Muhterem Hocam, hayr ve şerrin Allah’tan olduğu söyleniyor. Allah insana şerr verip derecât kaybettirir mi?
Soru
Muhterem Hocam, hayr ve şerrin Allah’tan olduğu söyleniyor. Allah insana şerr verip derecât kaybettirir mi?
Cevap
"Suali bir kere daha tekrar edecek olursak "Hayr ve şerrin Allah’tan olduğu söyleniyor. Allah insana şerr vererek derecât kaybettirir mi?" Gerçekten bu doğru değil. Şimdi 7 tane âyet-i kerimeye baktığımız zaman, 7 âyet-i kerimenin de şerrin nefsimizden olduğunu Allahû Tealâ açıklıyor Kur’ân-ı Kerim’de. İşte âyetler:
HAYR ALLAH’TAN ŞERR NEFSİMİZDENDİR
1. NİSÂ-78: … Eğer onlara bir iyilik isabet ederse: ‘Bu Allah’tandır.” derler. Ve eğer onlara bir kötülük isabet ederse: “Bu sendendir.” derler. De ki: “Hepsi Allah’ın katındandır.”…
NİSÂ-79: Sana iyilikten ne isabet ederse, işte o Allah’tandır. Ve sana kötülükten ne isabet ederse, o takdirde o, kendi nefsindendir…
2. A’RÂF-23: İkisi şöyle dedi: “Rabbimiz, biz nefslerimize zulmettik şâyet Sen bize mağfiret ve rahmet etmezsen, biz mutlaka hüsrana uğrayanlardan oluruz.”
3. ENFÂL-51: İşte bu, ellerinizle takdim ettikleriniz (kendi yaptıklarınız) sebebiyledir. Ve muhakkak ki Allah, kullara zulmedici değildir.
YÛNUS-44: Muhakkak ki Allah, insanlara (hiç)bir şeyle zulmetmez. Lâkin insanlar, kendi nefslerine zulmederler.
4. HÛD-101: Ve Biz, onlara zulmetmedik. Ve lâkin onlar, kendilerine zulmettiler. Rabbinin emri geldiği zaman Allah’tan başka dua ettikleri ilâhlar, onlara bir fayda sağlamadı…
5. YÛSUF-53: Ve ben, nefsimi ibra edemem. Muhakkak ki nefs, mutlaka sui olanı (şerri, kötülüğü) emreder. Rabbimin Rahîm esmasıyla tecelli ettiği (nefsler) hariç. Muhakkak ki Rabbim, mağfiret edendir, Rahîm’dir.
6. ENBİYÂ-87: … Sonra karanlıklar içinde (şöyle) nida etti: “Senden başka ilâh yoktur. Sen Sübhan’sın. Muhakkak ki ben, zalimlerden oldum.”
7. KASAS-16: “Rabbim, ben nefsime zulmettim, artık beni mağfiret et.” dedi. Böylece onu mağfiret etti. Muhakkak ki O; Gafûr’dur (mağfiret eden), Rahîm’dir (Rahîm esmasıyla tecelli eden).
HADÎS-İ ŞERİF: Sizden kim bir hayırla karşılaşırsa Allah’a hamd etsin. Kim de hayır değil de başka bir şey bulursa, kendinden başka kimseyi levmetmesin (kınamasın, başına geleni kendinden bilsin). (Kütübü Sitte 5363)
HADÎS-İ ŞERİF: Artık kim bir hayır bulursa Allah’a hamd etsin. Kim de hayırdan başka bir şey bulursa nefsinden başka kimseyi ayıplamasın. (Müslim Birr 55.)
Nisâ 79, A’râf 23: "Biz nefsimize zulmettik." Enfâl 51: "Biz nefsimize zulmettik." "Biz onlara zulmetmedik, onlar nefslerine zulmettiler." Yûsuf 53. Belki buraya Yûnus 44’ü, o âyeti buraya da alabiliriz. Yûsuf 53, Yûnus 44 Evet, "Hayr Allah’tan, şerr nefsimizden." Enbiyâ 87: “Senden başka ilâh yoktur. Biz nefsimize zulmettik.” Kasas 16: “Rabbim, ben nefsime zulmettim.”
