Muhterem Hocam, her insan öğretenlerin anlattıklarını idrak edebilir mi?

Soru

Muhterem Hocam, her insan öğretenlerin anlattıklarını idrak edebilir mi?

Cevap

Kalben Allah’a ulaşmayı dileyenler.

DİLİNİN SÖYLEDİĞİ KALBİNDE OLANLAR

Bakara-45: Sabırla ve namazla istiane isteyin. Ve muhakkak ki o huşû sahibi olanlardan başkasına elbette ağır gelir.

Bakara-46: Onlar ki, Rab’lerine muhakkak mülâkî olacaklarına ve O’na döneceklerine yakîn derecesinde inanırlar.

En’âm-125: Öyleyse Allah kimi Kendisine ulaştırmayı dilerse onun göğsünü yarar ve (Allah’a) teslime açar...

En’âm-36: (Davete) ancak işitenler icabet eder. Ve Allah, ölüleri (ölü olan sem’î isimli işitme hassasını, ölü olan fuad isimli idrak hassasını, ölü olan basar isimli görme hassasını) diriltir...

Enfâl-29: Ey âmenû olanlar! Allah’a karşı takva sahibi olursanız sizi furkan sahibi kılar! Ve sizden günahlarınızı örter ve size mağfiret eder.

Hacc-54: Ve kendilerine ilim verilenlerin onun söylediklerinin Rabbinden bir hak olduğunu bilmeleri, O’na îmân etmeleri, onların kalplerinin O’nu idrak etmesi içindir. Muhakkak ki Allah, âmenû olanları mutlaka Sıratı Mustakîm’e hidâyet edendir.

Kaf-33: Gaybda Rahmân’a huşû duyanlar ve münîb (Allah’a ulaşmayı dileyen) bir kalple (Allah’ın huzuruna) gelenler (için).

Dilinin söylediği kalbinde olanlar, onlar Allah’a davet ediyorlar. Ama hikmet sahibi âlimin sohbetinde bulunmak, kelâmını işitmek üzerinize farz.

En’âm 36, 7 furkânın sahibi Enfâl 29, Hacc 54 ilim verilenler. Kaf 33’e göre kalbi Allah’a dönen, En’âm 125’e göre nuru yolu açılan ve Hadîd 16’ya göre huşû sahibi olup da Bakara 45-46’ya göre mürşidi Allah’tan talep edenler.

Şimdi Resûlullah (S.A.V) Efendimiz’in vel Asr Suresi’ni ifade eden 2 hadîsini biliyorum.

“Âlimen, müteallimen, sâmi’an ve râi’an.” “Ya öğreten olun, ya öğrenen olun, ya işiten olun, sakın dördüncüsü olmayın.” İşte bu işitenler Allah’a ulaşmayı dileyenlerdir.

“Ya âlim olun, ya müteallim olun, ya dinleyen olun veya seven olun, beşincisi olmayın. Helâk olursunuz.” Seven de; bunlar mü’minler toplumuna muhabbet duyanlar. Henüz Allah’a ulaşmayı dilemeyenler ama muhabbet duyan insanlar olabilir.

BİR ÂYET BİR HADÎS

1. ASR - 1

Vel asri.

Asra yemin olsun.

2. ASR - 2

İnnel insâne le fi husr(husrin).

Muhakkak ki insan, gerçekten hüsrandadır.

3. ASR - 3

İllâllezîne âmenû ve amilûs sâlihâti ve tevâsav bil hakkı ve tevâsav bis sabrı.

Ama âmenû olanlar (ilk 7 basamağı aşanlar), nefs tezkiyesi yapanlar (ikinci 7 basamağı aşanlar), Allah’a ruhu ulaşıp Hakk’ı tavsiye edenler (üçüncü 7 basamağı aşanlar) ve sabrı tavsiye edenler (dördüncü 7 basamağı aşanlar) hariç.

4. HADÎS

"Ya âlim olun; ya muteâlim (öğrenen) olun; ya dinleyen olun veya seven olun sakın beşincisi olmayın helâk olursunuz (beşincisi ilme ve ilim ehline buğuz edenlerdir.)"

Kaynak: Mecmeu’z-Zevâid ve Menbeu’l-Fevaid, c. 1, s.122.

Tekrar ediyorum. İşitenler Allah’a ulaşmayı dileyenler, öğrenenler mürşide tâbî olanlar, öğretenler de ruh teslimi yapanlar şeklinde de düşünebiliriz.

İşte Hacc 54’te ulaşmayı dileyen ilim verilenler, Bakara 45-46’ya göre mürşidi Allah’tan talep ediyorlar. Allahû Tealâ’nın emirleri bize o emirleri tebliğ edenler vasıtasıyla ulaştırılmadıkça biz onların gerçek anlamını anlamak yetkisine sahip değiliz. Bunun için Allahû Tealâ bütün mürşidleri için şöyle söylüyor: “Onlar” diyor “ âyetlerimizi size tilâvet ederler.”

Tilâvette birinin okuduklarını başkalarına anlatması hedefi vardır. Dinleyenler açısından da birinin kendilerine okuduğu şeyi anlama hedefi var. İşitebilenler Allah’ın söylediklerine kulak verip onu anlayabilenlerdir. Allah razı olsun.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 17 Ağustos 2026Son güncelleme: 20 Ekim 20263 dk okuma0