Muhterem Hocam, bir din görevlisi Âli İmrân Suresi’nin 7. âyet-i kerimesindeki ‘ulûl’elbab’ tamlamasını akıl sahipleri diye tarif etti. Ayrıca aynı surenin 190-191. âyetlerindeki z
Soru
Muhterem Hocam, bir din görevlisi Âli İmrân Suresi’nin 7. âyet-i kerimesindeki ‘ulûl’elbab’ tamlamasını akıl sahipleri diye tarif etti. Ayrıca aynı surenin 190-191. âyetlerindeki zikrin namaz olduğunu açıkladı. Bu konu doğru mu, açıklar mısınız.
Cevap
Değil. Âli İmrân Suresi’nin 7. âyet-i kerimesi:
3/ÂLİ İMRÂN-7 Huvellezî enzele aleykel kitâbe minhu âyâtun muhkemâtun hunne ummul kitâbi ve uharu muteşâbihât(muteşâbihâtun), fe emmâllezîne fî kulûbihim zeygun fe yettebiûne mâ teşâbehe minhubtigâel fitneti vebtigâe te’vîlihi, ve mâ ya’lemu te’vîlehû illâllâh(illâllâhu), ver râsihûne fîl ilmi yekûlûne âmennâ bihî, kullun min indi rabbinâ, ve mâ yezzekkeru illâ ulûl elbâb(elbâbi).
Kitab'ı sana indiren O'dur. Onun bir kısmı muhkem (hüküm ihtiva eden, mânâsı açık olan) âyetlerdir, onlar Kitab'ın esasıdır ve diğerleri, muteşâbihtir (yoruma açık âyetlerdir). Fakat kalplerinde eğrilik (bâtıla meyil) bulunanlar, bu sebeble muteşâbih olanlara (yorum gerektirenlere) tâbî olurlar. Ondan fitne çıkarmak için, onun te'vilini (yorumunu) yapmak isterler. Ve onun te'vilini Allah'tan başka kimse bilmez ve ilimde rusuh sahipleri ise: “Biz O'na îmân ettik, hepsi Rabbimizin katındandır” derler, onlar da tezekkür edemezler, sadece Ulûl'elbab (daimi zikrin ve sırların sahipleri) (tezekkür edebilir).
Âli İmrân 7'de buyurulduğu gibi, Kur’ân-ı Kerim’in muhatabı olan insanlar kalp yapıları itibariyle üç gruptur:
1) Kalbinde zeyg olanlar: “Ben kendi kendime Kur’ân-ı Kerim okurum.” diyenler… Kur’ân-ı Kerim’i okuduklarında muhkem âyetlerin manasını lafzî manayla eş değer öğrenebilirler. Ama bir de müteşabih âyetler söz konusu… Şimdi din, Kur’ân âyetleriyle 7 safha 4 teslimi içeriyor.
7 HEDEF EMİR
VAHDET
1. Allah’a Ulaşmayı Dilemek
RÛM-31: O’na (Allah’a) yönelin (Allah’a ulaşmayı dileyin) ve O’na karşı takva sahibi olun. Ve namazı ikame edin. Ve (böylece) müşriklerden olmayın.
TEVHİD
2. 12 İhsanla Mürşide Tabi Olmak
MU’MİN-15: …. Allah, kullarından dilediği kişinin üzerine Allah’a ulaşma gününün geldiğini ihtar etmek için, emrinden (Allah’ın emrini tebliğ edecek) bir ruh (devrin imamının ruhunu) ulaştırır.
TESLİM:
3. Ruhun Allah’a Teslimi
RA’D-21: Ve onlar Allah’ın (ölmeden evvel), Allah’a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O’na (Allah’a) ulaştırırlar. Ve Rab’lerine karşı huşû duyarlar ve kötü hesaptan korkarlar.
4. Fizik Vücudun Allah’a Teslimi
YÂSÎN-60: Ey Âdemoğulları! Ben, sizlerden şeytana kul olmayacağınıza dair ahd almadım mı? Muhakkak ki; o (şeytan), size apaçık bir düşmandır.
YÂSÎN-61: Ve Ben, sizden Bana kul olmanıza (dair ahd almadım mı)? Bu da Sıratı Mustakîm (üzerinde bulunmak)tır.
5. Nefsin Allah’a Teslimi
NİSÂ-103: Namazı bitirdiğinizde; ayaktayken, otururken ve yan üzeriyken (yan üstü yatarken), Allah’ı hep zikredin! Güvenliğe kavuştuğunuzda namazı namazın erkânıyla kılın…
6. İrşada Ulaşmak
BEYYİNE-5: Onlar emrolunmadılar. Sadece hanifler olarak, Allah için dinde halis (nefslerini halis kılmış) kullar olmakla emrolundular. Ve namaz kılmakla ve zekat vermekle emrolundular. İşte kayyum olan din budur.
7. İradeyi Allah’a Teslim Etmek
EN’ÂM-97: Ve kara ve denizin karanlıklarında (nefsin afetlerinin karanlığında) yolunuzu bulmanız (hidayete ermeniz) için yıldızları (nebîler, resûller, mürşidler) kılan O’dur. Bilen bir kavim için, âyetleri detayları ile açıkladık.
