Muhterem Hocam, halk arasında hidayete ermek ifadesinin çok kullanıldığını fark ettim. Örneğin namaza başlayan birisi için "Hidayete erdi" deniyor. Kur'ân'a göre hidayete ermeyi bizlere açıklayabilir misiniz?

Question

Dr. Abdulcabbar Boran · Accepted Answer

Tabiatıyla doğru değil. Yani bir namazın kılınması, bir orucun tutulması hidayete ermekle asla ifade edilemez. Bunlar vasıta emirlerdir. Allah'ın kitabına Kur'ân-ı Kerim'e baktığımız zaman özellikle sahâbenin Kur'ân'daki İslâm'ı yaşadığını düşünürsek sahâbe yedi safhayı gerçekleştirdiler.

PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.V) VE SAHABENİN (MUHACİR VE ENSARIN) YAŞADIĞI YEDİ SAFHA İSLAM BAKARA–151: Nitekim size, aranızda (görev yapmak üzere), sizden bir Resûl (Peygamber) gönderdik ki, (A) âyetlerimizi size tilâvet etsin (okuyup açıklasın) ve (B) sizi (nefsinizi) tezkiye (ve tasfiye) etsin, (C) size Kitap’ı (Kur’ânı Kerim’i) ve (D) hikmeti öğretsin ve (E) (hikmetin özü olan) bilmediğiniz şeyleri öğretsin.

(A) - Âyetlerin Tilaveti 1 - Allah’a Ulaşmayı Dilemek ZUMER–17: Ve onlar ki; taguta kul olmaktan içtinap ettiler. Çünkü Allah’a yöneldiler (Allah’a ulaşmayı dilediler). Onlara müjdeler vardır... ENFÂL–29: Ey âmenû olanlar! Allah’a karşı takva sahibi olursanız size furkân sahibi kılar! Ve sizden (sizin) günahlarınızı örter ve size mağfiret eder... 2 - 12 İhsanla Mürşide Tâbi Olmak MUMTEHİNE–12: ...sana tâbi olmak için geldikleri zaman, artık onların biatlerini kabul et ve onlar için Allah’tan mağfiret dile...

(B) - Nefs Tezkiyesi 3 - Ruhun Allah’a Teslimi RA’D–21: ...Allah’a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O’na (Allah’a) ulaştırırlar. Ve Rab’lerine karşı huşû duyarlar...

(C) - Kitabın Öğretilmesi 4 - Fizik Vücudun Allah’a Teslimi ÂLİ İMRÂN–20: ...de ki; “Ben ve bana tâbi olanlar vechimizi (fizik vücudumuzu) Allah’a teslim ettik.” O kitap verilenlere ve ümmîlere: “Siz de vechinizi (fizik vücudunuzu) (Allah’a) teslim ettiniz mi?” Eğer teslim ettilerse, o takdirde, hidayete ermişlerdir...

(D) - Hikmetin Öğretilmesi 5 - Nefsin Allah’a Teslimi ZUMER–18: Onlar, sözü işitirler, böylece onun en ahsen olanına tâbi olurlar. İşte onlar, Allah’ın hidayete erdirdikleridir. Ve işte onlar; onlar Ulû’l’elbabtır (daimî zikrin sahipleri). 6 - İrşada Ulaşmak BAKARA–139: De ki: “Allah hakkında bizimle mücadele mi ediyorsunuz? Ve O, bizim de Rabbimizdir, sizin de Rabbinizdir. Ve bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz de size aittir. Ve biz, O’na muhlis olanlarız (dini O’na hâlis kılanlarız). HUCURÂT–7 ...Allah, size îmânı sevdirdi ve onu kalplerinizde müzeyyen kıldı. Küfrü, fıskı ve isyanı size kerih gösterdi. İşte onlar, onlar irşad olanlardır.

