Muhterem Hocam, İsra 70’te “İnsanlar çoğu varlıktan üstün kılınmıştır.” ifadesi geçmektedir. Buradan, insandan daha üstün varlıklar olduğunu mu anlamalıyız? Açıklar mısınız?

Soru

Muhterem Hocam, İsra 70’te “İnsanlar çoğu varlıktan üstün kılınmıştır.” ifadesi geçmektedir. Buradan, insandan daha üstün varlıklar olduğunu mu anlamalıyız? Açıklar mısınız?

Cevap

Sevgili kardeşlerim, İsrâ Suresinin 70. âyet-i kerimesinde buyruluyor:

17/İSRÂ-70 Ve lekad kerremnâ benî âdeme ve hamelnâhum fîl berri vel bahri ve razaknâhum minet tayyibâti ve faddalnâhum alâ kesîrin mimmen halaknâ tafdîlâ(tafdîlen).

Ve andolsun ki; Âdemoğlunu kerem sahibi (şerefli) kıldık. Onları karada ve denizde taşıdık. Ve onları helâl şeylerden rızıklandırdık. Ve onları yarattıklarımızın çoğundan fazilet (açısından) üstün kıldık.

Burada Allahû Tealâ’nın insanı fazîlet açısından üstün kılması söz konusudur. Mesela fazilet açısından olaya baktığımız zaman, kalpteki 19 afetin varlığı sebebiyle onlar hayvanlardan daha aşağı bir seviyededirler. Ama fazîlet açısından üstün kılınması, birçok varlıktan oluyor. Bu konu; bir nefsin afetleri, bir de ruhun hasletleri açısından değerlendirilmelidir. Allahû Tealâ sadece insana ruh vermiştir. Hasletlerin davranış biçimlerini gerçekleştiren mizan ruha aittir. Allahû Tealâ nefsi de kişi Allah'a ulaşmayı dilerse, ruhun paralelinde faziletlerle ayrıca donatır. Ve böyle bir dizaynda insanoğlu Allah'ın güzellikleriyle donatılmıştır. Bütün diğer varlıklardan fazilet açısından üstündür. Demek ki fazilet açısından bütün vasıflar itibariyle insanlar diğer bütün mahlûkattan daha üstündür. Çünkü bütün kâinat insan için yaratılmıştır.