Muhterem Hocam, işitmek ve akletmek kavramlarının önemini açıklar mısınız?

Soru

Muhterem Hocam, işitmek ve akletmek kavramlarının önemini açıklar mısınız?

Cevap

Sevgili kardeşlerim, kimdir işitenler? Kimdir akledenler? Daveti Enâm Suresinin 36. âyet-i kerimesinde, işitenler, daveti kabul edenlerdir. Akledenler de âyetlerle amel edenler.

6/ENÂM-36 İnnemâ yestecîbullezîne yesmeûn(yesmeûne), vel mevtâ yeb’asuhumullâhu summe ileyhi yurceûn(yurceûne).

(Davete) ancak işitenler icabet eder. Ve Allah, ölüleri (ölü olan sem’î isimli işitme hassasını, ölü olan fuad isimli idrak hassasını, ölü olan basar isimli görme hassasını) diriltir. Sonra O'na döndürülürler. (Hayatta iken ruhu mürşid eliyle Allah’a döndürülür.)

10/YÛNUS-100 Ve mâ kâne li nefsin en tu’mine illâ bi iznillâh(iznillâhi), ve yec’alur ricse alâllezîne lâ ya’kılûn(ya’kılûne).

Ve Allah’ın izni olmaksızın, bir kimsenin (bir nefsin) mü’min olması (mümkün) olamaz. Ve (Allah), akıl etmeyen kimselerin üzerine ceza (azap) verir.

Nitekim Yûnus Suresinin 100. âyet-i kerimesinde, aklını kullanmayanlara azap ederiz. Kimdir aklını kullanmayan? Batılı dinliyor ve hakkı dinliyor ama batıla itibar ediyor, onu tercih ediyor. Öyle olunca o zaman aklını kullanmıyor. Allah’ın izni olmaksızın bir kimsenin, bir nefsin mü’min olması mümkün değil. Akıletmeyen kimselerin üzerine ceza yağdırırız. Yani aklını kullanmayanlara azap ederiz.

İşte Mulk Suresi’nin 8, 9, 10, 13. âyet-i kerimelerinde tebliğci geliyor, cehennemlikler cehennemin kapılarından girdiklerinde, cehennem bekçileri sual soruyorlar: “Size Nezir gelmedi mi?” derler. "Geldi ama biz onları yalanladık. Allah bir şey indirmemiştir dedik ve onları dalâlet olmakla suçladık. Eğer işitseydik ve akletseydik bugün cehennemde mi olurduk?"

AKLETMEYENLER

1. YUNÛS 45 …Allah’a mülâki olmayı (Allah’a ölmeden önce ulaşmayı) yalanlayanlar, hüsrandadır. Ve hidâyete eren kimseler olmadılar.

2. YUNÛS 100 Ve Allah’ın izni olmaksızın, bir kimsenin (bir nefsin) mü’min olması mümkün olamaz. Ve (Allah), akıl etmeyen kimselerin üzerine ceza (azap) verir.

3. YÂSİN 60 Ey Âdemoğulları! Ben, sizlerden şeytana kul olmayacağınıza dair ahd almadım mı? Muhakkak ki o size apaçık bir düşmandır.

YÂSİN 61 Ve Ben, sizden Bana kul olmanıza (dair ahd almadım mı?) Bu da sırat-ı mUstakîmdir.

YÂSİN 62 Ve andolsun ki sizden birçoklarını dalâlette bıraktı. Hâlâ akıl etmez misiniz?

YÂSİN 63 Size vaadedilmiş olan cehennem budur.

4. MULK 8 …Oraya herbir grup atılışında onun (cehennemin) bekçileri onlara: ‘Size nezir (uyarıcı) gelmedi mi?’ diye sordu.

MULK 9 Onlar dediler ki: ‘Evet, bize nezir gelmişti. Fakat biz onu yalanladık ve Allah hiçbir şey indirmemiştir, siz ancak büyük bir dalâlet içindesiniz dedik.’”

MULK 10 Ve: ‘Eğer biz işitmiş veya akıl etmiş olsaydık, alevli ateş halkı arasında olmazdık.’ dediler.

İşitenler ve akledenler kimlerdir? İşitenler ve akledenler Allah’a ulaşmayı dileyenlerdir. Evet. Allahû Teâlâ, akledenlerin Allah’a ulaşmayı dileyenler olduğunu buyuruyor.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 17 Ağustos 2026Son güncelleme: 2 Ekim 20262 dk okuma1