duyarlar ve kötü hesaptan korkarlar.
4. Fizik Vücudun Allah’a Teslimi
YÂSÎN-60: Ey Âdemoğulları! Ben, sizlerden şeytana kul olmayacağınıza dair ahd almadım mı? Muhakkak ki; o (şeytan), size apaçık bir düşmandır.
YÂSÎN-61:Ve Ben, sizden Bana kul olmanıza (dair ahd almadım mı?) Bu da Sıratı Mustakîm (üzerinde bulunmak)tır.
5. Nefsin Allah’a Teslimi
NİSÂ-103: Namazı bitirdiğinizde; ayaktayken, otururken ve yan üzeriyken (yan üstü yatarken), Allah’ı hep zikredin! Güvenliğe kavuştuğunuzda namazı namazın erkânıyla kılın…
6. İrşada Ulaşmak
BEYYİNE-5: Onlar emrolunmadılar. Sadece hanifler olarak, Allah için dinde halis (nefslerini halis kılmış) kullar olmakla emrolundular. Ve namaz kılmakla ve zekat vermekle emrolundular. İşte kayyum olan din budur.
7. İradeyi Allah’a Teslim Etmek
EN’ÂM-97: Ve kara ve denizin karanlıklarında (nefsin afetlerinin karanlığında) yolunuzu bulmanız (hidayete ermeniz) için yıldızları (nebîler, resûller, mürşidler) kılan O’dur. Bilen bir kavim için, âyetleri detayları ile açıkladık.
Işte bütün 7 safha 4 teslimi yaşayan sahâbe, havâriler, rabbânîyyûn; emr-i bi’l-ma‘rûf ve nehy-i ani’l-münker yapanlardır.
ORTAK AKIL
NEFS 19 AFETİ ile AKLA Ulaşır.
1. Kin ve Nefret
2. Küfür
3. Yalan
4. Zulüm
5. Haset
6. Cehalet
7. Cimrilik
8. Öfke ve Gayz
9. İsyan
10. Sabırsızlık
11. Kibir ve Gurur
12. Hırs ve Şehvet
13. Nankörlük
14. Dedikodu
15. Zan
16. İptilâlar (Kötü Alışkanlıklar)
17. Vefasızlık
18. Mürailik
19. Fitne Fesat
RUH 19 HASLETİ ile AKLA Ulaşır.
1. Sevgi
2. Îmân
3. Doğruluk
4. Adalet
5. Edep
6. İlim
7. Cömertlik
8. Sekînet
9. İtaat
10. Sabır
11. Tevazu
12. Kanaat
13. Şükür
14. Ketumiyet
15. Hakikat
16. Faziletler
17. Vefa
18. İhlâs
19. Tevhit
7 âyet-i kerimede Kur’ân’da, Allahû Tealâ bunları anlatıyor. Emr-i bi’l-ma‘rûf ve nehy-i ani’l-münker yapanlar:
MA’RUF İLE EMREDEN VE MÜNKERDEN NEHYEDENLER (VELİ MÜRŞİDLER)
1. ÂLİ İMRÂN-104 Sizin içinizden hayra davet eden (mürşidlerden) bir cemaat olsun ve mârufla emretsin, ve münkerden nehyetsin (men etsin). İşte onlar, onlar felâha erenlerdir.
2. ÂLİ İMRÂN-110 Siz, insanlar için çıkarılmış (seçilmiş) olan, ümmetin hayırlı kişileri oldunuz. Mâruf ile emredersiniz ve münkerden nehy edersiniz (men edersiniz). Ve siz, Allah'a îmân ediyorsunuz. Eğer kitap ehli de îmân etselerdi elbette onlar için hayırlı olurdu. Onlardan bir kısmı mü'mindir ve onların çoğu da fâsıklardır.
3. ÂLİ İMRÂN-114 Onlar, Allah'a ve yevmil âhire îmân ederler, mâruf (irfan) ile emreder ve kötülükten nehyederler (men ederler) ve hayırlara koşarlar. İşte onlar, sâlihlerdendir.
4. TEVBE-71 Ve mü’min erkekler ve mü’min kadınlar, birbirlerinin dostlarıdır. Ma’ruf ile emreder ve münkerden nehyederler (yasaklarlar) ve namazı ikâme ederler ve zekâtı verirler. Allah ve O’nun Resûl'üne itaat ederler. İşte onlar, Allah, onlara rahmet edecek. Muhakkak ki Allah; Azîz’dir, Hakîm’dir.
5. TEVBE-112 …Allah’a ulaştırmak için ruhlarını yola çıkaranları, yeryüzünde ibretle gezip tefekkür edenleri); rükû ve secde edenleri, ma’rufla emredenleri, münkerden nehyedenleri (yasaklayanları), Allah’ın hudutlarını muhafaza edenleri ve mü’minleri müjdele!
6. HACC-41 Yeryüzünde onlara imkânlar verseydik, namazı ikame ederler (kılarlar), zekâtı verirler, maruf ile emrederler ve münkerden nehyederlerdi (yasaklarlardı). Bütün işlerin akıbeti (sonucu), Allah’a aittir (hüküm ve takdir Allah’ındır).
7. LOKMÂN-17 Ey yavrum, namazı ikame et (namaz kıl)! Ma’ruf ile (irfanla, iyilikle) emret ve münkerden (kötülükten) nehyet (münkeri yasakla, mani ol). Ve sana isabet eden şeylere (musîbetlere) sabret. Muhakkak ki bu, azmedilen (mutlaka yapılması gereken) işlerdendir.
Yani ne yapıyorlar? Allah’ın bütün emirlerine itaat ediyorlar ve nefslerinde afet olmadığı için de yasak olan hiçbir fiili işlemiyorlar. İşte ma’ruf ile emreden ve münkerden nehyedenler, onlar Allah’ın velî mürşidleridir.
Allahû Tealâ herkesin kendisine dost olmasını, mürşid olmasını istiyor ama bu nefs tezkiyesi ve tasfiyesi ile gerçekleşen bir durumdur. Nefs tezkiyesi bedava bir olaydır. Bir dilekle Allahû Tealâ’nın herkese garanti ettiği bir durumdur. Hidayette asıl olan nefs tasfiyesidir; yani fizik vücudun Allah’a teslimi ve nefsin Allah’a teslimi. Bunu gerçekleştirmek asıldır. Allah razı olsun.