Muhterem Hocam, Hasan Basrî Hazretlerinin "Siz sahâbeleri görseydiniz deli sanırdınız, onlar sizi görselerdi mü'min demezlerdi." sözünü açıklar mısınız?
Soru
Muhterem Hocam, Hasan Basrî Hazretlerinin "Siz sahâbeleri görseydiniz deli sanırdınız, onlar sizi görselerdi mü'min demezlerdi." sözünü açıklar mısınız?
Cevap
"Sevgili kardeşlerim, sahâbeyi sahâbe yapan olay zikir ve Allah yolunda hizmettir. İşte birbirlerinin yanına geldiklerinde hep Vel-Asr Suresi'ni okurlarmış.
Halikin na-mütenahi adı var, en başı Hak Ne büyük şey kul için hakkı tutup kaldırmak.
Hani, Ashab-ı Kiram, ayrılalım, derlerken Mutlaka ""sure-i Vel-Asrı"" okurmuş bu neden?
Çünkü meknun o büyük surede esrar-ı felah Başta iman-ı hakiki geliyor, sonra salah.
Sonra hak, sonra sebat, işte kuzum insanlık Dördü birleşti mi yoktur sana hüsran artık. (M.Âkif Ersoy)
İşte sahâbe hep hayatlarını Kur'ân'ı öğrenmekle, Kur'ân'ı yaşamakla, Kur'ân'ı öğretmekle geçirdiler. Ve bu sebeple Allahû Tealâ Kur'ân'da onları bize örnek gösteriyor, gelecek nesillere örnek gösteriyor.
İşte sahâbenin âyetlerle yaşadığı Kur'ân'daki 7 safha:
PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.V.) VE sahâbeNİN (MUHACİR VE ENSARIN) YAŞADIĞI 7 SAFHA İslâm BAKARA–151: Nitekim size, aranızda (görev yapmak üzere), sizden bir Resûl (Peygamber) gönderdik ki, (A)ayetlerimizi size tilâvet etsin (okuyup açıklasın) ve (B)sizi (nefsinizi) tezkiye (ve tasfiye) etsin, (C)size Kitap’ı (Kur’ânı Kerim’i) ve (D)hikmeti öğretsin ve (E)(hikmetin özü olan) bilmediğiniz şeyleri öğretsin.
(A) - Ayetlerin Tilaveti 1 - Allah’a Ulaşmayı Dilemek ZUMER–17: Ve onlar ki; taguta kul olmaktan içtinap ettiler. Çünkü Allah’a yöneldiler (Allah’a ulaşmayı dilediler). Onlara müjdeler vardır... ENFÂL–29: Ey âmenû olanlar! Allah’a karşı takva sahibi olursanız size furkan sahibi kılar! Ve sizden (sizin) günahlarınızı örter ve size mağfiret eder... 2 - 12 İhsanla Mürşide Tâbi Olmak MUMTEHİNE–12: ...sana tâbi olmak için geldikleri zaman, artık onların biâtlerini kabul et ve onlar için Allah’tan mağfiret dile...
(B) - Nefs Tezkiyesi 3 - Ruhun Allah’a Teslimi RA’D–21: ...Allah’a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O’na (Allah’a) ulaştırırlar. Ve Rab’lerine karşı huşû duyarlar...
(C) - Kitabın Öğretilmesi 4 - Fizik VÜCUTun Allah’a Teslimi ÂLİ İMRÂN–20: ...de ki; “Ben ve bana tâbi olanlar vechimizi (fizik VÜCUTumuzu) Allah’a teslim ettik.” O kitap verilenlere ve ümmîlere: “Siz de vechinizi (fizik VÜCUTunuzu) (Allah’a) teslim ettiniz mi?” Eğer teslim ettilerse, o takdirde, hidayete ermişlerdir...
(D) - Hikmetin Öğretilmesi 5 - Nefsin Allah’a Teslimi ZUMER–18: Onlar, sözü işitirler, böylece onun en ahsen olanına tâbi olurlar. İşte onlar, Allah’ın hidayete erdirdikleridir. Ve işte onlar; onlar ulû’l’elbabtır (daimi zikrin sahipleri). 6 - İrşada Ulaşmak BAKARA–139: De ki: “Allah hakkında bizimle mücadele mi ediyorsunuz? Ve O, bizim de Rabbimizdir, sizin de Rabbinizdir. Ve bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz de size aittir. Ve biz, O’na muhlis olanlarız (dini O’na hâlis kılanlarız). HUCURÂT–7 ...Allah, size îmânı sevdirdi ve onu kalplerinizde müzeyyen kıldı. Küfrü, fıskı ve isyanı size kerih gösterdi. İşte onlar, onlar irşad olanlardır.
(E) - Hikmetin Ötesi 7 - İradeyi Allah’a Teslim Etmek TEVBE–100: O sabikûn-el evvelîn (evvelki hayırlarda yarışanlardan salâh makamında iradesini Allah’a teslim ederek irşada memur ve mezun kılınanlar): Onların bir kısmı muhacirinden bir kısmı ensardan ve bir kısmı da onlara ihsânla tâbi olanlardandı...
Sahâbenin hepsi Zümer 17’ye göre Allah’a ulaşmayı dilediler. Evet, hepsi Allah’a ulaşmayı dilemişler. Ama bugün ne diyor Hasan Basrî Hazretleri? “Onlar sizi görselerdi mü'min demezlerdi.” Bugün Allah’a ulaşma dileği tatbikattan çıkmış. Hepsi ihsanla, Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V)'e tâbî oldular. Bugün insanlar “Resûlullah’ı seviyorum.” diyor ama Resûlullah’ın hiçbir dediğini yerine getirmiyor. Mürşide tâbiiyeti devreden çıkarmış. Ruhun Allah’a teslimi; sahâbenin hepsi ruhlarını Allah’a teslim ettiler. Bugünkü İslâm tatbikatında ruhun teslimi yok. Hepsi fizik vücut teslimine ulaşmışlardı, bugünkü İslâm tatbikatında fizik vücut teslimi yok. Hepsi nefs teslimine ulaşmışlardı, bugünkü İslâm tatbikatında nefs teslimi yok. Hepsi irşada ulaşmıştı, bugünkü İslâm tatbikatında iradenin teslimi de yok. 7 safhanın yedisi de yok! Sadece kala kala İslâm’ın beş şartına indirgenmiş herşey. O da kişiyi kurtuluşa ulaştırmıyor."