Muhterem Hocam, karıncalar ibadet yaparken dönüyor, elektronlar dönüyor, semazenler de dönüyor, gezegenler de dönüyor. Kâbe’nin etrafında biz de dönüyoruz. Çoğu madde ve çoğu canlı

Soru

Muhterem Hocam, karıncalar ibadet yaparken dönüyor, elektronlar dönüyor, semazenler de dönüyor, gezegenler de dönüyor. Kâbe’nin etrafında biz de dönüyoruz. Çoğu madde ve çoğu canlı dönme eğilimi gösteriyor. Kimi madde ve canlılar dönerek ibadet yapıyor. Bu dönme olayının hikmetini açıklar mısınız?

Cevap

"Sevgili kardeşlerim, kâinata baktığımız zaman iki tür hareketi görüyoruz. Meselâ bu zahirî aleme ait olan en ufak bir zerreye baktığımız zaman iki tür hareket görüyoruz: 1. Kendi ekseni etrafındaki hareket. 2. Bağlı olduğu çekirdek etrafındaki hareket. İşte insanlar için de: 1. Sosyal hayattaki kendi ferdî davranış biçimi, 2. İçinde yer aldığı topluma karşı olan vazifeleri. Bu dönüşlerin muhtevasına baktığımız zaman özellikle semazenler; sağ el yukarıda, sol el aşağıdadır. Bunun manası “Haktan alıp halka vermektir. Mevlânâ da aynı şeyi söylüyor: “Haktan alır, halka veririz.”

Yani ""Hak ile, halk için"" ama başlangıcı "Hak için, halk ile". Yani "Halk ile Hak için" olma söz konusu. Nereye bakarsanız bakın, bu iki tür hareketin, hayata ve kâinata hâkim olduğunu görüyoruz. Ama bunlar arasında bir tek hareket var ki: Mikro alemde elektromanyetik kuvvet, makro alemde gravitasyon (çekim) kuvveti. Birisinde zıt kutupların birbirini çekmesiyle oluşuyor, diğeri de aynı kutupların birbirini itmesiyle gerçekleşiyor. Allah razı olsun.