Öyleyse görüyorsunuz ki kesinlikle derecât kaybettirici her ne varsa hepsi nefsimizdendir. Kur’ân-ı Kerim âyetlerinde geçen şerr nefsimizdendir, günah nefsimizdendir, seyyiat nefsimizdendir, zulüm nefsimizdendir. Ama yine Kur’ân âyetlerinde geçen hayr Allah’tandır, sevap Allah’tandır, hasenat Allah’tandır ve salihat Allah’tandır.
Hadîs-i şerifte: “Sizden kim bir hayırla karşılaşırsa Allah’a hamd etsin. Kim de hayır değil de başka bir şey bulursa kendisinden başkasını levm etmesin.” Hadîs-i şerifte de hayırla karşılaşırsa Allah’a hamd etsin, şerrle karşılaşırsa nefsini levm etsin. Artık kim bir hayır bulursa Allah’a hamd etsin, kim de hayırdan başka bir şey bulursa nefsinden başka kimseyi ayıplamasın.
Öyleyse hem hadîslerde de hem âyetlerde de şerrin nefsimizden olduğunu Allahû Tealâ açıkça beyan ediyor âyetlerde ve hadîste de Resûlullah'ın şerrin nefsimizden olduğunu buyuruyor.
Şimdi bu “Hayr ve şerr Allah’tandır.” nereden çıkmış? Bütün bu âyetleri göz önüne almamışlar. Tek Nisâ 78’de münafıklar Peygamber Efendimiz (S.A.V)’le beraber olan beraberliklerinde, onları sevindiren bir olayla karşılaşırsa “Bu Allah’tandır.” diyorlar. Ama kendilerini üzecek bir durumla karşılaştıklarında “Bu sendendir.” diyorlar. Allahû Tealâ Peygamber Efendimiz (S.A.V)’den sadır olan herşeyin hayr da şerrde Allah'tandır diyor. Çünkü Peygamber Efendimiz (S.A.V)'in iradesi yok, ilâhî iradeyle hareket ediyor. İlâhî iradeyle hareket ettiği için Allahû Tealâ “İkisi de Allah’tandır.” diyor.
Peygamber Efendimiz (S.A.V) tasarruftadır, 7 âyet-i kerimede Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V)’in Allah’ın tasarrufunda olduğunu buyuruyor.
ASÂLETEN VE VEKÂLETEN DEVRİN İMAMI RESULLER TASARRUF ALTINDADIR
1. A’RÂF – 188: De ki: “Allah’ın dilemesi hariç, ben kendime fayda veya zarar verecek güce malik değilim. Eğer ben gaybı bilseydim, hayrı mutlaka çoğaltırdım, bana bir kötülük dokunmazdı. Ben ancak mü’min olan kavmim için bir nezîr (uyaran) ve müjdeleyiciyim.”
YÛNUS – 49: De ki: “Allah’ın dilediği şey hariç, ben nefsime (kendime) bir fayda ve zarar vermeye malik değilim.”
2. ENFÂL – 17: Onları siz öldürmediniz ama onları Allah öldürdü. Ve attığın zaman da sen atmadın ama Allah attı. Ve Allah, mü’minleri Kendisinden ahsen belâ ile imtihan eder.
Muhakkak ki Allah, işitendir ve bilendir.
3. FETİH – 10: Muhakkak ki onlar, sana tâbî oldukları zaman Allah’a tâbî olurlar. Onların ellerinin üzerinde (Allah senin bütün vücudunda tecellî ettiği için ellerinde de tecellî etmiş olduğundan) Allah’ın eli vardır. Bundan sonra kim (ahdini) bozarsa, o takdirde sadece kendi nefsi aleyhine bozar (Allah’a verdiği yeminleri, ahdleri yerine getirmediği için derecesini nakısa düşürür)....
4. NECM – 26: Ve göklerde nice melekler vardır ki, onların şefaatleri (hiç)bir şeyle (hiçbir şekilde) fayda vermez. Allah’ın dilediği ve razı olduğu (tasarruf rızasına sahip) kimseye (devrin imamına) izin vermesinden sonrası hariç.
