Muhterem Hocam, Allah’ın ilmini bilenlerin en üst noktasında kimler var?
Soru
Muhterem Hocam, Allah’ın ilmini bilenlerin en üst noktasında kimler var?
Cevap
Tabiî ki devrin imamı var. Allah’ın ilmini bilenlerin en üst noktasında nebî resûller var.
21/ENBİYÂ-73 Ve cealnâhum eimmeten yehdûne bi emrinâ ve evhaynâ ileyhim fi’lel hayrâti ve ikâmes salâti ve îtâez zekâti, ve kânû lenâ âbidîn(âbidîne). Ve onları, emrimizle hidayete erdiren (ölmeden önce ruhları Allah’a ulaştıran) imamlar kıldık. Ve onlara, hayırlar işlemeyi, namaz kılmayı ve zekât vermeyi vahyettik. Ve onlar, Bize kul oldular.
“Biz onları emrimizle hidayete erdiren imamlar kıldık. Onlara hayırlar işlemeyi, namaz kılmayı, zekât vermeyi vahyettik. Onlar bize kul oldular.”
Her devirde nebî resûller var mı? Hayır. Nebî resûller arasında fetret dönemi var. Mâide 19’da Allah bunu bildiriyor.
5/MÂİDE-19 Yâ ehlel kitâbi kad câekum resûlunâ yubeyyinu lekum alâ fetretin min er rusuli en tekûlû mâ câenâ min beşîrin ve lâ nezîrin fe kad câekum beşîrun ve nezîr(nezîru) vallâhu alâ kulli şey’in kadîr(kadîrun). Ey Kitap ehli! Resûllerin (peygamberlerin) fetret devrinde (aralarının kesildiği zamanda), sizlere gerçekleri açıklayan Resûl’ümüz (elçimiz) gelmişti. “Bize bir müjdeleyici ve de uyarıcı gelmedi.” dersiniz diye (dememeniz için). Oysa size "müjdeleyici ve uyarıcı" bir Resûl gelmişti. Allah herşeye kaadirdir.
O fetret döneminde kavim resûllerinden bir tanesini Allahû Tealâ Âli İmrân 179’a göre seçiyor;
3/ÂLİ İMRÂN-179 Mâ kânallâhu li yezerel mu’minîne alâ mâ entum aleyhi hattâ yemîzel habîse minet tayyib(tayyibi), ve mâ kânallâhu li yutliakum alâl gaybi ve lâkinnallâhe yectebî min rusulihî men yeşâu fe âminû billâhi ve rusulihî, ve in tu’minû ve tettekû fe lekum ecrun azîm(azîmun). Allah, habis olanı (kötüyü), temiz olandan (mü'min olanı, mü'min gözükenden) ayırıncaya kadar mü'minleri, sizin bulunduğunuz hâl üzere (mü'min olanla mü'min gözükenin bir arada olduğu bir durumda) terk edecek değildir. Ve Allah sizi gayba muttali edecek (gaybı bildirecek) değildir. Ve lâkin Allah, resûllerinden dilediği kimseyi seçer (gaybı o resûlüne bildirir). O halde, Allah'a ve O'nun resûllerine îmân edin. Ve eğer âmenû olur ve takva sahibi olursanız, o zaman sizin için "Büyük Ecir" vardır.
Ve Cinn 26, 27’e göre;
72/CİNN-26 Âlimul gaybi fe lâ yuzhiru alâ gaybihî ehadâ(ehaden). O (Allah), gaybı bilendir. Fakat O, gaybını hiç kimseye izhar etmez (açıklamaz).
72/CİNN-27 İllâ menirtedâ min resûlin fe innehu yesluku min beyni yedeyhi ve min halfihî rasadâ(rasaden). Resûllerden razı oldukları (tasarruf rızasına ulaşmış olanları) hariç! O taktirde, muhakkak ki O (Allah), onların önünden ve arkasından gözetenler sevkeder ki,
Vekâleten devrin imamı olarak Secde 24’e göre tanıyor ve Cinn 26-27’ye göre gaybı ona bildiriyor.
32/SECDE-24 Ve cealnâ minhum eimmeten yehdûne bi emrinâ lemmâ saberû ve kânû bi âyâtinâ yûkınûn(yûkınûne). Ve onlardan, emrimizle hidayete erdiren imamlar kıldık, sabır sahibi oldukları ve âyetlerimize (Hakk’ul yakîn seviyesinde) yakîn hasıl etmiş oldukları için.
Bu da vekâleten devrin imamı. İşte Allah’ın ilmini bilenlerin en üst noktasında asaleten devrin imamı, vekâleten devrin imamı var. Onun dışındakilerin hepsi vesiledirler. Ama her dönemde öğrenenler ve öğretenler olarak 7 safha varis var.
Bilenler ikiye ayrılıyor: 1-Allah’ın öğrettikleri 2-Allah’tan öğrenenlerin öğrettikleri kişiler.
