Muhterem Hocam, günümüzde bazı insanlar İslâm’ın beş şartını yaşayanların dini bütün insanlar olduğunu söylüyorlar. Peygamber Efendimiz (S.A.V) ve sahâbe İslâm’ın beş şartını yaşayarak mı Kur’ân’ın ve dinin bütününü yaşadılar? Bu konuyu açıklayabilir misiniz?

Question

Dr. Abdulcabbar Boran · Accepted Answer

Hayır sevgili kardeşlerim, bu insanların uydurduğu bir zan. Ne yazık ki İslâm’ın beş şartıyla kimse Kur’ân’daki İslâm’ı yaşayamaz. Sahâbe ve Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V) Kur’ân’daki İslâm’ı yaşadılar. Kur’ân’daki İslâm 7 safha ve 4 teslimden oluşuyor. İşte âyet-i kerimelere bakacak olursak, sahâbenin ve Resûlullah’ın yaşadığı Kur’ân’ın bütünü:

PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.V) VE SAHÂBENİN (MUHACİR VE ENSARIN) YAŞADIĞI YEDİ SAFHA İSLÂM BAKARA–151: Nitekim size, aranızda (görev yapmak üzere), sizden bir Resûl (Peygamber) gönderdik ki, (A)ayetlerimizi size tilâvet etsin (okuyup açıklasın) ve (B)sizi (nefsinizi) tezkiye (ve tasfiye) etsin, (C)size Kitap’ı (Kur’ânı Kerim’i) ve (D)hikmeti öğretsin ve (E)(hikmetin özü olan) bilmediğiniz şeyleri öğretsin.

(A) - âyetlerin tilâveti 1. Allah’a Ulaşmayı Dilemek ZUMER–17: Ve onlar ki; taguta kul olmaktan içtinap ettiler. Çünkü Allah’a yöneldiler (Allah’a ulaşmayı dilediler). Onlara müjdeler vardır... ENFÂL–29: Ey âmenû olanlar! Allah’a karşı takva sahibi olursanız size furkan sahibi kılar! Ve sizden (sizin) günahlarınızı örter ve size mağfiret eder... 2. 12 İhsanla Mürşide Tâbi Olmak MUMTEHİNE–12: ...sana tâbi olmak için geldikleri zaman, artık onların biatlerini kabul et ve onlar için Allah’tan mağfiret dile...

(B) - Nefs Tezkiyesi 3. Ruhun Allah’a Teslimi RA’D–21: ...Allah’a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O’na (Allah’a) ulaştırırlar. Ve Rab’lerine karşı huşû duyarlar...

(C) - Kitabın Öğretilmesi 4. Fizik Vücudun Allah’a Teslimi ÂLİ İMRÂN–20: ...de ki; “Ben ve bana tâbi olanlar vechimizi (fizik vücudumuzu) Allah’a teslim ettik.” O kitap verilenlere ve ümmîlere: “Siz de vechinizi (fizik vücudunuzu) (Allah’a) teslim ettiniz mi?” Eğer teslim ettilerse, o takdirde, hidayete ermişlerdir...

(D) - Hikmetin Öğretilmesi 5. Nefsin Allah’a Teslimi ZUMER–18: Onlar, sözü işitirler, böylece onun en ahsen olanına tâbi olurlar. İşte onlar, Allah’ın hidayete erdirdikleridir. Ve işte onlar; onlar ulû’l’elbabtır (daimi zikrin sahipleri). 6. İrşada Ulaşmak BAKARA–139: De ki: “Allah hakkında bizimle mücadele mi ediyorsunuz? Ve O, bizim de Rabbimizdir, sizin de Rabbinizdir. Ve bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz de size aittir. Ve biz, O’na muhlis olanlarız (dini O’na hâlis kılanlarız). HUCURÂT–7 ...Allah, size îmânı sevdirdi ve onu kalplerinizde ziynet kıldı. Küfrü, fıskı ve isyanı size kerih gösterdi. İşte onlar, onlar irşad olanlardır.

(E) - Hikmetin Ötesi 7. İradeyi Allah’a Teslim Etmek TEVBE–100: O sabıkûn-el evvelîn (evvelki hayırlarda yarışanlardan salâh makamında iradesini Allah’a teslim ederek irşada memur ve mezun kılınanlar): Onların bir kısmı muhacirinden bir kısmı ensardan ve bir kısmı da onlara ihsânla tâbi olanlardandır...