CİNN – 21: De ki: “Muhakkak ki ben, size bir zarar verme ve sizi irşad etme gücüne malik (sahip) değilim.”
5. NECM – 3: Ve o, hevasından (kendiliğinden) konuşmaz.
NECM – 4: (O’nun söyledikleri), sadece O’na vahyolunan vahyidir.
6. NAHL – 127: Sabret! Senin sabrın sadece Allah iledir (Allah’ın tasarrufu iledir). Onların yüzünden mahzun olma ve onların kurdukları tuzaklar sebebiyle sıkılma.
KASAS – 68: Ve Rabbin, dilediğini yaratır ve seçer. Ve seçim hakkı onlara ait değildir. Allah Sûbhân’dır (münezzehtir) ve (onların) şirk koştukları şeylerden yücedir.
7. TÂHÂ – 109: … Rahmân’ın kendisine izin verdiği ve sözünden razı olduğu (tasarruf rızasının sahibi) kimseden başkasının şefaati bir fayda vermez.
ENBİYÂ – 73: Ve onları, emrimizle hidayete erdiren (ölmeden önce ruhları Allah’a ulaştıran) imamlar kıldık....
SECDE – 24: Ve onlardan, emrimizle hidayete erdiren imamlar kıldık....
Öyleyse tasarrufta ise kendi iradesi yoksa o zaman Peygamber Efendimiz üzerinden sadır olan hayr kesinlikle Allah’tandır. Ama münafıkların üzüldüğü, “Bu şerr sendendir.” dedikleri şey aslında onunda Allah’tan olduğunu, münafıklar olayı yanlış değerlendirerek söylüyorlar.
1, Allah’ın değerlendirmesi var. Bize derecât kazandıran herşey Allah'tandır. Derecât kaybettiren herşey şerrdir. Hayr ve şerr tanımını. Ama münafıklar bunları yanlış değerlendiriyorlar. Kendilerini sevindiren Peygamber Efendimiz (S.A.V)'le olan beraberliklerinde, Peygamber Efendimiz üzerinden oluşan kendilerini sevindiren olaylar işte bu afetler sebebiyle Allahû Tealâ âyetlerde bütün bize derecât kaybettirici herşeyin nefsten olduğunu buyuruyor.
HERKES ANNE KARNINDAN FİZİK VÜCUT VE NEFS İLE DOĞAR
NEFSİN 19 AFETİ
1. Kin ve Nefret
2. Küfür
3. Yalan
4. Zulüm
5. Haset
6. Cehalet
7. Cimrilik
8. Öfke ve Gayz
9. İsyan
10. Sabırsızlık
11. Kibir ve Gurur
12. Hırs ve Şehvet
13. Nankörlük
14. Dedikodu
15. Zan
16. İptilâlar (Kötü Alışkanlıklar)
17. Vefasızlık
18. Mürailik
19. Fitne Fesat
Bize derecât kaybettiren nefsimizin afetleridir; kin ve nefrettir, küfürdür, yalandır, haksızlık ve zulümdür, haset ve düşmanlıktır, cehalettir, cimriliktir. Bunlar afetler bize derecât kaybettiriyor ki afetlere tesir eden de şeytandır.
Ama ruh Allah’ın Zatından bize üfürülmüştür. Secde 9 âyet-i kerimesinde:
SECDE-9 Summe sevvâhu ve nefeha fîhi min rûhihî ve ceale lekumus sem’a vel ebsâre vel efidete, kalîlen mâ teşkurûn(teşkurûne).
Sonra (Allah), onu dizayn etti ve onun içine (vechin, fizik vücudun içine) ruhundan üfürdü ve sizler için sem’î (işitme hassası), basar (görme hassası) ve fuad (idrak etme hassası) kıldı. Ne kadar az şükrediyorsunuz.
