Muhterem Hocam, tasavvufu yaşamanın muhtevası nedir?

Soru

Muhterem Hocam, tasavvufu yaşamanın muhtevası nedir?

Cevap

Muhterem Efendimiz her zaman şöyle buyuruyor: İnsan olmak isterseniz; tasavvuf, Mutlu olmak isterseniz; tasavvuf, Allah'a yakın olmak isterseniz; tasavvuf, Başka insanları mutlu etmek isterseniz; tasavvuf.

Görüyorsunuz ki hem dünya hem âhiret saâdetinin tüm basamakları ancak tasavvufla yaşanabilir. Tasavvuf, Allah'ın kâinattaki tek dini olan İslâm'ın yaşanma şeklidir. Bundan 14 asır evvel Hz. Muhammed (S.A.V) Efendimiz Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz ve O'na tâbî olanlar neyi yaşadılarsa tasavvuf odur. Görüyorsunuz ki dini yaşamak mutlaka mürşid ve ona tâbî olmakla söz konusudur. Hz. Mûsâ (A.S) ve ona tâbî olan rabbânîyyun tasavvufu yaşadı. Hz. Îsâ (A.S) ve ona tâbî olan havârîler tasavvufu yaşadılar. Hangi devrin imamına bakacak olursak, bütün devrin imamları ve ona tâbî olanlar onlar tasavvufu yaşayanlardır. Ayrı ayrı ayetler silsilesinde tasavvufî yaşantının Kur'ân-ı Kerim'de izah edildiğini görüyoruz.

Birinci açıdan meselemize baktığımız zaman 7 tane safha görüyoruz. Evet, Allah'ın ezelî ve ebedî dini 7 safhadan müteşekkildir:

7 HEDEF EMİR VAHDET 1. Allah'a Ulaşmayı Dilemek RUM-31: O'na (Allah'a) yönelin (Allah'a ulaşmayı dileyin) ve O'na karşı takva sahibi olun. Ve namazı ikame edin. Ve (böylece) müşriklerden olmayın. TEVHİD 2. 12 İhsanla Mürşide Tâbî Olmak MU'MİN-15: …. Allah, kullarından dilediği kişinin üzerine Allah'a ulaşma gününün geldiğini ihtar etmek için, emrinden (Allah'ın emrini tebliğ edecek) bir ruh (devrin imamının ruhunu) ulaştırır. TESLİM: 3. Ruhun Allah'a Teslimi RA'D-21: Ve onlar Allah'ın (ölmeden evvel), Allah'a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O'na (Allah'a) ulaştırırlar. Ve Rab'lerine karşı huşû duyarlar ve kötü hesaptan korkarlar. 4. Fizik Vücudun Allah'a Teslimi YÂSÎN-60: Ey Âdemoğulları! Ben, sizlerden şeytana kul olmayacağınıza dair ahd almadım mı? Muhakkak ki; o (şeytan), size apaçık bir düşmandır. YÂSÎN-61: Ve Ben, sizden Bana kul olmanıza (dair ahd almadım mı)? Bu da Sıratı Mustakîm (üzerinde bulunmak)tır. 5. Nefsin Allah'a Teslimi NİSÂ-103: Namazı bitirdiğinizde; ayaktayken, otururken ve yan üzeriyken (yan üstü yatarken), Allah'ı hep zikredin! Güvenliğe kavuştuğunuzda namazı namazın erkânıyla kılın… 6. İrşada Ulaşmak BEYYİNE-5: Onlar emrolunmadılar. Sadece hanifler olarak, Allah için dinde halis (nefslerini halis kılmış) kullar olmakla emrolundular. Ve namaz kılmakla ve zekat vermekle emrolundular. İşte kayyum olan din budur. 7. İradeyi Allah'a Teslim Etmek EN'ÂM-97: Ve kara ve denizin karanlıklarında (nefsin afetlerinin karanlığında) yolunuzu bulmanız (hidayete ermeniz) için yıldızları (Nebiler, resûller, mürşidler) kılan O'dur. Bilen bir kavim için, ayetleri detayları ile açıkladık.

İkinci açıdan 4 tane 7'li basamak görüyoruz. Yani 28 basamaktan oluşan 4 tane 7'li basamak:

7 SAFHA 28 BASAMAK İSLÂM MERDİVENİ Birinci 7'li Basamak: 3. basamaktan 7. basamağa kadar 3. basamak: ALLAH'A ULAŞMAYI DİLEMEK İkinci 7'li Basamak: 8. basamaktan 14. basamağa kadar 14.basamak: MÜRŞİDE TÂBÎ OLMAK Üçüncü 7'li Basamak: 15. basamaktan 21. basamağa kadar Dördüncü 7'li Basamak: 22. basamaktan 28. basamağa kadar 22. RUHUN ALLAH'A TESLİMİ 25. FİZİK VÜCUDUN ALLAH'A TESLİMİ 27. NEFSİN ALLAH'A TESLİMİ 28. SALÂH MAKAMI – İRADENİN TESLİMİ 28.1 SALİHLER - GÜNAHLARI 2. DEFA ÖRTÜLENLER 28.2 ŞEHİTLER - SALAH NURU VERİLENLER 28.3 SIDDÎKLAR - GÜNAHLARI 2. DEFA SEVABA ÇEVRİLENLER 28.4 MÜRŞİDLER - İRADESİNİ ALLAH'A TESLİM EDENLER 28.5 ŞAHİTLER - İRŞADA MEMUR VE MEZUN KILINANLAR 28.6 KAVİM RESÛLLERİ - İRADENİN RE'Fİ 28.7 DEVRİN İMAMLARI - NEBÎLLER VE VELÎ RESÛLLER - TASARRUF RIZASI

Birinci yedili basamak: Allah'a ulaşmayı dilemek. İkinci yedili basamak: Mürşide tâbî olmak. Üçüncü yedili basamak: Ruhun Allah'a teslimi. Dördüncü yedili basamak: Ruhun Allah'a teslimi, fizik vücudun Allah'a teslimi, nefsin Allah'a teslimi ve iradenin Allah'a teslimi.

Öyleyse birinci ve ikinci yedili basamaklar tasavvufu yaşamanın hazırlık safhasıdır. Sonra ruhun Allah'a teslimi Allah'ın garantisinde gerçekleşiyor. Ama ruhun teslimi, fizik vücut teslimi, nefsin teslimi ve iradenin teslimi bütünüyle başkaları için yaşamayı muhtevasına alıyor.

Üçüncü açıdan üç yakîn kademesini görüyoruz: İlmelyakîn Aynelyakîn Hakkalyakîn

Dördüncü açıdan evvelâ Kur'ân-ı Kerim'in lafzının, sonra da 7 ruhunun öğretildiğini görüyoruz. Yani tasavvufun muhtevasında:

Birinci açıdan 7 safha, İkinci açıdan 4 tane 7'li basamaktan oluşan 28 basamaklı İslâm merdiveni, Üçüncü açıdan üç yakîn mertebesi, Dördüncü açıdan Kur'ân-ı Kerîm'in lafzı, manası ve 7 ruhu olarak değerlendirebiliriz.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 17 Ağustos 2026Son güncelleme: 22 Ekim 20264 dk okuma2