Muhterem Hocam, Fâtiha’sız namaz olmaz deniyor. Namazlarda her rekatta Fatiha okumanın hikmeti nedir? Arkasındaki saklı manayı bizlere açıklayabilir misiniz?

Question

Dr. Abdulcabbar Boran · Accepted Answer

Fâtiha’sız namaz olmaz. Fâtiha, ruhun hidayetidir. Fâtiha, fizik vücudunun da hidayetidir. Fâtiha, nefsin de hidayetidir. Fâtiha iradenin de hidayetidir.

FÂTİHA SÜRESİ 1. FÂTİHA – 1 Bismillâhir rahmânir rahîm. Rahmân ve rahîm olan Allah'ın ismi ile. 2. FÂTİHA – 2 El hamdu lillâhi rabbil âlemîn (âlemîne). Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah’adır. 3. FÂTİHA – 3 Er rahmânir rahîm(rahîmi). Rahmân’dır, Rahîm’dir. 4. FÂTİHA – 4 Mâliki yevmid dîn(dîne). Dîn gününün mâlikidir. ŞUARÂ – 82 Ve dîn günü, benim hatalarımı mağfiret etmesini umduğum da O’dur. 5. FÂTİHA – 5 İyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn (nestaînu). (Allah'ım!) Yalnız Sana kul oluruz ve yalnız Senden İSTİANE (mürşidimizi) isteriz. 6. FÂTİHA – 6 İhdînâs sırâtel mustakîm(mustakîme). (Bu istiane'n ile) bizi, SIRATI MUSTAKÎM'e hidayet et (ulaştır). 7. FÂTİHA – 7 Sırâtallezîne en’amte aleyhim gayril magdûbi aleyhim ve lâd dâllîn(dâllîne) O yol (SIRATI MUSTAKÎM) ki; üzerlerine nimet verdiklerinin yoludur. Üzerlerine gadap duyulmuşların ve dalâlette kalmışların (Allah’a ulaşmayı dilemeyenlerin) yolu değil.

Yani, Kur`an`ı Kerim`in anahtarı, açış anahtarıdır Fâtiha. Ne diyoruz: " Euzu billahiminerşeytanirracim. Bismillahirrahmanirrahim." Bir kere Kur`an kıraat edildiği zaman kovulmuş olan şeytandan Allah’a sığınıyoruz. Ve "Bismillâhir rahmânir rahîm. " ilk âyeti Fâtiha. Bu âyette Allah ismi Rahmân ismi Rahîm ismi bütün kâinatı ihtiva ediliyor. Alemler söz konusu olması hasebiyle ,“Elhamdü lillâhi Rabbi’l-âlemîn” Alemleri ilgilendiren manevi rızıkların hepsi Hamdi gerektiriyor. “Errahmânirrahîm” O, Allah hem Rahmân’dır, Rahîm’dir. “Mâliki yevmiddîn" dîn gününün sahibi yani mürşide tâbi olduğumuz gün, din günü. Çünkü Şuarâ 82 de:" din günü benim hatalarımım mağfiret etmesini umduğum gündür. Mağfireti af olarak değerlendirirseniz, Allah’a ulaşmayı dileme. Mağfireti, günahların sevaba çevrilmesi açısından incelerseniz, mürşide tâbi olma. Ama Fâtiha 5: “İyyâke na’budü" Sadece Sana kul oluruz."ve iyyâke neste’în" İstianeyi senden isteriz. O zaman olay buysa din gününün sahibi, Sana kul oluruz ve istianeyi mürşidimizi sadece Senden isteriz. Öyle olunca o zaman din günü, Allah’a ulaşmayı dileği dilediğimiz gün. “İhdînessırâtel müstakîm” Bizi Sıratı Mustakîm’ine ulaştır. Mürşide tâbi oluyoruz. Mürşide tâbiyetle Sıratı Mustakîm’ine ulaşıyoruz ki bu Sıratı Mustakîm Emri Aleminde ruhun Seyri Sulük yaptığı fiziki yol. Ondan sonra “Sırâtellezîne en‘amte aleyhim” O üzerine nimet verdiklerinin yoludur. Mürşide tâbi olanların Allah’tan aldığı yedi nimet. Bu yedi nimetten bir tanesi Devrin İmamının ruhu, başınızın üzerine gelmesiyle Allahû Tealâ onu nimet olarak kabul ediyor. Nimet verdiklerinin yoludur. Öyleyse bu Allah’a ulaştıran yol Sıratı Mustakîm, Devrin İmanının ruhunu başlarının üzerinde taşıyanların yoludur. “Ğayril mağdûbi" Gadap duyulanların yani insanları Allah’ın yolundan saptıranların ve dalâlette olanların da, Allah’a ulaşmayı dilemeyenlerin yolu değil. Yani bu Sıratı Mustakîm’de kimler bulunmaz. Kendileri ulaşmayı dilemeyen, başkasının dilemeslne mani olanlar. Nisâ 167, 168, 169 'da: Onlar Sıratı Mustakîm’de olmazlar ve seçilmiş olmasına rağmen Allah’a ulaşmayı dilemeyen, dalâlette bırakılanlar.

