Muhterem Hocam, sahabe en çok suç işleyen toplumken nasıl en az suç işleyen toplum olmuştu? Açıklar mısınız ?

Soru

Muhterem Hocam, sahabe en çok suç işleyen toplumken nasıl en az suç işleyen toplum olmuştu? Açıklar mısınız ?

Cevap

Sevgili kardeşlerim, bize suçu işlettiren nefsimizin afetleridir. Tekrar slaytımıza bakacak olursak nefsimizin 19 afeti var. Ruhumuzda 19 tane haslet var. Ve şeytan da bu 19 afete tesir ediyor.

ORTAK AKIL NEFS 19 AFETİ ile AKLA Ulaşır 1. Kin ve Nefret 2. Küfür 3. Yalan 4. Zulüm 5. Haset 6. Cehalet 7. Cimrilik 8. Öfke ve Gayz 9. İsyan 10. Sabırsızlık 11. Kibir ve Gurur 12. Hırs ve Şehvet 13. Nankörlük 14. Dedikodu 15. Zan 16. İptilalar (Kötü Alışkanlıklar) 17. Vefasızlık 18. Mürailik 19. Fitne Fesat

RUH 19 HASLETİ ile AKLA Ulaşır 1. Sevgi 2. Îmân 3. Doğruluk 4. Adalet 5. Edep 6. İlim 7. Cömertlik 8. Sekinnet 9. İtaat 10. Sabır 11. Tevazu 12. Kanaat 13. Şükür 14. Ketumiyet 15. Hakikat 16. Faziletler 17. Vefa 18. İhlâs 19. Tevhit

İbrahim 22’ye bakacak olursak, İbrahim 22’de şöyle diyor: “İş olup bittikten sonra şeytan der ki: Allah’ın vaadi haktı. Ben de size vaadettim fakat ben vaadimden döndüm. Ben sizin üzerinize bir güce, sultanlığa sahip değilim. Sadece sizi davet ettim, siz bana icabet ettiniz. Artık beni kınamayın, kendi nefsinizi kınayın.”

14/İBRÂHÎM-22 Ve kâleş şeytânu lemmâ kudıyel emru innallâhe vaadekum va’del hakkı ve vaadtukum fe ahleftukum, ve mâ kâne liye aleykum min sultânin illâ en deavtukum festecebtum lî, fe lâ telûmûnî ve lûmû enfusekum, mâ ene bi musrihikum ve mâ entum bi musrihiyy(musrihiyye), innî kefertu bi mâ eşraktumûni min kabl(kablu), innez zâlimîne lehum azâbun elîm(elîmun). Şeytan, emir yerine getirildiği zaman şöyle dedi: “Muhakkak ki; Allah, size “hak olan vaadini” vaadetti. Ve ben de size vaadettim. Fakat ben, vaadimden döndüm. Ve ben, sizin üzerinizde bir güce (sultanlığa, yaptırım gücüne) sahip değilim. Sadece sizi davet ettim. Böylece siz, bana icabet ettiniz. Artık beni kınamayın! Kendinizi kınayın! Ve ben, sizin yardımcınız değilim. Siz de, benim yardımcım değilsiniz. Gerçekten ben, sizin beni ortak koşmanızı daha önce de inkâr ettim. Muhakkak ki; zalimlere acı azap vardır.”

Genellikle insanlar hata yaptıkları zaman “lânet olsun şeytana, şeytan bana yaptırdı” diyor. Halbuki değil. O günahın talebi nefsten geliyor. Ve nefs bizim nefsimiz. Şeytan sadece davette bulunuyor. “Ben diyor, sizi davet ettim ama siz benim davetime icabet ettiniz.” Öyleyse kim günah işliyorsa sadece kendi nefsini kınamak durumundadır. “Beni suçlamayın” diyor şeytan. “Bana yaptırdığı şu bu.”

Bunun gibi, insanların beraberliğinde de herkes hatasını başkasına yüklüyor. Nasıl iblis bile hatasını Adem (A.S) sebebiyle yaptığını söylüyorsa, ama halbuki doğrusu, günah işleyen herkes kendi nefsinden yapıyor. Şerr insanın nefsindendir. Evet, 7 âyet-i kerimeye bakacak olursak şerrin nefsimizden olduğunu söylüyor.

