Muhterem Hocam, kısas ne demektir? Kısasta uygulamamız gereken en ahsen yol nedir, açıklayabilir misiniz?

Soru

Muhterem Hocam, kısas ne demektir? Kısasta uygulamamız gereken en ahsen yol nedir, açıklayabilir misiniz?

Cevap

Kısas; bize yapılan bir haksızlığı misliyle karşılık vermektir. Yani adaleti gerçekleştirmek. Örneğin Mâide Suresi 45. âyet-i kerimesinde Benî İsrâîl'e Allahû Tealâ: "Onun için Tevrat’ta onlara cana can ile göze göz ile buruna burun ile kulağa kulak ile dişe diş ile yaralanmalara karşı kısas olduğunu yazıp farz kıldı. Kim onu bağışlar, kısas hakkından vazgeçerse onun kendisi için günahlarına kefaret olur. Kim de Allah’ın indirdiğiyle hükmetmezse o takdirde..."

5/MÂİDE-45 Ve ketebnâ aleyhim fîhâ ennen nefse bin nefsi vel ayne bil ayni vel enfe bil enfi vel uzune bil uzuni ves sinne bis sinni vel curûha kısâs(kısâsun) fe men tesaddeka bihî fe huve keffâratun lehu ve men lem yahkum bimâ enzelallâhu fe ulâike humuz zâlimûn(zâlimûne).

Onun içinde (Tevrat’ta) onlara, cana can ile, göze göz ile, buruna burun ile, kulağa kulak ile, dişe diş ile ve yaralamalara karşı kısas olduğunu yazıp farz kıldık. Kim onu bağışlar da (kısas hakkından vazgeçerse) artık o kendisi için (günahlarına) kefâret olur. Ve kim, Allah’ın indirdiğiyle hükmetmezse, o taktirde işte onlar, onlar zalimlerdir.

Şimdi Allahû Tealâ burada kısası farz kılıyor. Yani bir kişi bir başkasını öldürürse o öldürenin akrabası da onu öldürmeye hak sahibidir. Bir kişi diğerinin gözüne zarar verirse o göze zarar veren kişi de diğerinin gözüne zarar verebilir. Buruna burun, kulağa kulak, dişe diş. "Ama affederse o zaman günahlarına kefaret olur, derecat kazanır. Kim Allah’ın indirdiğiyle hükmetmezse işte onlar zalimlerdir." buyuruyor.

Kısas bir kamu hukukudur. Ne olabilir? Mesela bir misal vermek istiyorum. Bir aile içerisinde karı koca ve çocuklar var. Karı koca arasındaki kavgalardan çocuklar çok müteessir oluyor, zarar görüyor. Diyelim ki bu kavgada koca da bağışladı, hanım da bağışladı, birbirlerini affettiler ama orada üçüncü taraf olan çocukların hakkını kim koruyor? İşte kamu hukuku bu şekilde devreye giriyor. Eğer zarar görmüşlerse o zaman onlar birbirlerinden vazgeçiyor, affediyorlar ama o çocukların hakkını savunan bir kamu devreye girebilir. Onlara verdiği zararı onlara ödettirebilir. Tıpkı bunun gibi. Yani üçüncü bir taraf söz konusuysa o zaman adalet söz konusudur ve devreye girebilir. Allah razı olsun.