4/NİSÂ 167: İnnellezîne keferû ve saddû an sebîlillâhi kad dallû dalâlen baîdâ(baîden). Muhakkak ki inkâr edenler ve Allah’ın yolundan alıkoyanlar (saptırmış olanlar), (mürşidlerine ulaşmadıkları için) uzak bir dalâletle sapmışlardır.

4/NİSÂ - 168 İnnellezîne keferû ve zalemû lem yekunillâhu li yagfira lehum ve lâ li yehdiyehum tarîkâ(tarîkan). Muhakkak ki inkâr edenleri ve zulmedenleri (başkalarını da mürşide ulaşmaktan men edip saptıranları), Allah mağfiret edecek değildir ve yola (Allah’a ulaştıran Sıratı Mustakîm’e) hidayet edecek değildir.

4/NİSÂ - 169 İllâ tarîka cehenneme hâlidîne fîhâ ebedâ(ebeden). Ve kâne zâlike alâllâhi yesîrâ(yesîran). Ancak cehennem yoluna (hidayet eder, ulaştırır), onlar orada ebediyyen kalacak olanlardır. Ve bu, Allah için kolaydır.

Ra`d 27: Allah dilediğini dalâlette bırakır.

13/RA'D - 27 Ve yekûlullezîne keferû lev lâ unzile aleyhi âyetun min rabbihi, kul innallâhe yudillu men yeşâu ve yehdî ileyhi men enâb(enâbe). Ve kâfirler: “Ona, Rabbinden bir âyet (mucize) indirilse olmaz mı?” derler. De ki: “Muhakkak ki Allah, dilediği kimseyi dalâlette bırakır ve O’na yönelen kimseyi Kendîne ulaştırır (hidayete erdirir).”

İşte bu dalâlette olanlar diğerleri, Sıratı Mustakîm üzerinde bulunmazlar. Öyle olunca namaz Fâtiha'sız olmaz. Fâtiha okunması arkasında kesinlikle ruhun hidayeti vardır. Hidayet ve dikkat ederseniz namaz Fâtiha'sız olmadığı gibi, Kur'ân'da Fatiha'sız olmaz. Çünkü Fâtiha'da bizim talep ettiklerimiz vardır. Ruhun Allah’a ulaşması dinin temelidir. Bu yoksa din yoktur. Evet, bundan sonra Bakara süresinden Nars süresine kadar özellikle Fâtiha'da bizden istenen yetmişüç âyeti Kerimede açıklanan, oniki âyette farz kılınan ruhun dünya hayatında Allah’a ulaşması. Bu anlatılıyor.