(E) - Hikmetin Ötesi 7 - İradeyi Allah’a Teslim Etmek TEVBE–100: O sabikûn-el evvelîn (evvelki hayırlarda yarışanlardan salâh makamında iradesini Allah’a teslim ederek irşada memur ve mezun kılınanlar): Onların bir kısmı muhacirinden bir kısmı ensardan ve bir kısmı da onlara ihsânla tâbi olanlardandı...

Hepsi Allah'a ulaşmayı dilediler. Hepsi on iki tane ihsanla mürşidlerine tâbi oldular. Hepsi ruhlarını Allah'a teslim etti. Daha sonra fizik vücut teslimini yaptı. Daha sonra nefs teslimi ve daha sonra irşada ulaşmak ve irade teslimi. Yedi safhayı yaşadılar.

7 HEDEF EMİR VAHDET 1. Allah’a Ulaşmayı Dilemek RUM-31: O’na (Allah’a) yönelin (Allah’a ulaşmayı dileyin) ve O’na karşı takva sahibi olun. Ve namazı ikame edîn. Ve (böylece) müşriklerden olmayın. TEVHİD 2. 12 İhsanla Mürşide Tâbi Olmak MU’MİN-15: …. Allah, kullarından dilediği kişinin üzerine Allah’a ulaşma gününün geldiğini ihtar etmek için, emrinden (Allah’ın emrini tebliğ edecek) bir ruh (devrin imamının ruhunu) ulaştırır. TESLİM: 3. Ruhun Allah’a Teslimi RAD-21: Ve onlar Allah’ın (ölmeden evvel), Allah’a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O’na (Allah’a) ulaştırırlar. Ve Rab’lerine karşı huşû duyarlar ve kötü hesaptan korkarlar. 4. Fizik Vücudun Allah’a Teslimi YÂSİN-60: Ey Âdemoğulları! Ben, sizlerden şeytana kul olmayacağınıza dair ahd almadım mı? Muhakkak ki; o (şeytan), size apaçık bir düşmandır. YÂSİN-61: Ve Ben, sizden Bana kul olmanıza (dair ahd almadım mı)? Bu da Sırat-ı Mustakîm (üzerinde bulunmak)tır. 5. Nefsin Allah’a Teslimi NİSA-103: Namazı bitirdiğinizde; ayaktayken, otururken ve yan üzeriyken (yan üstü yatarken), Allah’ı hep zikredîn! Güvenliğe kavuştuğunuzda namazı namazın erkânıyla kılın… 6. İrşada Ulaşmak BEYYİNE-5: Onlar emrolunmadılar. Sadece hanifler olarak, Allah için dinde halis (nefslerini halis kılmış) kullar olmakla emrolundular. Ve namaz kılmakla ve zekat vermekle emrolundular. İşte kayyum olan din budur. 7. İradeyi Allah’a Teslim Etmek EN’ÂM-97: Ve kara ve denizin karanlıklarında (nefsin afetlerinin karanlığında) yolunuzu bulmanız (hidayete ermeniz) için yıldızları (nebîler, resûller, mürşidler) kılan O’dur. Bilen bir kavim için, âyetleri detayları ile açıkladık.

