Muhterem Hocam, iradenin insandaki fonksiyonu nedir?
Soru
Muhterem Hocam, iradenin insandaki fonksiyonu nedir?
Cevap
Sevgili kardeşlerim, insanın yapısına baktığımız zaman: Allahû Tealâ insanı bir fizik bedenle, Berzah âlemine ait olan bir nefs ve Zat’ından üfürdüğü bir ruhla yaratmıştır. Ve biz insanlara serbest irade vermiş. İrade aklın emrinde. Akıl tek. Kâinatta herkesin kullandığı akıl aynı akıldır.
15/HİCR-26: Ve le kad halaknel insâne min salsâlin min hamein mesnûn(mesnûnin).
Andolsun ki; Biz insanı, “hamein mesnûn olan salsalinden” (standart insan şekli verilmiş ve organik dönüşüme uğramış salsalinden) yarattık.
91/ŞEMS-7: Ve nefsin ve mâ sevvâhâ.
Nefse ve onu (7 kademede ahsene dönüşecek şekilde) sevva edene (dizayn edene) (andolsun).
32/SECDE-9: Summe sevvâhu ve nefeha fîhi min rûhihî ve ceale lekumus sem’a vel ebsâre vel ef’ideh(efidete), kalîlen mâ teşkurûn(teşkurûne).
Sonra (Allah), onu dizayn etti ve onun içine (vechin, fizik vücudun içine) ruhundan üfürdü ve sizler için sem'î (işitme hassası), basar (görme hassası) ve fuad (idrak etme hassası) kıldı. Ne kadar az şükrediyorsunuz.
BAKARA-256
Dinde zorlama yoktur. İrşad yolu (hidayet yolu, Allah'a ulaştıran yol), gayy yolundan (dalâlet yolundan, şeytana, cehenneme ulaştıran yoldan) açıkça (ayrılıp) ortaya çıkmıştır. Artık kim tağutu (şeytanı ve şeytana ulaştıran) inkâr edip de Allah'a îmân ederse (mü'min olur, Allah'a ulaştıran yolu tercih ederse), böylece o, (Allah’tan) kopması mümkün olmayan urvetul vuskaya (sağlam bir kulba, mürşidin eline) tutunmuştur. Allah Semî’dir, Alîm’dir.
Kur’ân-ı Kerim’de İrade
Ortak Akıl
NEFS 19 AFETİ ile dizayn edilmiştir.
1. Kin ve Nefret
2. Küfür
3. Yalan
4. Zulüm
5. Haset
6. Cehalet
7. Cimrilik
8. Öfke ve Gayz
9. İsyan
10. Sabırsızlık
11. Kibir ve Gurur
12. Hırs ve Şehvet
13. Nankörlük
14. Dedikodu
15. Zan
16. İptilalar (Kötü Alışkanlıklar)
17. Vefasızlık
18. Mürailik
19. Fitne Fesat
RUH 19 HASLETİ ile dizayn edilmiştir.
1. Sevgi
2. Îmân
3. Doğruluk
4. Adalet
5. Edep
6. İlim
7. Cömertlik
8. Sekînet
9. İtaat
10. Sabır
11. Tevazu
12. Kanaat
13. Şükür
14. Ketumiyet
15. Hakikat
16. Faziletler
17. Vefa
18. İhlâs
19. Tevhit
İrade ruh gibi, vech gibi, nefs gibi bir ceset değildir. İrade nefsin afetlerine karşı koyma gücünün adıdır. İnsanı kötülüklerden koruyan bir duygudur. İblis ile olan mücadelemizde ömrümüz boyunca irade bizim yardımcımızdır. Kişi iradesini ne kadar devreye sokabilirse o kadar ruhun hasletleri istikâmetinde bir davranış biçimi sergiler. Bu sebeple iradenin güçlenmesi asıldır.
Bir de iradenin zıttı olan inat var. Nefsin afetleri paralelinde. İşte ne zaman sıkça nefsin afetleri istikâmetinde devamlı telkin alıyorsak bu aynı zamanda inat afetidir. İnat, 19 afetin kümülatif bir neticesidir. İrade de 19 tane hasletin bir neticesi olarak görülebilir. Akıl fizik vücudun kumandanı ama aklın kararı ya ruh istikâmetinde veyahut da nefs istikâmetinde olacaktır. Ruh aklı ikna ederse kişi Allah’ın emrini yerine getirecektir, nefs yasaklarını işlemeyecektir. Nefs aklı ikna ederse kişi Allah’ın emrine isyan edecek, yasakları işleyecek bir muhteva içerisinde olur.
Allah’ın emirlerinin yerine getirilmesi, yasakların işlenmediği bir muhteva bize mutluluk ve huzur getirir. Allah’ın yasaklarının işlendiği, emirlerine isyan edildiği bir dizaynda bizi devamlı bu dünyada huzursuz ve mutsuz, ölüm sonrası hayatta kaybettiğimiz dereceler sebebiyle gideceğimiz yerin cehennem olmasını sağlar.
Allahû Tealâ: “Dinde zorlama yoktur.” diyor Bakara 256’da. “İrşad yolu Allah’a ulaştıran yol ve gayy yolu şeytana götüren yol birbirinden 180 derece ayrılmış vaziyette. Kim tağutu, şeytanı ve şeytana ulaştıran tagut ve dostlarını inkar eder, Allah’a ulaştıran yolu tercih ederse, mü’min olursa o zaman o kopması mümkün olmayan kulpa, mürşidin eline sımsıkı sarılır.” buyuruyor. Allahû Tealâ.