Muhterem Hocam, emanete riayet dediğimizde Diyanet bu kavramı şöyle açıklıyor: Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz şöyle de buyuruyor: "İdarecilik emanettir. Emaneti ehline vermek

Soru

Muhterem Hocam, emanete riayet dediğimizde Diyanet bu kavramı şöyle açıklıyor: Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz şöyle de buyuruyor: "İdarecilik emanettir. Emaneti ehline vermek lâzım." Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V) "Din nasihattir, din nasihattir, din nasihattir." deyince sahâbe sual soruyor: "Kimler için nasihat?" O da buyuruyor ki: "Allah için, Allah’ın Kitabı için, Allah’ın Resûlü için ve Müslümanların idarecileri için." Öyleyse o da bir emanettir ve emanetin ehline verilmesi lâzım. "Emaneti ehline vermeyenler, onlar kıyameti beklesinler." diyor Resûlullah (S.A.V). Ama bunu açıklarken bir âyet ya da hadîste net bir ifade olan açıklama bulamıyoruz. Acaba emanete riayet etmek konusunu bizlere âyet ve hadîslerle açıklayabilir misiniz?

Cevap

Sevgili kardeşlerim, Kur’ân-ı Kerim’de geçen âyet ve hadîslerle emanete baktığımız zaman; tabiî ki bu anlamlara da geliyor ama asli mânâsıyla Allahû Tealâ’nın Kur’ân’da açıkladığı, emanet olan ruhun hayattayken sahibine ulaştırılması. O ifade ediliyor.

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Müslim, Îmân, 1, 74.

“Din nasihattır.”

Sahâbe sorar: “-Ya Resûlullah kim için nasihattır?”

“Allah’a, Kitabına, Resûl’üne, Müslümanların (meşru) idarecilerine ve bütün Müslümanlara.” buyurdu.

Tekrar o slaytımıza bakacak olursak ne görüyoruz? Bakın, Allahû Tealâ âyetlerde:

ÂYETLER VE HADİSLERLE - EMANET -

1. NİSÂ-58 Muhakkak ki Allah, emanetleri sahibine teslim etmenizi ve insanlar arasında hakemlik yaptığınız zaman adaletle hükmetmenizi emreder...

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Taberânî M.E, 2292

"Abdesti olmayanın namazı olmadığı gibi emanete ihanet edenin imanı yok."

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak : Tirmizî, 2791

"Ümmetimden ilk kaldırılacak şey, emanet ve huşûdur."

2. ENFÂL-27 ... Ve siz, kendi emanetlerinize de bile bile ihanet etmiş olursunuz.

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Ahmed b. Hanbel, III, 134

"Emanete riayet etmeyenin îmânı yoktur, ahde vefa etmeyenin dîni yoktur."

3. MU'MİNÛN-8 Ve onlar, emanetlerine ve ahidlerine riayet edenlerdir (uyanlar, sadık olanlardır).

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Buhârî 256

"Şüphesiz Allah, ilmi insanlardan söküp almaz! Fakat âlimlerin ruhunu kabzederek ilmi kaldırır. Nihayet hiçbir âlim kalmayınca halk, cahil insanları reis edinirler! Onlara birtakım sorular sorulur da hem kendileri sapkınlığa düşerler hem de insanları düşürürler."

4. MEÂRİC-32 Ve onlar emanetlerine ve ahidlerine riayet edenlerdir.

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Hz. Ebû Hureyre (R.A)

"Emanet kaybedilince kıyâmeti bekleyin."

HADÎS-İ ŞERİF

"Emanet kaybedilince kıyâmeti bekleyin."

"Emanet nasıl kaybolur?" diye sordular.

"İşler ehil olmayanlara teslim edilince."

5. AHZÂB-72 Muhakkak ki Biz, emaneti göklere, arza ve dağlara arz ettik (sunduk, teklif ettik). Onu yüklenmekten çekindiler ve ondan korktular...

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Buhârî Îmân 24, Müslim Îmân 25

"Münafığın alameti üçtür; konuşunca yalan söyler, söz verince sözünde durmaz, emanete hıyanetlik eder."

6. MÜDDESSİR-38-39 Bütün nefsler, iktisap ettikleri dereceler sebebiyle rehinedirler. Yemin sahipleri (yeminlerini yerine getiren nefsler) hariç.

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Tirmizî, Büyû 38, (1264)

"Sana emanet bırakanın emanetini geri ver. Sana ihanet edene ihanet etme."

7. TÎN-4 Andolsun ki Biz, insanı (nefsini), ahseni takvim içinde (nefs tezkiyesi ve tasfiyesi yaparak en güzele ulaşabilecek özellikte) yarattık.

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Bezzar

"En kolayı, Allah’tan başka ilah olmadığına, Muhammed’in Allah’ın kulu ve elçisi olduğuna Şehadet etmen, en zoru ise emanettir. Çünkü emanet konusunda titiz olmayanın dîni yoktur. Onun ne kıldığı namaz kabul olunur ne de verdiği zekât."

Nisâ 58: Allah emaneti sahibine iade etmenizi, teslim etmenizi emreder.

Enfâl 27: Emanetleri bile bile ihanet ederek teslim etmeyenler, emanete ihanet etmiş olurlar.

Mu’minûn 8: Emanete riayet eden kişi, ahdlerine de riayet etmiş olur.

Meâric 32: Emanetlerine ve ahdlerine riayet edenlerdir.

Ahzâb 72’de ise bu emanetin ruh olduğu zikrediliyor.

Müddessir 38–39; yine yeminlerini yerine getirenler.

Tîn 4 de aynı şekilde.

Şimdi hadîslere baktığımız zaman, hadîslerde de aynı:

“Emaneti olmayanın îmânı yok.”

“Nasıl abdesti olmayanın namazı olmadığı gibi, emanete ihanet edenin de îmânı yok.”

Abdest bir vasıta emir ama emanet ruh; hedef emre ulaştırıyor bizi. Ve bunun gibi daha bakın bütün hadîsler;

“Emanet kaybedilince kıyameti bekleyin.”

“Emanetini ver.

Dolayısıyla Diyanet sadece; Kur’ân-ı Kerim’de bahsi geçen, ruhun dünya hayatında Allah’a ulaşmasının dışında, belki birçok konuları bu şekilde, emaniyye şeklinde açıklamışlar ama asıl konuya değinmemişlerdir. Çünkü onlar dini Kur’ân’dan öğretmiyorlar.