Muhterem Hocam, İslâm ve tasavvuf birbirinden farklı kavramlar mıdır?

Soru

Muhterem Hocam, İslâm ve tasavvuf birbirinden farklı kavramlar mıdır?

Cevap

Hayır. Tasavvuf, İslâm’ın tatbikatıdır. Kur’ân’daki İslâm’ın yaşanmasıdır.

Yani nasıl Nebîler Sultanı Hz. Muhammed Mustafa (S.A.V) Efendimiz, “Size iki emanet bırakıyorum: Allah’ın kitabı, sünnetim. Allah’ın kitabı, Ehl-i Beyt'im."

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Sünen-i Tirmizî C.5, S.663

“Sizin aranızda iki paha biçilmez emanet bırakıyorum; onlara sarıldığınız müddetçe asla dalâlete düşmezsiniz; Allah’ın Kitab’ı Kur’ân ve Ehl-i Beyt’im.”

Denklemin birinci tarafında ikisinde de Allah’ın kitabı var; Kur’ân’ı Kerîm, Kur’ân’ın bütünü. Denklemin ikinci tarafında Resûlullah (S.A.V)'in sünneti var ve Ehl-i Beyt. Yani Kur’ân’daki İslâm’ı yaşayanların, Kur’ân’daki adı Ehl-i Beyt...

İşte Resûlullah’ın sünneti nasıl sahâbe ile beraber Kur’ân’daki İslâm’ın 7 safha tatbikatı ise, tıpkı bunun gibi Allah’ın kitabıyla, İslâm ve tasavvuf diye söylenebilir. Öyleyse ikisi birbirinden farklı kavramlar mı? Hayır.

14 asır evvel Resûlullah (S.A.V)'in sünneti olarak Resûlullah (S.A.V) Efendimiz ve sahâbe birlikte 7 safha Kur’ân’daki İslâm’ı, yani tasavvufu yaşadılar.

PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.V) VE SAHÂBENİN (MUHACİR VE ENSARIN) YAŞADIĞI 7 SAFHA İSLÂM

BAKARA–151: Nitekim size, aranızda (görev yapmak üzere), sizden bir Resûl (Peygamber) gönderdik ki, (A) âyetlerimizi size tilâvet etsin (okuyup açıklasın) ve (B) sizi (nefsinizi) tezkiye (ve tasfiye) etsin, (C) size Kitap’ı (Kur’ân-ı Kerim’i) ve (D) hikmeti öğretsin ve (E) (hikmetin özü olan) bilmediğiniz şeyleri öğretsin.

(A) - Âyetlerin Tilâveti

1 - Allah’a Ulaşmayı Dilemek

ZUMER–17: Ve onlar ki; taguta kul olmaktan içtinap ettiler. Çünkü Allah’a yöneldiler (Allah’a ulaşmayı dilediler). Onlara müjdeler vardır...

ENFÂL–29: Ey âmenû olanlar! Allah’a karşı takva sahibi olursanız size furkan sahibi kılar! Ve sizden (sizin) günahlarınızı örter ve size mağfiret eder...

2 - 12 İhsanla Mürşide Tâbî Olmak

MUMTEHİNE–12: ...sana tâbî olmak için geldikleri zaman, artık onların biatlerini kabul et ve onlar için Allah’tan mağfiret dile...

(B) - Nefs Tezkiyesi

3 - Ruhun Allah’a Teslimi

RA’D–21: ...Allah’a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O’na (Allah’a) ulaştırırlar. Ve Rab’lerine karşı huşû duyarlar...

(C) - Kitabın Öğretilmesi

4 - Fizik Vücudun Allah’a Teslimi

ÂLİ İMRÂN–20: ...de ki; “Ben ve bana tâbî olanlar vechimizi (fizik vücudumuzu) Allah’a teslim ettik.” O kitap verilenlere ve ümmîlere: “Siz de vechinizi (fizik vücudunuzu) (Allah’a) teslim ettiniz mi?” Eğer teslim ettilerse, o taktirde, hidayete ermişlerdir...

(D) - Hikmetin Öğretilmesi

5 - Nefsin Allah’a Teslimi

ZUMER–18: Onlar, sözü işitirler, böylece onun en ahsen olanına tâbî olurlar. İşte onlar, Allah’ın hidayete erdirdikleridir. Ve işte onlar; onlar ulûl’elbabtır (daimî zikrin sahipleri).

6 - İrşada Ulaşmak

BAKARA–139: De ki: “Allah hakkında bizimle mücâdele mi ediyorsunuz? Ve O, bizim de Rabbimizdir, sizin de Rabbinizdir. Ve bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz de size aittir. Ve biz, O’na muhlis olanlarız (dini O’na hâlis kılanlarız).

HUCURÂT–7: ...Allah, size îmânı sevdirdi ve onu kalplerinizde müzeyyen kıldı. Küfrü, fıskı ve isyanı size kerih gösterdi. İşte onlar, onlar irşad olanlardır.

(E) - Hikmetin Ötesi

7 - İradeyi Allah’a Teslim Etmek

TEVBE–100: O sabikûn-el evvelîn (evvelki hayırlarda yarışanlardan salâh makamında iradesini Allah’a teslim ederek irşada memur ve mezun kılınanlar): Onların bir kısmı muhacirînden bir kısmı ensardan ve bir kısmı da onlara ihsanla tâbî olanlardandı...

7 Safha Kur’ân’daki İslâm’a baktığımız zaman öncelikle sahâbe, hepsi 1. safha itibariyle Allah’a ulaşmayı dilediler. 2. Safha itibariyle Allah’ın tayin ettiği mürşide tâbî oldular ve 3. safhada ruhun teslimi, 4. safha fizik vücut teslimi, 5. safha nefsin teslimi, 6. safha ihlas ve 7. safha iradenin teslimi. Bu ne ile eş değerdir? 7 Safha İslâm ile...

Evvela Allah’ın âyetlerine îmân ederek 1. safha teslimi gerçekleştirdiler, daha sonra Allah’ın tayin ettiği mürşide teslim oldular Allah adına ve daha sonra ruhlarını Allah’a teslim ettiler. Fizik vücutlarını Allahû Tealâ'ya teslim ettiler. Nefslerini de teslim ettiler. Böylece sahâbe Resûlullah ile birlikte Kur’ân’da 7 safha İslâmı yaşadılar. İslâm ve tasavvuf birbirinden hiçbir noktada ayrılmaz. İslâm daima eşittir tasavvuftur. Eğer buna bir tane daha eşitlik arıyorsanız, o da Kur’ân-ı Kerîm olur. Kur’ân-ı Kerîm eşittir, Kur’ân’daki İslâm eşittir tasavvuf.

Peki nasıl olmuşlar zaman içerisinde bu iki kavram birbirinden ayrılmış? İnsanlar zaman içerisinde Kur’ân-ı Kerîm'e tabî olmayı unutmuşlar. İslâm ve tasavvufun temel işareti Allah’a ulaşmayı, Allah’a teslimi devreden çıkartmışlar. Bu teslim tamamlandığı gün tasavvufu siz bütünüyle yaşarsınız. 7 safha İslâm’ı yaşayan, tasavvufun bütününü yaşayan kişidir.

İşte 14 asır evvel sahâbe ile Resûlullah’ın birlikte yaşadığı olay bu. 7 safha İslâm, Kur’ân’daki İslâm ve o da eşittir tasavvuf. Bu tatbikat sahâbeyi hep İslâm kılmıştır. Allah’a bütünüyle teslim olma noktasına ulaştırmıştır.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 20 Kasım 2026Son güncelleme: 20 Kasım 20264 dk okuma0