Muhterem Hocam, hikmet kavramı günümüzde unutulmuş bir kavram mıdır?

Soru

Muhterem Hocam, hikmet kavramı günümüzde unutulmuş bir kavram mıdır?

Cevap

Evet. Kur’ân’dan koparılan, artık yaşanmayan kavramlardan bir tanesi de hikmettir. Hikmet, Allah’a ulaşmayı dilemekle başlayan bir muhtevanın 5. safhasıdır. Evvelki kademeler yoksa bu hiçbir zaman oluşmaz. Evvelki kademeler de İslâm’dan bütünüyle kopmuş olduğu için bir üniversite öğretimiyle hikmeti yaşamak artık mümkün değil.

Oysaki Allah’ın öğretisi insanlık tarihi boyunca hiç değişmemiştir. Bütün peygamberler zamanında aynı şey yaşanmış ve hepsi hikmete ulaşmışlardır. Ancak şeytan, 14. asırda Kur’ân-ı Kerim’in kavramlarını değiştirmeyi ve insanları aslî hedeflerinden saptırmayı başarmış. İblis ne yapıyor? Kur’ân’ın muhtevasını değiştiremeyeceğine göre Kur’ân’ı bize unutturmayı başarmış. Bunda da Resûlullah (S.A.V)’in bize buyurduğu gibi ümmetinden ilk kaldırılacak şey emanet ve huşûdur.

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Ramüzü’l-Ehadîs, s. 120, Ravi: Hz. Zamre İbni Habib (R.A), Tirmizi; 2791

“Ümmetimden ilk kaldırılacak şey, emanet ve huşûdur.”

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Tirmizi, İlim, 5

“İnsanlardan ilk kaldırılan ilim (namazdaki) huşûdur. Öyle ki bir mescide girdiğinde huşû içinde olan bir tek adam bulmayabilirsin.”

Nedir emanet? Emanet, Allah’ın Zat’ından bize üfürülen ruhtur. Resûlullah (S.A.V) “Size iki emanet bırakıyorum.” buyuruyor. Yani emanet ortadan kaldırıldığı zaman huşû da kalkıyor. Ama biz bu emaneti ruh olarak değerlendirirsek, Ahzâb-72’ye göre ruhun talebi olan Allah’a ulaşma dileği din tatbikatından çıkartıldığı zaman, artık o kişi hevasına tâbî, sağır ve kör oluyor.

33/AHZÂB-72: İnnâ aradnâl emânete alâs semâvâti vel ardı vel cibâli fe ebeyne en yahmilnehâ ve eşfakne minhâ ve hamelehal insân(insânu), innehu kâne zalûmen cehûlâ(cehûlen).

Muhakkak ki Biz, emaneti göklere, arza ve dağlara arz ettik (sunduk, teklif ettik). Onu yüklenmekten çekindiler ve ondan korktular. Ve insan onu yüklendi. Muhakkak ki o (nefs), çok zalimdir, çok cahildir.

Böylesi hevasına tâbî, sağır ve kör olan insanların kalplerinde huşû elbette olmayacak. Huşû da kalkmış oluyor. Huşû kalkınca namaz da söz konusu değil. Çünkü namazın huşû içinde kılınması hâlinde bizi hedefe ulaştıracağını buyuruyor. Başka bir deyişle, huşû içinde kılınan bir namaz bizi kötülükten, fuhşiyattan men eder.

29/ANKEBÛT-45: Utlu mâ ûhıye ileyke minel kitâbi ve ekımıs salât(salâte), innes salâte tenhâ anil fahşâi vel munker(munkeri), ve le zikrullâhi ekber(ekberu), vallâhu ya’lemu mâ tasneûn(tasneûne).

Kitaptan sana vahyedilen şeyi oku ve salâtı ikame et (namazı kıl). Muhakkak ki salât (namaz), fuhuştan ve münkerden nehyeder (men eder). Ve Allah’ı zikretmek mutlaka en büyüktür. Ve Allah, yaptığınız şeyleri bilir.

Ama huşûsuz bir namaz o kişiyi kötülükten, fuhşiyattan men etmez. Huşû içinde bir namazın olabilmesi için de o kişinin ruhun talebi olan hidayeti dilemesi lâzım. Hidayeti dilerse hedefine ulaşabilir inşaallah. Allah razı olsun.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 20 Kasım 2026Son güncelleme: 20 Kasım 20263 dk okuma0