Muhterem Hocam, erkeğin eşine karşı davranışları nasıl olmalıdır, açıklayabilir misiniz?
Soru
Muhterem Hocam, erkeğin eşine karşı davranışları nasıl olmalıdır, açıklayabilir misiniz?
Cevap
Sevgili kardeşlerim, eşinin, çocuklarının aile reisi üzerinde hakları vardır. Ama aynı zamanda erkeğin de eşinin üzerinde, çocukların üzerinde hakkı vardır. Çocukların da anne baba üzerinde hakkı vardır. Herkes sorumluluklarını yerine getirmelidir. Aile reisi, ailenin geçiminden sorumludur. Eşi evin bakımından sorumludur. Çocuklar ise anne babaya karşı sorumluluklarını yerine getirmekle mükelleftir. Aile saadetinin devamlılığı, aile içerisinde erkeğin de hanımın da çocukların da Allah’a karşı vazifelerini yerine getirmesine bağlıdır.
Burada ben bir kıssa anlatmak istiyorum. Çorum’da Osmancık kazası vardır. Osmanlı döneminde veya daha öncesinde bilmiyorum, Koyun Baba diye bir Allah dostu vardır. Bir ara köylüler şikâyet ediyorlar: “Bunun koyunları bize zarar veriyor, köpekleri de aynı şekilde.” Kadı kendisini çağırmış, “Bunlar senden şikâyetçi, ne diyorsun?” demiş. “Hayır efendim,” demiş, “benim koyunlarım kimseye zarar vermez, köpeğim de haram yemez.” “Nasıl oluyor?” deyince demiş ki: “Tamam, ben şimdi paramla et alacağım, komşular da et alsınlar, yan yana koyalım.
Benim köpeğim, sadece helâl parayla aldığım benim etimi yiyecektir, onlara asla dokunmayacaktır. Yetmez, koyunları da bağa salalım; onların bağına asla zarar vermeyecektir.” Gerçekten kadının huzurunda bunu gerçekleştiriyor ve aynen dediği gibi oluyor. “Sen bunu nasıl başarıyorsun?” deyince diyor ki: “Allah beni kendisi için yarattı ama bu koyunları da benim için yarattı. Öyleyse dünya bizim için ama biz dünya için değiliz, biz Allah içiniz.”
İşte hangi oranda Rabbimize karşı vazifelerimizi yerine getiriyorsak, o zaman diğerleri de bize Allahû Tealâ tarafından musahhar kılınıyor. O zaman erkeğin öncelikle Allah’a karşı sorumluluklarını yerine getirmesi lâzım. Erkeğin aynı zamanda eşine, çocuklarına ve Allah’a karşı sorumluluklarını yerine getirmesi; korumak ve sevmek. Aynı şekilde çocukların ve eşinin de Allah’a karşı sorumlulukları vardır. Çocuklar babaya ve anneye karşı sorumluluklarını yerine getirmelidir; yani sevmek ve itaat etmek. İtaat makamında daima aile reisi erkektir. Dolayısıyla her iki taraf, kaç kişi varsa, öncelikle Allah’a karşı sorumluluklarını yerine getirmek durumundalar.
Nitekim Lokmân Suresi’nin 15. âyet-i kerimesinde buyuruluyor ki:
31/LOKMÂN-15 Ve in câhedâke alâ en tuşrike bî mâ leyse leke bihî ilmun fe lâ tutı’humâ ve sâhibhumâ fîd dunyâ magrûfen vettebi’ sebîle men enâbe ileyy(ileyye), summe ileyye merciukum fe unebbiukum bi mâ kuntum ta’melûn(ta’melûne).
Ve bilgin olmayan bir şey hakkında, şirk koşman için seninle mücâdele ederlerse, ikisine de itaat etme! Ve dünyada onlara güzellikle sahip ol. Bana yönelenlerin (ruhunu Allah'a ulaştırmayı dileyenlerin) yoluna tâbî ol. Sonra dönüşünüz Banadır. O zaman yaptığınız şeyleri size haber vereceğim.
“Eğer annen baban, bilmediğin bir şeyi bana şirk koşmanı isterse onlara itaat etme.”
Ne zaman itaat et diyor? Annen baban benim yoluma tâbi olursa onlara itaat et diyor (Lokman 15).
"vettebi’ sebîle men enâbe ileyy(ileyye)".
Öyleyse bütün insanlar için birbirlerine karşı davranışlar en güzel şekilde olması, insanlar birbirlerinin davranışlarından mutluluk duyabilmesi. Bu da öncelikle Allah’a karşı vazifelerin yerine getirilmesine bağlıdır.