Muhterem Hocam, Osmanlı'da gayrimüslim çocukların ailelerinden zorla alındığı doğru mudur?

Soru

Muhterem Hocam, Osmanlı'da gayrimüslim çocukların ailelerinden zorla alındığı doğru mudur?

Cevap

Hayır, doğru değil. Bugün bile insanlar çocuklarını özel okullara gönderiyorlar. Çocuklarının geleceği için iyi bir eğitimle yetişmesini istiyorlar. Osmanlı'nın yaşadığı dönemde en üst seviyedeki eğitim Osmanlı'daydı. Öyle olunca özellikle Balkanlara baktığımız zaman Osmanlı döneminde evvela Allah dostlarıyla insanlara Allah'ın dinî anlatılıyordu. Eğitim hiçbir zaman zorlamadan, onların kalbini fethederek veriliyordu. İnsanlar çocuklarının bu edeple yetişeceğini düşünmesi sebebiyle çocuklarını Osmanlı'ya teslim ediyorlardı. “Bizim de çocuklarımız sizin bu yetiştiğiniz edep muhtevasında yetişsin, yaşasın ve güzelliklerin sahibi olsun.” Birçoğu der ki Osmanlı kaçırdığı çocukları kendi sarayında eğitime tâbî tuttu. Hayır, onları ehlileştirdi.

Batılılar Osmanlı'nın gittiği her yere adalet götürmesine hayran olmuş, “Çocukları da alın, bunları sarayınızın Enderun'unda okutun, adam edin. Sizin gibi adaleti öğrensinler.” diye çocuklarını Osmanlı'ya getirip teslim etmişlerdir. Zamanın bütün bilimlerinin öğretildiği Enderun'a teslim ediyorlardı. Oraya bütün milletlerden insanlar gelirdi. Bugün insanlar çocuklarını nasıl Batı'ya, Amerika'ya gönderiyorsa, o gün de en üst seviyede dünyaya hâkim olan Osmanlı'ydı ve en üst seviyedeki eğitimin sahibiydi. Elbette insanlar çocuklarını onların okullarında yetiştirmek, diploma sahibi kılmak ve ülkelerinde faydalı insanlar olarak yetişmesini istiyorlardı. Enderun'da yetişen birçok yabancı menşeli insan Osmanlı Devleti'nde paşalık, vezirlik rütbesine yükselmiştir.