Muhterem Hocam, hayır ve şerr kavramlarını açıklar mısınız? İnsanlar neyin hayır, neyin şerr olduğunu anlayabilirler mi?

Soru

Muhterem Hocam, hayır ve şerr kavramlarını açıklar mısınız? İnsanlar neyin hayır, neyin şerr olduğunu anlayabilirler mi?

Cevap

Hayır, derecât kazandıran herşey; şerr, derecât kaybettiren herşey. Hayır ve şerri anlayabilmemiz için zahirde bir misal vermek istiyorum: Zahirde çocuklarımız okula gidiyorlar ve onlara hocalar ders veriyor ve imtihan ediyorlar. İmtihandan pozitif derecât almak hayır; eksi derecât almak şerr olarak düşünelim, öyle kabul edelim. Eksi derecât alanlar sınıfta kalıyor, artı yani geçer not alanlar da sınıf geçiyor, öyle kabul edelim. Biz de Allah’ın bize bahşettiği bu hayat senaryosunda, gök kubbenin altında, Allah’ın üniversitesindeyiz. Her olayla Allahû Tealâ devamlı bize ders veriyor ama her olay bizim için bir imtihan. Ve bu imtihanda derecât kaybetmek de var, derecât kazanmak da var.

Ne zaman derecât kaybederiz? Allah’ın bir emrine isyan ettiğimiz zaman. Ne zaman derecât kaybederiz? Allah’ın yasak ettiği bir fiili işlediğimiz zaman. Ne zaman derecât kazanırız? Allah’ın emrettiğine itaat ettiğimiz zaman. Ne zaman derecât kazanırız? Yasak olan bir fiili işlemediğimiz zaman. İşte Resûlullah (S.A.V) Efendimiz’in bu konudaki hakikatle açıklaması şöyle: Kişi şerre niyet etti, şerr işlemek üzere niyet etti ama fiiliyata geçirmedi; sadece niyette, düşünce bazında kaldı. Allah ona derecât kaybı yazmıyor.

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Müslim, Îmân, 204; 26; Buhârî, Rikâk, 31.

“İzzet ve celâl sahibi Allah şöyle buyurdu: ‘Kulum iyi bir iş yapmaya niyet eder de yapmazsa ona bir iyilik (sevabı) yazarım. Ama onu yaparsa on kattan yedi yüz kata kadar iyilik (sevabı) yazarım. Eğer (kulum) bir kötülük yapmaya niyet eder de yapmazsa onu (bir günah olarak) yazmam. Fakat onu yaparsa ona bir kötülük (günahı) yazarım.’”

İzzet ve Celâl sahibi Allah şöyle buyurdu: Kulum iyi bir iş yapmaya niyet ederse ve yapmazsa; iyi bir şey, hayır yani. Kulum iyi bir iş, hayra niyet eder de o hayrı yapmazsa, sevabı yazarım. Ama onu yaparsa, on kat, yedi yüz kata kadar sevap yazarım. Eğer kulum bir kötülük yapmaya niyet eder de yapmazsa, onu bir günah olarak yazmam. Fakat onu yaparsa, ona bir kötülük günahı yazarım. Öyleyse kanunlar hep bizim lehimize.

Şimdi insanlar neyin hayır neyin şerr olduğunu anlayabilir mi? Elbette. Yaptıkları takdirde, hayır yaptıklarında mutlu olurlar. Meselâ hayırlarımızın şerrlerimizden fazla olması cennete gitmemiz demek. Öyleyse cennet hayatında, ahiret hayatı bir mutluluk yeri mi? Evet. Derecât kaybettiğimiz zaman da, şerr işlediğimiz zaman, şerrlerimizin hayırlarımızdan fazla olması cehenneme gitmemiz demek. O zaman burada da azabı yaşarız. Öyleyse ahiret hayatındaki yansıması bu: Cennet ve cehennem. Dünyada da hayır işlediğin zaman mutlu, şerr işlediğin zaman mutsuz olursun. Bunu mutluluk ve mutsuzluk olarak dünyada anlayabilirsin. Ahirette de cennet ve cehennem olarak anlayabilirsiniz inşaallah.