KUR’AN’DA 73 AYETTE GEÇEN 19 FİİLLE RUHUN ALLAH’A ULAŞMASI 1. Hudallâhi (Allah’a Ulaşmak), Hedâ Kum (Hidayete Ermek), Ehdi Kum (Hidayet Etmek, Ulaştırmak) Bakara-120, Âl-i İmrân-73, Nahl-9, En’âm-88, Mu’min-38 2. Yönelmek (Munîbîne, Enâbe, Enâbu, Enîbu, Yunib, Munîb) Rûm-31, Rad-27, Şûrâ-13, Lokmân-15, Zumer-17 ve 54, Mu’min-13, Kâf-8 3. Likâe, Likâena, Mulâkû (Ulaşmak, Mulâkî Olmak) Yûnus-7, Bakara-46, Hud-29, Bakara-223, Kehf-110, Ankebût-5-23, Rûm -8, Fussilet-54 4. İbtegu (İstemek), İbtegae Veche Rabbekum (Rab’lerinin Vechini, Zât’ını İstemek) Mâide-35, Ra’d-22 5. En Tueddûl (İade Etmek, Teslim Etmek) Nisâ-58 6. En Uslime, Muslimin (Teslim Olmak) Mu’min-66, Fussilet-33 7. Ed’û İlallâhi, İleyhi Ed’û (Allah’a Davet Etmek) Yûsuf-108, Ra’d-36 8. İstecîbu (li Rabbikum) (Rabbinize İcabet Edîn) Şûrâ-47 9. Fe Firru İlallâh (Allah’a Firar Etmek) Zâriyât-50 10. Munkalibûn (Dönenler, Dönecek Olanlar) Zuhrûf-14 11. Yûsale, Yasilûne (Ulaştırmak) Bakara-27, Ra’d-21, Ra’d-25 12. İlâllâhil Masîr (Dönuş Allah’adır) Fâtır-18, Nûr-42 13. Râciûn, Yercîûn (Dönuş, Dönmek), Muhâricûn (Hicret Etmek), Yercullahe (Allah’a Ulaşmayı Dileyenler) Bakara-156, Bakara-18, En’âm-36, Mu’minûn-60, Ankebût-26, Ahzâb-21 14. Yehdî (Hidayet Eder, Ulaştırır), Yehdîhim (Hidayet Edecek, Ulaştıracak), Yehdûne (Hidayete Erdİrir), Yettehıze İla Rabbihi Sebîla (Allah’a Giden Yol Edînmek), Seyehdîhim, Nehdiyenne, İhdînâ, Hedeynâ Bakara-213, Nisâ-175, Mâide-16, A’râf-181, Yûnus-25, Yûnus-35, Kehf-17, Furkân-57, Şûrâ-78, Secde-24, Sebe-6, Muhammed-5, Ankebût-69, Fâtiha 6-7, En’âm-87 15. Muhtedûn, İntedev, İntedâ, Muhtedîne (Hidayete Ermiş Olanlar) Bakara-157, Âli İmrân-20, İsrâ-15, Tâhâ-82, Kasas-56 16. Fe Kad Hudiye (Hidayet Olunmuştur), Huden (Hidayete Erdiren), Ve Huda Hu (Hidayet Etti), Hudû (Hidayet Edildiler), Hudâhâ, Hedâhumullâhu (Allah Onları Hidayete Erdirdi) Ali İmrân-101, Nahl-121, Hacc-24, Secde-13, Zumer-18 17. Evvâb (Ruhunu Allah’a Ulaştıran), Meâb (Sığınacağa Ulaşan), La Tufettahu Lehum Abvâbu Es Semâi (Onlara Gök Kapıları Açılmaz) Sâd-44, A’râf-40 18. Yetûbu (Tövbe Eder Ve Allah’a Döner), Yetî Hi (O’na Gelir Mu’min Olarak) Furkân-71, Tâhâ-75 19. Ahsenu‌’l Hu‌snâ (Allah’ın Zât’ına Ulaşmak) Yûnus-26

Dolayısıyla bu yoksa din yoktur. Bakara süresinden Nars süresine olan, diğer emirleri yerine getirmek mümkün değil.