“Biz insana ruhumuzdan üfürdük.” Ruh Allah’ın ruhu olması hasebiyle 19 tane hasletten mücehezdir:
RUHUN 19 HASLETİ
1. Sevgi
2. Îmân
3. Doğruluk
4. Adalet
5. Edep
6. İlim
7. Cömertlik
8. Sekinnet
9. İtaat
10. Sabır
11. Tevazu
12. Kanaat
13. Şükür
14. Ketumiyet
15. Hakikat
16. Faziletler
17. Vefa
18. İhlâs
19. Tevhid
Sevgi, îmân, doğruluk, adalet, edep, ilim, cömertlik, sekînet, itaat, sabır, tevazu, kanaat, şükür, ketumiyet, hakikat, faziletler, vefa, ihlâs ve tevhid olmak üzere 19 tane haslette ruhtadır. Çünkü ruh Allah’ın emrindendir, Allah’ın bir parçasıdır. Allah’ın Zatından üfürülüyor bize.
Öyleyse tâbî olmayan kardeşimiz “Kötü olan ruhumuzdur.” olayı tamamen yanlış. 7 âyet-i kerimede “Şerr sizin nefsinizdendir.” diyor. O zaman şerrin ruhtan olması mümkün mü? Hayır, mümkün değil. Yetmez, nefsle ruh arasında birbirinden farklı tam 12 tane özellik var Kur’ân-ı Kerim’de. Nefsle ruhun arasındaki 12 tane fark.
NEFS VE RUH ARASINDAKİ 12 FARK
NEFSİN ÖZELLİKLERİ
1. Nefs sevva edilmiştir. Şems - 7
2. Nefse tezkiye ol emri verilmiştir. Muddessir - 38, 39
3. Nefs başlangıçta nefsi emmarededir. Asr - 1, 2
4. Nefste 19 afet var. Maide - 91
5. Nefs ölümü tadar. Enbiyâ - 35
6. Nefs berzah aleminde fizik. En’âm - 98
7. Nefs azap görür. Mu’minun - 103
8. Nefs şerr işler zulmeder. Yûnus - 44
9. Nefs cennet veya cehenneme gider. Mâide - 80
10. Nefsin serbest iradesi var. Bakara - 256
11. Nefs uyku halinde vücuttan ayrılır. Zumer - 42
12. Nefs çift yönlü değişebilir. Tîn – 4
RUHUN ÖZELLİKLERİ
1. Ruh üfürülmüştür. Secde - 9
2. Ruh’a dünya hayatında Allah’a ulaşma emri verilmiştir. Ra’d - 21
3. Ruh ahsendir, Allah’ın emrindendir. İsrâ - 85
4. Ruh’ta 19 haslet var. Âli İmrân - 119
5. Ruh allah’a döner. Secde - 11, Bakara - 46
6. Ruh emr aleminde fizik. Talâk - 12
7. Ruh azap eder. Ahzâb - 73
8. Ruh şerr işleyemez. İsrâ - 85
9. Ruh cennet veya cehenneme gitmez. İsrâ - 85
10. Ruhun serbest iradesi yok. İsrâ - 85
11. Ruh dilediği an vücuttan ayrılabilir. İsrâ - 85
12. Ruh tek yönlü değişebilir. İsrâ - 85
Nefsin özellikleri: Nefs sevva edilmiştir, ruh üfürülmüştür. Nefse tezkiye olma emri verilmiştir, ruh ise Allah’ın Zatına dönme emriyle mücehezdir. Nefsin tezkiye olmasına karşılık ruh Allah’ın Zatına ulaşabilir. Nefs başlangıçta nefs-i emmarededir, ruh ise Allah’ın emrindendir. Nefste 19 tane afet, ruhta 19 tane haslet var. Nefs ölümü tadar, ruh Allah’a döner. Nefs berzah âleminde fiziktir, ruh emir âleminde fizik. Nefs azap görür, ruh azap eder. Nefs şerr işler, zulmeder; ruh şerr işlemez. Nefs cennet veya cehennem hayatına gider, ruhun cennetle ve cehennemle bir ilgisi yok, Allah’ın Zatına döner. Nefsin serbest iradesine karşılık ruh Allah’ın emrindendir, iradesi yok. Nefs uyku halinde vücuttan ayrılır. Ruh dilediği an vücuttan ayrılabilir. Nefs çift yönlü değişebilir, ruh tek yönlüdür. 12 tane farklı özellik söz konusu.