1.safha; hepsi Allah’a ulaşmayı dilediler Zumer 17’ye göre. Enfal 29’a göre Allahû Tealâ onlara 7 Furkan verdi ve bütün günahlarını örttü. Tek bir dilekle hepsi cennet saadetinin sahibi oldular. Hepsi 12 tane insanla Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V)e tâbi oldular, Mumtehine 12’ye göre. Hepsi ruhlarını Allah’a ulaştırdılar, Ra’d 21'e göre. Hepsi fizik vücut teslimini yaptılar, Âli İmrân 20’ye göre. Hepsi nefslerini Allah’a teslim ettiler, Zumer 18’e göre. Hepsi ihlasa, irşada ulaştılar, Bakara 139, Hucurat 7’ye göre. Ve hepsi iradelerini de Allah’a teslim etmek suretiyle Allah tarafından irşada memur ve mezun kılındılar.

Allahû Tealâ, Kur’ân’ın bütünü içerisinde Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V)'e verdiği beş görevle Bakara 151'de bir kere daha bu konuyu ispat ediyor. Bakara 151’de Allahû Tealâ, Peygamber Efendimiz (S.A.V)'in görevlerini ifade ediyor: O size âyetleri tilâvet ediyor; O sizin nefsinizi tezkiye ediyor; O size kitabı öğretiyor; O size hikmeti öğretiyor; Ve hikmetin ötesini o size öğretiyor.

NEBÎ RESÛL'LERİN 5 GÖREVİ BAKARA – 151 Nitekim size, aranızda (görev yapmak üzere), sizden (kendinizden) bir Resûl (Peygamber) gönderdik ki, (1) âyetlerimizi size tilâvet etsin (okuyup açıklasın) ve (2) sizi (nefsinizi) tezkiye (ve tasfiye) etsin, (3) size Kitap’ı (Kur’ânı Kerîm’i) ve (4) hikmeti öğretsin ve (5) (hikmetin de ötesinde) bilmediğiniz şeyleri öğretsin.

Ayetlerin tilâveti, ilk 14 basamağa kadar olan kesimi ifade ediyor. Ama 21. basamağa kadar olan kesim nefs tezkiyesidir; nefse karşı cihadın yapılması ve ruhun da seyr-i sülûk ile 7 tane gök katı yükselerek Allah’ın Zat’ına ulaşmasıdır. Kitabın öğretilmesi ise fizik vücut teslimini ihtiva ediyor. Sahâbenin hepsi fiziki vücutlarını da Allah’a teslim etmişler ve bu, Kur’ân’ın ilk dört ruhunu içeriyor. Nefsin Allah’a teslimi, daimî zikir kişiyi hikmet sahibi kılıyor. Allahû Tealâ bunu da burada ifade ediyor. Ve hikmetin ötesinin öğretilmesi: 28 basamaklık İslâm merdiveninin 28.basamağın 4. kademesinde kişi iradesini Allah’a teslim ediyor, 5. kademede ise Allahû Tealâ, onu irşada memur ve mezun kılıyor. Tevbe 100'den de anlıyoruz ki sahâbenin hepsi, Ensar ve Muhacirin hepsi irşada memur ve mezun kılınmışlar.

Şimdi İslâm’ın beş şartı içerisinde bu söylediklerimizden eser var mı? Yok. Ne yazık ki bunların hiçbiri söz konusu değil. İslâm’ın beş şartı vasıta emirleri içeriyor, tamamını değil. Ve Yûnus Emre: “Sevmu salât, haccu zekâtla sanma ki biter zahid işi İnsan-ı kâmil olmaya lâzım olan irfan imiş.”

İşte irfan yok. İrfansız bir din. İnsanlar dini yaşadıklarını zannediyorlar ama gerçekte dini yaşamıyorlar. 14 asır evvel Kur’ân’daki İslâm yaşandı. Birbirinin can düşmanı bedevîler asr-ı saadete ulaştılar ve onlar birbirleri için canlarını feda ettiler. Bugün ise İslâm’ın beş şartını yerine getiren herkes birbiriyle kavga halinde. Nasıl oluyor da onlar İslâm’ın beş şartını, sahâbenin yedi safhada, Peygamber Efendimiz (S.A.V)'e tâbi olarak İslâmı yaşamasıyla eş tutabiliyorlar? Ama bu insanlar sadece zanlarla, dini yaşadıklarını zannediyorlar.

Soru

Cevap