Muhterem Hocam, başımıza gelen iyi veya kötü herşeye razı olmamak, kaza ve kadere razı olmamak anlamına mı geliyor? Açıklayabilir misiniz?
Soru
Muhterem Hocam, başımıza gelen iyi veya kötü herşeye razı olmamak, kaza ve kadere razı olmamak anlamına mı geliyor? Açıklayabilir misiniz?
Cevap
Sevgili kardeşlerim Allah’ın bir İsmi El Adl’dır, Allah'ın bir İsmi El Hakk'tır. Neyi hak ediyorsak pozitif istikamette onun mükâfatını Allahû Tealâ mutlaka bize veriyor. Ama hangi konuda da bir şerr işliyorsak Allah'ın adaletinin bir gereği olarak da mücâzat söz konusudur. Câsiye Suresi'nin 22 Ayet-i kerimesinde Allahû Tealâ şöyle buyuruyor: "Gökleri ve yerleri niçin yarattık?"
45/CÂSİYE-22 Ve halakallâhus semâvâti vel arda bil hakkı ve li tuczâ kullu Nefisin bimâ kesebet ve hum lâ yuzlemûn(yuzlemûne). Ve Allah, gökleri ve yeri hak ile yarattı. Ve bütün Nefislere kazandıklarının karşılığı (ceza veya mükâfat) verilsin diye. Ve onlara zulmedilmez.
Öyleyse her saniye her an o kişi bir kötülük yapıyorsa o kötülüğün karşılığını mutlaka cezayı görür birebir; ama bir iyilikte bulunuyorsa hayır işliyorsa onun da mükâfatını görüyor. Yani devamlı olarak Allah'ın adaleti, mutlak adaleti gerçekleşiyor. O zaman başımıza gelen iyi veya kötü; iyi yaptığımız işlerde mükâfat, kötü yaptığımız işlerde de ceza söz konusu. Ceza işlediğimiz günahların kefaretidir ama mükâfat da Allah'ın lütfunun bir gereğidir.
"Kaza ve kadere razı olmak" kadere razı olmak zaten söz konusudur. Kader sebebiyle bir derecât kaybı söz konusu değil ama kader sebebiyle ya bir faydaya veya bir hayra ulaşırız. Evet kader sebebiyle ya derecât kazanıyoruz ya bir faydaya ulaşıyoruz. Derecât kazanmak âhiret saadetimiz için geçerli, faydaya ulaşmak da bu dünyada bize lâzım olan bir şeydir.
Ama kazada öyle değil; kazâ olarak işlediğimiz her amelde ya derecât kaybederiz ya derecât kazanırız. İşlediğimiz şerr fiillerde derecât kaybediyoruz, yaptığımız bütün hayırlarda derecât kazanıyoruz. Dolayısıyla 7 safha rıza söz konusu.
7 SAFHA RIZA
1. Zumer-7: …Ve eğer şükrederseniz sizden razı olur. (Hiç) bir günahkâr, diğerinin (başkasının) günahını yüklenmez. Sonra dönüşünüz Rabbinizedir. Böylece size yapmış olduklarınızı haber verecek. Muhakkak ki O, sinelerde olanı bilendir.
2. Mücadele-22: …İşte onlar ki, (Allah) onların kalplerinin içine îmânı yazdı. Ve onları, Kendinden bir ruh ile destekledi (orada eğitilmiş olan, devrin imamının ruhu onların başlarının üzerine yerleşir). Ve onları, altından nehirler akan cennetlere dâhil edecek. Onlar orada ebediyyen kalacak olanlardır. Allah, onlardan razı oldu. Ve onlar da O'ndan (Allah'tan) razı oldular. İşte onlar, Allah'ın taraftarlarıdır…
3. Fecr-28: Rabbine dön (Allah'tan) râzı olarak ve Allah'ın rızasını kazanmış olarak!
4. Fetih-18: Andolsun ki, o ağacın altında sana tâbi oldukları zaman Allah, mü'minlerden râzı oldu. Ve onların kalplerinde olanı biliyordu. Böylece onların üzerine sekînet indirdi. Ve onlara yakın bir fetih nasip etti.
5. Bakara-207: Ve insanlardan, Allah'ın rızasını dileyerek (Allah'ın rızası karşılığında) kendi Nefisini satan kimseler vardır. Ve Allah, kullarına Rauf'tur (çok şefkatlidir).
6. Nisa-114: Ve kim Allah rızasını istemek için bunları yaparsa, o taktirde ona "büyük mükâfât" vereceğiz.
7. Tevbe-100:…O sabikûn-el evvelîn Onların bir kısmı muhacirînden (Mekke'den Medine'ye göç edenlerden) bir kısmı ensardan ihsanla tâbi olanlardandı. (Sahâbe irşad makamına sahip oldukları için onlara tâbi olundu). Allah, onlardan razı ve onlar da O'ndan (Allah'tan) razıdır...
Allah kimden razıdır? Allah'a ulaşmayı dileyenlerden razıdır. Allahû Tealâ'nın 3 çeşit rızası var. Hedefler itibariyle rıza: hedefler itibari ile kimden razıdır? Allah'a ulaşmayı dileyenden, mürşidine tâbi olandan razıdır; ruhunu teslim edenden razıdır; Allahû Tealâ fizik vücut teslimi yapandan razıdır; Nefisini teslim edenden razıdır; ihlâsa ulaşandan razıdır; iradesini teslim edenlerden razıdır.
Basamaklar itibariyle rıza:
7 SAFHA 28 BASAMAK İSLÂM MERDİVENİ
Birinci 7'li Basamak: 3. basamaktan 7. basamağa kadar
3. basamak: ALLAH'A ULAŞMAYI DİLEMEK
İkinci 7'li Basamak: 8. basamaktan 14. basamağa kadar
14.basamak: MÜRŞİDE TÂBÎ OLMAK
Üçüncü 7'li Basamak: 15. basamaktan 21. basamağa kadar
Dördüncü 7'li Basamak: 22. basamaktan 28. basamağa kadar
22. RUHUN ALLAH'A TESLİMİ
25. FİZİK VÜCUDUN ALLAH'A TESLİMİ
27. NEFSİN ALLAH'A TESLİMİ
28. SALÂH MAKAMI – İRADENİN TESLİMİ
28.1 SALİHLER - GÜNAHLARI 2. DEFA ÖRTÜLENLER
28.2 ŞEHİTLER - SALAH NURU VERİLENLER
28.3 SIDDÎKLAR - GÜNAHLARI 2. DEFA SEVABA ÇEVRİLENLER
28.4 MÜRŞİDLER - İRADESİNİ ALLAH'A TESLİM EDENLER
28.5 ŞAHİTLER - İRŞADA MEMUR VE MEZUN KILINANLAR
28.6 KAVİM RESÛLLERİ - İRADENİN RE'Fİ
28.7 DEVRİN İMAMLARI - NEBİLLER VE VELİ RESÛLLER - TASARRUF RIZASI
Bir üstteki basamak bir alttaki basamaktan daha üst seviyededir. Bir de derecât açısından rıza vardır. Derecât kaybetmek Allah'ın razı olmadığı bir şeydir; derecât kazanmak Allah'ın ondan razıdır. Öyleyse bize düşen Allah'ın razı olmadığı derecât kaybına girmemek, Nefisimize uymamak gerekir inşaallah.