Muhterem Hocam, Mâide Suresi’nin 6. âyet-i kerimesinde belirtilen temizliği aynı zamanda nefsin tezkiyesi ve tasfiyesi olarak anlayabilir miyiz?
Soru
Muhterem Hocam, Mâide Suresi’nin 6. âyet-i kerimesinde belirtilen temizliği aynı zamanda nefsin tezkiyesi ve tasfiyesi olarak anlayabilir miyiz?
Cevap
MÂİDE-6: Yâ eyyuhellezîne âmenû izâ kumtum iles salâti fagsilû vucûhekum ve eydiyekum ilel merâfikı vemsehû bi ruusikum ve erculekum ilâl ka’beyn(ka’beyni) ve in kuntum cunuben fattahherû ve in kuntum mardâ ev alâ seferin ev câe ehadun minkum minel gâitı ev lâmestumun nisâe fe lem tecidû mâen fe teyemmemû saîden tayyiben femsehû bi vucûhikum ve eydîkum minh(minhu) mâ yurîdullâhu li yec’ale aleykum min haracin ve lâkin yurîdu li yutahhirekum ve li yutimme ni’metehu aleykum leallekum teşkurûn(teşkurûne).
Ey âmenû olanlar (Allah'a yaşarken ulaşmayı, teslim olmayı dileyenler)! Namaza kalktığınız zaman yüzlerinize ve dirseklerinize kadar ellerinizi yıkayın ve başlarınıza meshedin ve ayaklarınızı da topuklarınıza kadar yıkayın. Eğer cünüp iseniz o takdirde iyice yıkanıp temizlenin (boy abdesti alın). Eğer hasta veya yolcu iseniz veya biriniz tuvaletten gelmişse veya kadınlara dokunmuş (temas etmiş) ise, eğer su bulamazsanız, o zaman temiz bir toprağa teyemmüm edin. Ve de ondan yüzlerinize ve ellerinize mesh edin, (sürün). Allah size güçlük çıkarmak istemez, sizi temizlemek ve sizin üzerinizdeki ni'metini tamamlamak ister. Umulur ki böylece siz şükredersiniz.
Mâide 6’ya baktığımız zaman, buradaki tahâret, fizik beden temizliğidir. Nefsimizin temizliğine bir işaret yoktur. Çünkü o âyet-i kerimenin sonunda “Umulur ki şükredersiniz.” Yani bu, namaz için gerekli olan abdesti alın. Ne diyordu Resûlullah (S.A.V) Hadîs-i şerifinde?
HADÎS-İ ŞERİF
Kaynak: Taberani.
“Abdesti olmayanın namazı olmadığı gibi emanete hıyanet edenin de îmânı yoktur.”
“Abdesti olmayanın namazı yoktur.” Yani abdest yoksa fizikî temizlik söz konusu değilse, namaz yoktur. Öyleyse burada belirtilen tahâretten, temizlikten henüz nefs tezkiyesi ve tasfiyesi değil, sadece dıştaki bir temizliği anlayabiliriz.
“Umulur ki böylece siz şükredersiniz.” Öyleyse kimdir şükredenler? Allah’a ulaşmayı dileyenler.
Bir de ni’metin tamamlanmasını temin edecek olan asıl temizlik, nefsin kalbindeki âfetlerin temizliği var. Birinde dünyaya ait olan pisliklerden temizlenmek, diğerinde ise nefsimizin kalbindeki âfetlerden zikirle temizlenmek söz konusu.
Gerçekten de 'ni’metin tamamlanması' açısından evet, bir fizik ötesi temizlik var. Yani zikirle âfetlerin temizlenmesi. Her ikisi de ni’mete götürür.
Öyleyse burada temizlenmek elbette nefs tezkiyesi ve tasfiyesini ifade eder, ni’metin tamamlanması açısından. Ama “attahherû” sadece o noktası itibarıyla fizik bedenin temizliği söz konusu. Nefsimizin kalbindeki âfetler yok olup daimî zikirle uğraştığımız anda temizlik ameliyatı tamamlanmış olur, inşaallah. Allah razı olsun.