ORTAK AKIL NEFS 19 AFETİ ile AKLA Ulaşır 1. Kin ve Nefret 2. Küfür 3. Yalan 4. Zulüm 5. Haset 6. Cehalet 7. Cimrilik 8. Öfke ve Gayz 9. İsyan 10. Sabırsızlık 11. Kibir ve Gurur 12. Hırs ve Şehvet 13. Nankörlük 14. Dedikodu 15. Zan 16. İptilalar (Kötü Alışkanlıklar) 17. Vefasızlık 18. Mürailik 19. Fitne Fesat

RUH 19 HASLETİ ile AKLA Ulaşır 1. Sevgi 2. Îmân 3. Doğruluk 4. Adalet 5. Edep 6. İlim 7. Cömertlik 8. Sekinnet 9. İtaat 10. Sabır 11. Tevazu 12. Kanaat 13. Şükür 14. Ketumiyet 15. Hakikat 16. Faziletler 17. Vefa 18. İhlâs 19. Tevhit

Şeytan şerri tetikliyor, aktif hale getiriyor. Ve şer nefsimizdendir, hayır Allah’tandır. Ona bir şer dokunduğu zaman yese düşer.

Bakara 81’de “Hayır tanıdığınız gibi kim günah kazanmışsa hataları kendisini kuşatmıştır.”

2/BAKARA-81 Belâ men kesebe seyyieten ve ehâtat bihî hatîetuhu fe ulâike ashâbun nâr(nâri), hum fîhâ hâlidûn(hâlidûne). Hayır (sandığınız gibi değil), kim, günah kazanmış da hataları kendisini kuşatmışsa, işte onlar artık ateş ehlidir ve orada devamlı kalacak olanlardır.

ŞERR NEFSİMİZDENDİR HAYIR ALLAH’TANDIR 1. ŞERR İSRÂ 83 Ve insanı nimetlendirdiğimiz zaman yüz çevirir ve yan çizerek uzaklaşır. Ve ona bir şer dokunduğu zaman yeise düşer. ENBİYÂ 35 Bütün nefsler ölümü tadıcıdır. Sizi, hayır ve şer fitneleri ile imtihan ederiz. Ve Bize döndürüleceksiniz. 2. GÜNAH BAKARA 81 Hayır (sandığınız gibi değil), kim, günah kazanmış da hataları kendisini kuşatmışsa, işte onlar artık ateş ehlidir... MÂİDE 93 Âmenû olanlar ve salih amel yapanlar (ıslâh edici amel, nefs tezkiyesi yapanlar) üzerine, takva (1. takva) sahibi olmadıkları zaman yediklerinden dolayı bir günah yoktur... 3. SEYYİAT ENÂM 160 Kim (Allah’ın huzuruna) bir hasene ile gelirse, artık onun on misli, onundur. Ve kim bir seyyie ile gelirse, o zaman onun mislinden başkası ile cezalandırılmaz. Ve onlar zulmolunmazlar. 4. ZULÜM ARÂF 162 Böylece onlardan zulmedenler, sözü; onlara söylenenden başka bir sözle değiştirdiler. Bunun üzerine, yapmış oldukları zulümler sebebiyle, semadan onların üzerine bir azap gönderdik. 1. HAYR ÂLİ İMRÂN 104 Sizin içinizden hayra davet eden (mürşidlerden) bir cemaat olsun ve mârufla emretsin, ve münkerden nehyetsin (men etsin). İşte onlar, onlar felâha erenlerdir. 2. SEVAP NEBE 38 O gün, ruh (devrin imamının ruhu) ve (arşı tutan) melekler, saf saf hazır bulunurlar. Rahmân’ın kendisine izin verdiği kişiden başka kimse konuşamaz. Ve (izin verilen) sadece sevap söylemiştir. 3. HASENAT KASAS 84 Kim hasenat ile (pozitif dereceler ile) gelirse o takdirde ona, ondan daha hayırlısı vardır. Ve kim seyyiat ile (negatif dereceler ile) gelirse, işte o zaman kötü amel yapanlar, yaptıklarından başkası (fazlası) ile cezalandırılmazlar... 4. SALİHAT ÂLİ İMRÂN 57 Lakin, âmenû olan (ölmeden önce Allah’a ulaşmayı dileyen) ve âmilus sâlihât (nefsi tezkiye edici amel) yapanlara ise ecirleri (mükafaatları) ödenir. Ve Allah, zalimleri sevmez.