Bu 7 safhanın birincisinde muhkem âyetlerden hareketle sonuca ulaşılabilir. Ama mürşide tâbiyet, bir müteşabih âyettir. Nereden biliyoruz? Fetih Suresi’nin 10. âyet-i kerimesi: “Muhakkak ki onlar sana tâbi oldukları zaman Allah’a tâbi olurlar. Onların elleri üzerinde Allah’ın eli vardır.”
48/FETİH-10 İnnellezîne yubâyiûneke innemâ yubâyiûnallâh(yubâyiûnallâhe), yedullâhi fevka eydîhim, fe men nekese fe innemâ yenkusu alâ nefsihî, ve men evfâ bi mâ âhede aleyhullâhe fe se yu’tîhi ecren azîmâ(azîmen).
Muhakkak ki onlar, sana tâbî oldukları zaman Allah’a tâbî olurlar. Onların ellerinin üzerinde (Allah senin bütün vücudunda tecelli ettiği için ellerinde de tecelli etmiş olduğundan) Allah’ın eli vardır. Bundan sonra kim (ahdini) bozarsa, o taktirde sadece kendi nefsi aleyhine bozar (Allah’a verdiği yeminleri, ahdleri yerine getirmediği için derecesini nakısa düşürür). Ve kim de Allah’a olan ahdlerine vefa ederse (yeminini, misakini ve ahdini yerine getirirse), o zaman ona en büyük mükâfat (ecir) verilecektir (cennet saadetine ve dünya saadetine erdirilecektir).
İşte burada müteşabih bir âyet-i kerime söz konusu. Eğer kişi bu âyet-i kerimeyi okuyup da Allah’ın da insanlar gibi bir ele ve benzeri şeylere, uzuvlara sahip olduğunu düşünse, bu bir küfürdür. Allahû Tealâ uzuvlardan, mahlûkatın sahip olduğu bütün sıfatlardan münezzehtir. Allah zâtıyla yokluktadır, ilmi ve rahmetiyle herşeyi kuşatmıştır. Öyleyse olayı bu şekilde ele almak lâzım. İşte bu kalbinde zeyg olanlar, müteşabih âyetlere tâbi olup fitne ararlar.
2) Ama râsihûn olanlar: Onlar da muhkem ve müteşabih âyetlerin hepsinin Allah’tan olduğunu söylerler. Ama onlar da tezekkür edemezler.
3) Sadece kim tezekkür eder? Ulûl’elbab… Allahû Tealâ: “Hikmet sahibi âlimin sohbetinde bulunmak, kelâmını işitmek üzerinize farzdır.”
HADÎS-İ ŞERİF
Kaynak: Taberâni, Muvatta, İlim, 1.
"Hikmet sahibi ulemanın meclisinde bulunmak, kelâmını işitmek üzerinize farz kılındı. Muhakkak ki Allah bu meclislerde hikmet nuruyla ölü kalpleri diriltir. Yağmur suyuyla ölü toprakları dirilttiği gibi…”
Ulûl’elbab hikmet sahibi âlim midir? Evet. Öyleyse bizler Kur’ân-ı Kerim’i hikmet sahibi âlimden, ulûl’elbabdan, muhlislerden, sâlihlerden, velî resûllerden, devrin imamından en üst seviyede öğrenmeliyiz. Allah’ın iradelerini teslim aldığı, irşada memur ve mezun kıldığı üç grup insan vardır; bir: devrin imamı, iki: kavim resûlleri, üç: velî mürşidler. Bunun dışındakiler de daimî zikirde oldukları için hikmet sahibidirler.
Kaldı ki Âli İmrân 190-191’deki zikrin namaz olması söz konusu değil. Yani insan yan üstü yatarken nasıl namaz kılabilir?
3/ÂLİ İMRÂN-190 İnne fî halkıs semâvâti vel ardı vahtilâfil leyli ven nehâri le âyâtin li ulîl elbâb(ulîl elbâbı).
Muhakkak ki, göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün art arda gelişinde, ulûl elbab için elbette âyetler (deliller) vardır.
3/ÂLİ İMRÂN-191 Ellezîne yezkurûnallâhe kıyâmen ve kuûden ve alâ cunûbihim ve yetefekkerûne fî halkıs semâvâti vel ard(ardı), rabbenâ mâ halakte hâzâ bâtılâ(bâtılan), subhâneke fekınâ azâben nâr(nârı).
Onlar (ulûl elbab, lüblerin, Allah'ın sır hazinelerinin sahipleri), ayaktayken, otururken, yan üstü yatarken (daima) Allah'ı zikrederler. Ve göklerin ve yerin yaratılışı hakkında tefekkür ederler (ve derler ki): "Ey Rabbimiz! Sen bunları bâtıl olarak (boşuna) yaratmadın. Sen Subhan'sın, artık bizi ateşin azabından koru.
Resûlullah (S.A.V) Efendimiz: “Âlimin uykusu câhilin ibadetinden hayırlıdır.”
HADÎS-İ ŞERİF
Kaynak: Keşf’ul Hafâ
“Âlimin uykusu, cahilin ibadetinden iyidir.”
Âlimin uykuda yaptığı ibadet, zikirdir; kalp zikri. Câhil zikir yaparsa 1'e 10 kazanır, âlim ise 1'e 700 kazanır. Allah razı olsun.