ÖLÜMDEN ÖNCE RUHUN ALLAH’A ULAŞTIRILMASI 12 DEFA FARZ 1. 4/NİSÂ-58: Muhakkak ki Allah, emanetleri sahibine teslim etmenizi ve insanlar arasında hakemlik yaptığınız zaman adaletle hükmetmenizi emreder.... 2. 5/MÂİDE-7: Allah’ın, sizin üzerinizdeki nimetini ve: “İşittik ve itaat ettik” dediğiniz zaman, onunla sizi bağladığı misâkınızı hatırlayın... 3. 6/ENÂM-152: ...Allah’ın ahdîni yerine getirin (ifa edîn). Böylece tezekkür edersiniz diye, (Allah) işte böyle, size onunla vasiyet (emir) etti. 4. 10/YÛNUS-25: Ve Allah, teslim (selâm) yurduna davet eder ve (teslim yurduna, Zat'ına ulaştırmayı) dilediği kimseyi, Sıratı Mustakîm'e ulaştırır. 5. 13/RAD-21: Ve onlar Allah’ın (ölümden evvel), Allah’a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O’na (Allah’a) ulaştırırlar... 6. 30/RÛM-31 O’na (Allah’a) yönelin (Allah’a ulaşmayı dileyin) ve O'na karşı takva sahibi olun. Ve namazı ikame edîn (namaz kılın). Ve (böylece) müşriklerden olmayın. 7. 31/LOKMÂN-15: ... Bana yönelenlerin (ruhunu Allah'a ulaştırmayı dileyenlerin) yoluna tâbî ol. Sonra dönüşünüz Banadır...

Ne diyebilir kişi? "Ben Fâtiha'yı okuyorum. Ama her zaman halk arasında bir söz var. Ağzından çıkan sözü kulağın işitiyor mu? Eğer gerçekten işitenlerdense o zaman, din gününün sahibi kişinin daveti kabul etmesi halinde Allah’a ulaşmayı dilediği gün olduğunu, o kişi yaşayabilir. Ama birileri Fâtiha okuyor, namaz kılıyor. Allah’a ulaşma dileği nerden çıktı, davet nerden çıktı diye kendi kendine söyleniyorsa o zaman. O kişi Fâtiha'yı okuyor ama Fâtiha kursağından geçmiyor. Dolayısıyla Fâtiha dinin anahtarı, ruhun Allah’ın Zat’ına ulaşma niyeti. Nitekim insanların ölülere Fâtiha okumasının arkasında da bu gerçek var. Ölümle herkesin ruhu Allah’a ulaşır. Ama marifet hayattayken ulaştırmak. Bakara 46'da ruhun iki şekilde Allah’a ulaşacağını ifade ediyor.

2/BAKARA 46:Ellezîne yezunnûne ennehum mulâkû rabbihim ve ennehum ileyhi râciûn(râciûne). Onlar (o huşû sahipleri) ki, Rab’lerine (dünya hayatında) muhakkak mülâki olacaklarına ve (sonunda ölümle) O’na döneceklerine yakîn derecesinde inanırlar.

Ölümle Secde 11'e göre, hayattayken Bakara 46'ya göre. Secde 11'e göre :"Size vekil kılınan ölüm meleği, sizi vefat ettirecek. Sonra Rabbinize döndürüleceksiniz.

32/SECDE - 11 Kul yeteveffâkum melekul mevtillezî vukkile bikum summe ilâ rabbikum turceûn(turceûne). De ki: “Size vekil kılınan ölüm meleği, sizi vefat ettirecek (öldürecek). Sonra Rabbinize döndürüleceksiniz.”

Ölümle döndürülme var. Ama huşû duyanların sahipleri ki, dünya hayatını yaşarken muhakkak Allah’a mülâki olacaklarına ve sonunda Ona döneceklerine, ölümle dönecekler. Öyleyse ölümle ruhun dönmesi var. Bir de hayattayken ruhun dönmesi var. Fâtiha ölülere okunmasının arkasında, hayattayken ruhun Allah’a ulaştırılmasının hatırlatılmasını, yaşanmasını zikrediyor.

Soru

Cevap