Muhterem Hocam, Osmanlı'nın aile nizamında başlayan terbiye sisteminin topluma nasıl bir faydası olmuştur?

Soru

Muhterem Hocam, Osmanlı'nın aile nizamında başlayan terbiye sisteminin topluma nasıl bir faydası olmuştur?

Cevap

Osmanlı, terbiye dediğin zaman bunun aslını yaşayan bir topluluğu temsil eder. Terbiye mekanizmasını bütün boyutlarıyla âleme örnek olacak şekilde geliştirmişti. Bu yönüyle Osmanlı'daki aile ahlâkı, mahalle terbiyesi, hepsi ayrı açıdan bugüne çok sağlam örnekler teşkil etmişlerdir.

Osmanlı'nın aile nizamında terbiye adı verilen sistemi bütün boyutlarıyla geçirdiğini görüyoruz. Allah ile birlikte doğdular, büyüdüler, tasavvuf terbiyesi aldılar ve bir kısmı devlet idare ettiler. O devre boyunca hep dünyada en üstün ülke olmak şerefini Osmanlı korudu.

Evet, gerçekten de Osmanlı terbiye sistemi tamamen tasavvufa dayalıydı. Tasavvuf ahlâkıyla yetişen ve toplumda gerekli hizmeti yapan insanlar söz konusuydu. Bu yükselme döneminde bütün boyutlarıyla gerçekleşti. Daha sonra saraya cinci hocaların gelmesiyle yozlaşma devreye girdi, toplumun belli bir kesiminde. Allah razı olsun.