Muhterem Hocam, ihsan ve ni’metin mahiyeti nedir?
Soru
Muhterem Hocam, ihsan ve ni’metin mahiyeti nedir?
Cevap
Allahû Tealâ’nın bize ihsanları nedir diye bir sual sorulursa şu cevabı rahatlıkla verebiliriz: Hava, su, akıl, hafıza, fizik vücut, hepsi birer ihsandır. İnsan mürşidine ulaşmadan evvel Allah’tan gelen her türlü güzellik, o kişiye yapılan Allah’ın ihsanlarıdır. İhsan, doğumumuzla beraber başlar. Allah, insanın yaşamasına imkân verecek herşeyi onun hizmetine sunmuştur, bir ihsan olarak ona vermiştir. Ne zaman ki mürşidimize ulaşırız, bu noktadan itibaren Allahû Tealâ’dan alınacak her ihsan, ni’met adını alır. Mürşidimize ulaşana kadar Allah’ın bize verdiklerinin hepsi ihsandır. Mürşide tâbî olduktan sonra Allah’tan aldığımız herşey birer ni’mettir.
Ve Allah’ın ni’metleri, bizim Allah’a teslimimiz için baz teşkil eder. Ni’met, nefs tezkiyesini ve en yukarı çıkacak olan bütün imkânları bize hazırlayan birer özellikler demetidir. Örneğin biz Allah’a ulaşmayı dilediğimizde Allahû Tealâ’nın verdiği 7 Furkan’ın peşinden Allah’ın kalbimize hidayetle ulaşması, Kâf-33’e göre kalbimizin Allah’a dönmesi, En’âm-125’e göre göğsümüzden kalbimize nur yolunun açılması, arkasından Zümer-22 gereğince kalbimize nurun ulaşması, Hadîd-16’ya göre huşû sahibi olmamız.
12 İHSAN
1. Gözlerdeki, hicab-ı mestûrenin alınması
2. Basar hassasının üzerindeki gısavet adlı perdenin alınması
3. Kulaklarımızdaki vakranın alınması
4. Sem’i hassası üzerindeki mührün açılması
5. Kalbimizin mührünün açılması
6. Kalbimizdeki ekinnetin alınması
EN’ÂM-46: (Ya Muhammed müşriklere) de ki: “Gördünüz mü? (aczinizi anladınız mı?) Şayet Allah sizin işitme hassanızı ve görme özelliğinizi alsa ve sizin kalplerinizi mühürlese, Allah’tan başka hangi ilâh onları size (geri) getirir?” Bak, âyetlerimizi nasıl açıklıyoruz! Sonra onlar yüz çeviriyorlar.
7. Kalbimize ihbat konulması
HACC-34: (Allah’ın) rızık olarak verdiği hayvanlar üzerine Allah’ın İsmi’ni zikretsinler. O halde, sizin İlâhınız Tek Bir İlâh’tır. Öyleyse O’na teslim olun! Ve muhbitleri müjdele.
8. Allah’ın kalbimize ulaşması
TEGÂBUN-11: Allah’ın izni olmadıkça bir musîbet isabet etmez. Ve kim Allah’a îmân ederse, (Allah) onun kalbine ulaşır. …
9. Kalbimizin nur kapısının Allah’a çevrilmesi
KÂF-33: Gaybda Rahmân’a huşû duyanlar ve münib (Allah’a ulaşmayı dileyen) bir kalple (Allah’ın huzuruna) gelenler (için).
10. Göğsümüzden kalbimize nur yolu açılması
EN’ÂM-125: Öyleyse Allah kimi Kendisine ulaştırmayı dilerse onun göğsünü yarar ve (Allah’a) teslime (İslâm’a) açar. …
11. Zikirle kalbimize Allah’ın nurunun girmeye başlaması
ZUMER-22: Allah kimin göğsünü İslâm için (Allah’a teslim için) yarmışsa artık o, Rabbinden bir nur üzere olur, değil mi? …
12. Huşû - Hacet namazıyla Allah’ın bize mürşidimizi göstermesi
HADÎD-16: Allah’ın zikri ile ve Hakk’tan inen şeyle (Allah’ın nurları ile), âmenû olanların kalplerinin huşû duyma zamanı gelmedi mi? …
Huşû sahibi olan kişi, Allah’tan aldığı 12 tane ihsanın peşinden hacet namazı ile mürşidini Allah’tan talep eder. Allah’ın mürşidi, bizler için bir ni’mettir. Çünkü Âli İmrân Suresinin 164. âyet-i kerimesinde Allahû Tealâ buyuruyor:
3/ÂLİ İMRÂN-164: Lekad mennallâhu alâl mu’minîne iz bease fîhim resûlen min enfusihim yetlû aleyhim âyâtihî ve yuzekkîhim ve yuallimuhumul kitâbe vel hikmete, ve in kânû min kablu le fî dalâlin mubîn(mubînin).
Andolsun ki Allah, mü’minlerin (başlarının) üzerine (devrin imamının ruhu) bir ni’met olmak üzere (onların aralarında, kendi kavminin içinde) kendilerinden bir resûl beas eder. Onlara O’nun (Allah’ın) âyetlerini tilâvet eder, onları tezkiye eder ve onlara kitap ve hikmeti öğretir. Ondan evvel (Allah’a ulaşmayı dilemeden evvel) onlar gerçekten açık bir dalâlet içinde idiler.
Görüyorsunuz ki mürşid, Allahû Tealâ’nın bir ni’metidir. Ama mürşidden önce Allahû Tealâ’nın bize verdikleri 12 tane ihsanın hepsi ihsan hüviyetindedir. Mürşide tâbî olduktan sonra Allah’ın bize verdiklerinin hepsi ni’mete dönüşüyor.