Muhterem Hocam, Kur’ân ve hadislerde kibirden nasıl bahsedilmektedir?

Soru

Muhterem Hocam, Kur’ân ve hadislerde kibirden nasıl bahsedilmektedir?

Cevap

Kibir nefsimizin on dokuz afetinden bir tanesidir. Tevazu da ruhumuzun on dokuz hasletinden bir tanesidir. Kibir insanın başkalarından üstün olma arzusunu, kendisini onlara üstün gösterme arzusunu ifade eder. Bununla etrafımızda saygı toplayacağımızı düşünürüz. Bir insanın başkalarından üstün olmak sevdasına düşmesi nefsin çok açık bir afetidir. Kibirli insanlar ne yazık ki Kur'ân'ı bilmeyenlerdir. Allahû Tealâ onların Allah'ın âyetlerinden gâfil olduğunu, irşad yolunu benimsemediklerini, irşad yolunun sahibine tâbî olmadıklarını, tâbî olunacak kişiyi küçük gördüklerini hatta kendilerini ondan üstün zannettiğini söylüyor. Allahû Tealâ A'râf 146, 147'de,

7/ARÂF-146 Se asrifu an âyâtiyellezîne yetekebberûne fîl ardı bi gayril hakkı ve in yerev kulle âyetin lâ yu’minu bihâ ve in yerev sebîler ruşdi lâ yettehızûhu sebîlen ve in yerev sebilel gayyi yettehızûhu sebîlâ(sebîlen), zâlike bi ennehum kezzebû bi âyâtinâ ve kânû anhâ gâfilîn(gâfilîne).

Yeryüzünde haksız yere kibirlenen kimseleri, âyetlerimizden çevireceğim. Bütün âyetleri görseler, ona inanmazlar. Eğer rüşd yolunu görseler, onu yol edinmezler. Ve gayy yolunu görseler, onu yol edinirler. Bu; onların, âyetlerimizi yalanlamaları ve ondan gâfil olmaları sebebiyledir.

7/ARÂF-147  Vellezîne kezzebû bi âyâtinâ ve likâil âhirati habitat a’mâluhum, hel yuczevne illâ mâ kânû ya’melûn(ya’melûne).

Ve onlar ki; âyetlerimizi ve ahirete ulaşmayı (hayatta iken ruhun Allah’a ulaşmasını) tekzip ettiler (yalanladılar) ve onların amelleri, heba oldu (boşa gitti). Onlar, yaptıklarından başka bir şeyle mi cezalandırılır?

Âyetleri tilavet eden Allah’ın Resûlüdür. Ama hem âyetlere îmân etmiyorlar hem de irşad yolunu, mürşidin yolunu yol olarak tutmuyorlar. Onlar gayy yolunda olan insanlar. Bunun sebebi de Allah’ın âyetlerini yalanlamaları ve ondan gâfil olmaları. Âyetleri yalanlayanlar ve ahirette buluşmayı yalanlayanlar onlar amelleri boşa gidenlerdir. Onlar yaptıklarının mislince cezalıdırlar. Onlar yaptıklarından başka bir şeyle mi cezalandırılırlar? Kur'ân-ı Kerim'de bunun adı kibir oluyor ve bu insanlar gerçekten bir büyük hatanın içindedirler. Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V) kibirden sakının zira iblis kibir sebebiyle Adem (A.S.) secde etmemiştir. Kalbinde zerre kadar kibir olan cennete giremez.

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Müslim, Îmân, 147

Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V)

“Kalbinde zerre kadar kibir bulunan kimse cennete giremez.” buyurdu.

Bunu duyan bir adam,

“Ama insan, elbisesinin ve ayakkabısının güzel olmasından hoşlanır!” deyince,

Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V),

“Allah güzeldir, güzelliği sever. Kibir ise hakikati inkâr etmek ve insanları küçük görmektir.” buyurdu.

A'râf 40'da:

ARÂF-40  İnnellezîne kezzebû bi âyâtinâ vestekberû anhâ lâ tufettehu lehum ebvâbus semâi ve lâ yedhulûnel cennete hattâ yelicel cemelu fî semmil hiyât(hiyâti) ve kezâlike neczîl mucrimîn(mucrimîne).

Muhakkak ki âyetlerimizi yalanlayanlar ve onlara kibirlenenler; onlara gök kapıları açılmaz (ruhlarını hayatta iken Allah’a ulaştıramazlar). Deve (veya urgan) iğne deliğinden geçmedikçe cennete giremezler. Mücrimleri (suçluları) işte böyle cezalandırırız.

"Âyetleri yalanlayanlar ve kibirli olan insanlara gök kapıları açılmaz." Hangi âyetleri yalanlıyorlar? Yûnus 45'te,

YÛNUS-45 Ve yevme yahşuruhum keen lem yelbesû illâ sâaten minen nehâri yeteârafûne beynehum, kad hasirallezîne kezzebû bi likâillâhi ve mâ kânû muhtedîn(muhtedîne).

Ve o gün (Allahû Tealâ), gündüzden bir saatten başka kalmamışlar (bir saat kalmışlar) gibi onları toplayacak (haşredecek). Birbirlerini tanıyacaklar (aralarında tanışacaklar). Allah’a mülâki olmayı (Allah’a ölmeden önce ulaşmayı) yalanlayanlar, hüsrandadır (nefslerini hüsrana düşürdüler). Ve hidayete eren kimseler olmadılar (ruhlarını ölmeden evvel Allah’a ulaştıramadılar).

Allah’ın âyetlerini yalanlayanlar onlar hüsrandadır. Gideceği yer cehennem ve onlar hidayete de eremezler. Kendisini irşad makamından üstün görüyorlar. İblisin kendisini Adem (A.S)'dan üstün gördüğü gibi? Hakikât böyle mi? Hayır. Hakikât Allahû Tealâ Adem (A.S.)' a ruhundan üfürmüş. İbliste bu yok ama onu bilmiyor ve Allah’ın secde et emrine itaat etmiyor. Mu'min 56'da,

40/MUMİN-56  İnnellezîne yucâdilûne fî âyâtillâhi bi gayri sultânin etâhum in fî sudûrihim illâ kibrun mâ hum bi bâligîh(bâligîhi), festeiz billâh(billâhi), innehu huves semîul basîr(basîru).

Muhakkak ki, kendilerine gelmiş bir sultan (delil) olmaksızın, Allah’ın âyetleri hakkında mücâdele edenlerin sinelerinde sadece (Allah’a) ulaşamayacakları bir kibir vardır. Artık Allah’a sığın, muhakkak ki O, en iyi işiten ve en iyi görendir.

"Bir delil olmadan Allah’ın âyetleri hakkında mücadele edenlerin kalbinde ulaşamayacakları bir kibir vardır." buyuruyor. Demek ki Allah'ın âyetleriyle karşı mücadele edenler kibirli insanlar. Allah razı olsun.