Seyyiat En’am 160. Seyyiatın cezası misliyledir. Zülhüm A’râf 162. Hayır, sevap, hasenat ve salihat evet; hayır Allah’tan, şer nefsimizdendir.

HAYR ALLAH’TAN ŞERR NEFSİMİZDENDİR 1. NİSA – 78: … Eğer onlara bir iyilik isabet ederse: “Bu Allah’tandır.” derler. Ve eğer onlara bir kötülük isabet ederse: “Bu sendendir.” derler. De ki: “Hepsi Allah’ın katındandır.” … NİSA – 79: Sana iyilikten ne isabet ederse, işte o Allah’tandır. Ve sana kötülükten ne isabet ederse, o taktirde o, kendi nefsindendir.... 2. A’RAF – 23: İkisi şöyle dedi: “Rabbimiz, biz nefslerimize zulmettik. Şâyet Sen bize mağfiret ve rahmet etmezsen, biz mutlaka hüsrana uğrayanlardan oluruz.” 3. ENFAL – 51: İşte bu, ellerinizle takdim ettiklerinizin (kendi yaptıklarınızın) sebebiyledir. Muhakkak ki Allah, kullara zulmedici değildir. Yûnus – 44: Muhakkak ki Allah, insanlara (hiç)bir şeyle zulmetmez. Lâkin insanlar kendi nefslerine zulmederler. 4. HÛD – 101: Ve Biz, onlara zulmetmedik. Ve lâkin onlar, kendilerine zulmettiler. Rabbinin emri geldiği zaman Allah’tan başka dua ettikleri ilahlar, onlara bir fayda sağlamadı… 5. YUSUF – 53: Ve ben, nefsimi ibra edemem. Muhakkak ki nefs, mutlaka sui olanı (şerri, kötülüğü) emreder. Rabbinin Rahîm esmasıyla tecelli ettiği (nefsler) hariç. Muhakkak ki Rabbim, mağfiret edendir. Rahîm’dir. 6. ENBİYA – 87: … Sonra karanlıklar içinde (şöyle) nida etti: “Senden başka ilâh yoktur. Sen Sübhan’sın. Muhakkak ki ben, zalimlerden oldum.” 7. KASAS – 16: “Rabbim, ben nefsime zulmettim, artık beni mağfiret et.” dedi. Böylece onu mağfiret etti. Muhakkak ki O; Gafur’dur (mağfiret eden), Rahîm’dir (Rahîm esmasıyla tecelli eden). HADİSİ ŞERİF: “Sizden kim bir hayırla karşılaşırsa Allah’a hamd etsin. Kim de hayır değil de başka bir şey bulursa, kendinden başka bir şeyi levmetmesin (kınamasın, başına geleni kendinden bilsin).” (Kütübü Sitte 5363) HADİSİ ŞERİF: “Artık kim bir hayır bulursa Allah’a hamd etsin. Kim de hayırdan başka bir şey bulursa nefsinden başka kimseyi ayıplamasın.” (Müslim Birr 55.)

“Rabbimiz, biz nefsimize zulmettik.” Ellerimizle takdim ettiklerimiz, yaptıklarımız sebebiyledir. Biz nefsimize zulmettik. Allah insanlara zulmetmez. Sadece insanlar kendi nefsine zulmederler. Ben nefsimi ibra edemem, çünkü nefs kötülüğü emreder. Yani şerrin kaynağının nefs olduğunu Allahû Tealâ açıkça bize söylüyor.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 17 Ağustos 2026Son güncelleme: 2 Ekim 20267 dk okuma3