7 SAFHA VARİSLER (ALLAH’A DAVET EDENLER) ÂLİMLER 1. KUR’ÂN'IN LAFZINI ÖĞRENENLER VE ÖĞRETENLER VE TEBLİĞ EDENLER CUMA-2 Ümmîler arasında, kendilerinden bir resûl beas eden (görevlendiren) O’dur. Onlara, O’nun (Allah’ın) âyetlerini okur, onları tezkiye eder (nefslerini temizler), onlara Kitab’ı (Kur’ân-ı Kerim’i) ve hikmeti öğretir. ... 2. KUR’ÂN'IN RUHUNU ÖĞRENENLER VE ÖĞRETENLER VE TEBLİĞ EDENLER ÂLİ İMRÂN-20 … “Ben ve bana tâbî olanlar vechimizi (fizik vücudumuzu) Allah'a teslim ettik.” O kitab verilenlere ve ümmîlere: “Siz de vechinizi (fizik vücudunuzu) (Allah'a) teslim ettiniz mi?” de. Eğer teslim ettilerse, o taktirde, hidayete ermişlerdir... 3. HİKMETİ ÖĞRENENLER VE ÖĞRETENLER VE TEBLİĞ EDENLER NİSÂ-113 … Ve Allah, sana Kitab'ı ve hikmeti indirdi ve sana bilmediğin şeyleri öğretti. Ve Allah'ın senin üzerindeki fazlı çok büyüktür. ULÛL’ELBAB ÂLİ İMRÂN-7 … onlar da tezekkür edemezler, sadece Ulûl'elbab. MUHLİSLER HİCR-40 ”Ancak onlardan muhlis olan kulların müstesna.” 4. HİKMETİN ÖTESİNİ ÖĞRENENLER VE ÖĞRETENLER VE TEBLİĞ EDENLER BAKARA-151 Nitekim size, aranızda (görev yapmak üzere), sizden (kendinizden) bir Resûl (Peygamber) gönderdik ki, âyetlerimizi size tilâvet etsin (okuyup açıklasın) ve sizi (nefsinizi) tezkiye (ve tasfiye) etsin, size Kitap’ı ve hikmeti öğretsin ve (hikmetin de ötesinde) bilmediğiniz şeyleri öğretsin. 5. MARUFLA EMREDEN MÜNKERDEN NEHYEDENLER VE TEBLİĞ EDENLER ÂLİ İMRÂN-104 Sizin içinizden hayra davet eden (mürşidlerden) bir cemaat olsun ve mârufla emretsin ve münkerden nehyetsin (men etsin). İşte onlar, onlar felâha erenlerdir. 6. VELÎ RESÛLLER VE TEBLİĞ EDENLER ARÂF-62 Size Rabbimin risalelerini (gönderdiklerini) tebliğ ediyorum (ulaştırıyorum). Ve size nasihat ediyorum (öğüt veriyorum). Ve sizin bilmediğiniz şeyleri ben Allah’tan öğreniyorum (biliyorum). HALİFELER 7. VEKÂLETEN DEVRİN İMAMLARI VE TEBLİĞ EDENLER SECDE-24 Ve onlardan, emrimizle hidayete erdiren imamlar kıldık, sabır sahibi oldukları ve âyetlerimize yakîn hasıl etmiş oldukları için.
Bütün nebîler Allah’ın direkt öğretisine muhataptırlar. Nebîlerin olmadığı devirlerde huzur namazının imamlığına tayin edilenler de Allah’ın öğretisinin en üst seviye sahipleridir.
İster Enbiyâ 73 olsun ister Secde 24’te olsun; asaleten-vekâleten devrin imamlarına Allah öğretiyor. Ama devrin imamı da diğer insanlara öğretiyor.
Bakara 151’de, asaleten devrin imamı olsun, vekâleten devrin imamı olsun, beş görevin sahibi: O, size âyetleri tilâvet ediyor. O, sizin nefsinizi tezkiye ediyor. O, size kitabı öğretiyor. Hikmeti öğretiyor. Hikmetin ötesini O, size öğretiyor.
NEBÎ RESÛL'LERİN 5 GÖREVİ BAKARA – 151 Nitekim size, aranızda (görev yapmak üzere), sizden (kendinizden) bir Resûl (Peygamber) gönderdik ki, (1) âyetlerimizi size tilâvet etsin (okuyup açıklasın) ve (2) sizi (nefsinizi) tezkiye (ve tasfiye) etsin, (3) size Kitap’ı (Kur’ân'ı Kerim’i) ve (4) hikmeti öğretsin ve (5) (hikmetin de ötesinde) bilmediğiniz şeyleri öğretsin.
İşte 7 safha öğretim söz konusu; 7 safha varis. Allah razı olsun.
7 safha varise bakacak olursak, hepsi Allah’a davet edenler. En üst noktasında devrin imamı var; asaleten ve vekâleten devrin imamları. Onun dışındaki kavim resûlleri var. Onun dışında mârufla emreden, münkerden nehyedenler var. Hikmetin ötesini öğrenenler öğretenler var, tebliğ edenler ve hikmeti öğrenenler ve öğretenler, tebliğ edenler. Kur’ân-ı Kerim’in ruhunu öğreten, tebliğ edenler var. Kur’ân’ın lafzını öğrenen, öğreten, tebliğ edenler var. Allah razı olsun.