Muhterem Hocam, insanları kötü alışkanlıklara yönlendiren sebep nedir?

Soru

Muhterem Hocam, insanları kötü alışkanlıklara yönlendiren sebep nedir?

Cevap

Tabiî ki nefs ve şeytan. Kötü alışkanlıklar şeytanın eseridir. Şeytan insanı devamlı kötü alışkanlıklara davet eder. Dikkat edin, nefsin âfetleri ile şeytanın talepleri her zaman birbirine paraleldir. Bu sebeple şeytanın bize hâkim olması en ufak bir zorluk taşımaz.

Bu sebeple insanlar Allahû Tealâ’nın yoluna girdikten sonra da daha uzun süre hatalar işlemeye devam edeceklerdir. Çünkü o âfetlerle kazandıkları alışkanlıkları terk etmek o kadar kolay ve kısa zamanda olmayacaktır.

İbrâhîm Suresi’nin 22. âyet-i kerimesinde, iş olup bittikten sonra şeytan der ki: “Allah’ın vaadi haktı. Ben de size vaadettim ama ben vaadimden caydım. Ben size hep yalan söyledim.”

İBRÂHÎM-22: Ve kâleş şeytânu lemmâ kudıyel emru innallâhe veadekum va’del hakkı ve veadtukum fe ahleftukum, ve mâ kâne liye aleykum min sultânin illâ en deavtukum festecebtum lî, fe lâ telûmûnî ve lûmû enfusekum, mâ ene bi musrihikum ve mâ entum bi musrıhıyy(musrıhıyye), innî kefertu bi mâ eşrektumûni min kabl(kablu), innaz zâlimîne lehum azâbun elîm(elîmun).

Şeytan, emir yerine getirildiği zaman şöyle dedi: “Muhakkak ki; Allah, size “hak olan vaadini” vaadetti. Ve ben de size vaadettim. Fakat ben, vaadimden döndüm. Ve ben, sizin üzerinizde bir güce (sultanlığa, yaptırım gücüne) sahip değilim. Sadece sizi davet ettim. Böylece siz, bana icabet ettiniz. Artık beni kınamayın! Kendinizi kınayın! Ve ben, sizin yardımcınız değilim. Siz de, benim yardımcım değilsiniz. Gerçekten ben, sizin beni ortak koşmanızı daha önce de inkâr ettim. Muhakkak ki; zalimlere acı azap vardır.”

Evet gerçekten İblis devamlı insanlara yalan söylüyor. “Ben size hiçbir şey zorla yaptırmadım. Ben sizi davet ettim, benim davetimi kabul ettiniz. Beni kınamayın, kendi nefsinizi kınayın.”

İşte şeytanın daveti nefsedir, Allah’ın daveti ruhadır. Ve bu sebeple şeytan nefse davetiye çıkarırken, “Ben size bunları zorla yaptırmadım. Ben sizi davet ettim, siz benim davetimi kabul ettiniz.” Şeytanın davetini devamlı kabul eden nefstir. O sebeple İblis diyor ki: “Beni kınamayın, kendi nefsinizi kınayın.”

Öyleyse kendimizi şeytanın hegemonyasından kurtarmak istiyorsak Allah’ın reçetesiyle nefsimizi tezkiye ve tasfiye etmemiz gerekir. Allahû Tealâ Kur’ân-ı Kerîm’de bunu emrediyor.