7 VASITA EMİR 1. Allah’a Ulaşmayı Dilemek ANKEBÛT – 5: Kim Allah’a mülâkî olmayı (hayattayken Allah’a ulaşmayı) dilerse, o taktirde muhakkak ki Allah’ın tayin ettiği zaman mutlaka gelecektir (ruhu mutlaka hayattayken Allah’a ulaşacaktır). Ve O; en iyi İşiten, en iyi Bilendir. 2. Kelimeyi Şahadet – 12 İhsanla Mürşid Önünde Tövbe Etmek BAKARA - 45, 46: (Allah’tan) sabırla ve namazla istiane (özel yardım) isteyin. Ve muhakkak ki o huşû sahibi olanlardan başkasına elbette ağır gelir. Onlar ki, Rab’lerine (dünya hayatında) muhakkak mülâkî olacaklarına ve (sonunda ölümle) O’na döneceklerine yakın derecesinde inanırlar. ÂLİ İMRÂN – 18: Allah, şehadet (şahitlik) etti: Muhakkak ki O’ndan başka ilâh yoktur... 3. Oruç BAKARA – 183: Ey âmenû olanlar! Oruç, sizden öncekilerin üzerine yazıldığı (farz kılındığı) gibi sizin üzerinize de yazıldı (farz kılındı). Umulur ki böylece siz takva sahibi olursunuz. 4. Namaz NİSÂ – 103: Böylece namazı bitirdiğiniz zaman, artık ayaktayken, otururken ve yan üstü iken Allah’ı zikredin! Daha sonra güvenliğe kavuştuğunuz zaman, namazı erkâniyle kılın. Muhakkak ki namaz, mü’minlerin üzerine, “vakitleri belirlenmiş bir farz” olmuştur. 5. Hac BAKARA – 197: Hac, bilinen aylardır. İşte kim onlarda (o aylarda), (ihrama girerek) haccı (kendîne) farz edîndirirse, artık hacta kadına yaklaşmak (ve benzeri davranışlar), fâsıklık (günaha sapmak), cedelleşmek (sürtüşmek, kavga etmek) yoktur... 6. Zekât BEYYİNE – 5: Ve onlar, Allah için hanifler olarak dinde halis kullar olmaktan (nefslerini halis kılmaktan) ve namazı ikame etmekten ve zekâtı vermekten başka bir şeyle emrolunmadılar. İşte kayyûm din (kıyamete kadar devam edecek din) budur. 7. Zikir MUZZEMMİL – 8: Ve Rabbinin İsmini zikret ve herşeyden kesilerek O’na ulaş. ANKEBÛT – 45: Kitaptan sana vahyedilen şeyi oku ve salâtı ikâme et. Muhakkak ki salât, fuhuştan ve münkerden nehyeder. Ve Allah’ı zikretmek mutlaka en büyüktür.

Bu yedi vasıta emirle hedeflere ulaşılıyor. Bu yedi tane hedef emre, birinci hedef emre ulaşmak için mutlaka Allah'a ulaşmayı dilemek lazım. Mürşide ulaşmak için mutlaka surette Hacet namazı kılmak gerekiyor. Allah'a ulaşmayı diledikten sonra Hacet namazı ki Bakara 45'te zikrediliyor. Hacet namazı mürşidini Allah'tan soracak. Ruhun Allah'a teslimi için. ​Evet, bunlar oruç tutacak, namaz kılacak, hacca gidecek, zekat, zikir, bunlar hepsi yapılıyor. Ama sadece hedef emir olan ruhun teslimi için. Yine bütün bu vasıta emirlerin yerine getirilmesi fizik vücudun teslimi için vesaire. Ama namaza başlayan bir insan hidayete erdi olayı mümkün değil. Hiç kimse tek başına namazla ruhunu Allah'a ulaştıramaz. Hiç kimse tek başına oruçla ruhunu Allah'a ulaştıramaz. Hiç kimse tek başına hacla, zekatla, zikirle tek başına Allah'a ulaşamaz. Ruhun Allah'a ulaşabilmesinin ön şartı dinin temeli olan Allah'a ulaşmayı dilemek ve hacet namazı ile mürşide tâbiyettir. ​O zaman Kur'ân'a göre hidayete ermeyi bizlere açıklar mısınız diyor. Kur'ân'a göre hidayet ermek ruhun ölmeden evvel Allah'ın zatına ulaşmasıdır. ​Fizik vücudun hidayeti: Fizik vücudun Kur'ân'daki Allah'ın bütün emirlerine itaat, yasak olan fiilleri işlemeyerek şeytana kul olmaktan kurtulmasıdır. Nefsin hidayeti: Nefsin manevi kalbindeki afetlerin temizlenmesi, on dokuz faziletin sahip olmasıdır. ​İradenin hidayeti: İradenin tamamıyla Allah'a bağlanması. Allah razı olsun.

Soru

Cevap