Muhterem Hocam, hidayet ne demektir?
Soru
Muhterem Hocam, hidayet ne demektir?
Cevap
Hidayetin ne demek olduğunu anlayabilmek mutlaka Allahû Tealâ'nın Kur’ân-ı Kerîm'ine bakmamız lâzım. Bakara 120'de ve Âli İmrân Suresi'nin 73. âyet-i kerimesinde hidayetin tarifini veriyor. Bakara 120'de: "Hidayet Allah'a ulaşmaktır."
2/BAKARA-120 Ve len terdâ ankel yahûdu ve len nasârâ hattâ tettebia milletehum kul inne hudâllâhi huvel hudâ ve le initteba’te ehvâehum ba’dellezî câeke minel ilmi, mâ leke minallâhi min veliyyin ve lâ nasîr(nasîrin).
Ve sen onların dinine tâbî olmadıkça (uymadıkça) ne yahudiler ve ne de hristiyanlar senden asla razı olmazlar. De ki: “Muhakkak ki Allah’a ulaşmak (Allah’ın Kendisine ulaştırması) işte o, hidayettir.”. Sana gelen ilimden sonra eğer gerçekten onların hevalarına uyarsan, senin için Allah’tan bir dost ve bir yardımcı yoktur.
Âli İmrân 73'te ise "Allah'a ulaşmak var ya işte o hidayettir."
3/ÂLİ İMRÂN-73 Ve lâ tu’minû illâ li men tebia dînekum, kul innel hudâ hudallâhi en yu’tâ ehadun misle mâ ûtîtum ev yuhâccûkum inde rabbikum, kul innel fadla bi yedillâh(yedillâhi), yu’tîhi men yeşâu, vallâhu vâsiun alîm(alîmun).
Ve (Ehli Kitap): “Sizin dîninize tâbî olandan başkasına inanmayın.” (dediler). (Habibim onlara) De ki: “Muhakkak ki hidayet Allah'a ulaşmaktır. (İnsanın ruhunun ölmeden önce Allah’a ulaşmasıdır.) Size verilenin bir benzerinin, bir başkasına verilmesidir.” Yoksa onlar, Rabbiniz'in huzurunda, sizinle çekişiyorlar mı? (Onlara) De ki: “Muhakkak ki fazl Allah’ın elindedir. Onu dilediğine verir.” Ve Allah, Vâsi’dir (ilmi geniştir, herşeyi kapsar), Alîm'dir (en iyi bilendir).
Kur'ân'ın bütünü içerisinde hidayete baktığımız zaman 7 safha hidayeti görüyoruz.
7 SAFHA HİDAYET
1. EN’ÂM-87: Ve onların babalarından, zürriyetlerinden (nesillerinden) ve kardeşlerinden onları seçtik. Ve onları Sıratı Mustakîm’e (Allah’a ruhu ulaştıran yola) hidayet ettik (ulaştırdık).
EN’ÂM-88: İşte bu Allah’ın hidayetidir. Kullarından dilediğini onunla hidayete erdirir...
2. MU’MİN-38: Ve âmenû olan adam şöyle dedi: “Ey kavmim! Bana tâbî olun ki sizi irşad yoluna ulaştırayım.”
MERYEM-43: ...Öyleyse bana tâbî ol. Seni, Sıratı Seviye’ye (düzgün, seviyeli, Allah’a ulaştıran yola) hidayet edeyim (ulaştırayım).
3. BAKARA-120: ...De ki: “Muhakkak ki Allah’a ulaşmak (Allah’ın Kendisine ulaştırması) işte o, hidayettir.”…
ÂLİ İMRÂN-73: De ki: “Hiç şüphesiz HİDAYET, Allah’ın (Kendisine) ulaştırmasıdır. (İnsanın ruhunun ölmeden önce Allah’a ulaşmasıdır.)
4. ANKEBÛT-69: Ve Bizim uğrumuzda (nefsleri ile ve Allah’ın düşmanları ile) cihad edenleri, mutlaka Bizim yollarımıza (Sıratı Mustakîmler’e) hidayet ederiz (ulaştırırız).
5. ZUMER-18: Onlar, sözü işitirler, böylece onun ahsen olanına tâbî olurlar. İşte onlar, Allah’ın hidayete erdirdikleridir. Ve işte onlar; onlar ulûl’elbabtır (daimî zikir sahipleri).
6. YÛNUS-9: Muhakkak ki âmenû olanlar ve amilüssalihat (nefs tezkiyesi) yapanlar, îmânlarından dolayı Rab’leri, onları hidayete erdirir. Onlar, altlarından ırmaklar akan naîm cennetlerindedirler.
7. EN’ÂM-97: Ve kara ve denizin karanlıklarında (nefsin afetlerinin karanlığında) onunla yolunuzu bulmanız (hidayete ermeniz) için yıldızları (nebîler, resûller, mürşidleri) kılan O’dur....
Bu 7 safha hidayetin birinci safhasında Allah'a ulaşmayı dilemek söz konusu. Allahû Tealâ En'âm 87-88'de "Babalarından, zürriyetlerinden, kardeşlerinden seçtik. Onları Sıratı Mustakîm'e ulaştırdık. İşte bu, hidayet yoludur. Allah dilediğini bu yolla hidayet ederdir."
İkinci safha hidayet, Mu'min 38'de "Âmenû olan kişi; bana tâbî olun ki sizi irşad yoluna ulaştırayım.”
Meryem 43'de ise "Bana tâbî olun ki seni Sıratı Seviye’ye ulaştırayım."
Ve hidayetin tarifinin geçtiği Bakara 120, Âli İmrân 73'ü söylemiştik.
Dördüncü safha hidayet fizik vücudun hidayeti Ankebût 69.
Beşinci safha hidayet Zumer 18.
Altıncı safha hidayet ve yedinci safha hidayet, iradenin teslimiyle gerçekleşiyor.
Allahû Tealâ'nın insanlardan istediği tek şey sadece biz insanların mutluluğudur. İki cihan saadeti bütün kutsal kitaplarda Allahû Tealâ'nın tarif ettiği hidayetle gerçekleşir.
Hidayet, insan ruhunun dünya hayatında Allah'a ulaştırılması işlevinin adıdır. Sıfır koddan başlayarak Allah'a doğru yapılan bu yolculuğun adı hidayet yolculuğudur. Bu, Allahû Tealâ'nın indinde büyük önemi hâiz bir konudur. Çünkü insanların kurtuluşu buna bağlıdır.
Kur’ân-ı Kerîm'de Tevrat'ın 7 safha hidayeti ihtiva ettiğini, “Tevrat hidayet ve nurdur.” demekle açıklıyor bizlere. İncil Maide 46'da hidayet ve nurdur. Ve İncil âyetleri ile 7 safha hidayeti görüyoruz. Kur’ân, hidayet ve nurdur. Şûrâ 52 ve Ahkaf 12.
Allah’ın Kitapları Öğüttür, Hidayet ve Nurdur
1. TEVRAT
MÂİDE – 44 Muhakkak ki Tevrat’ı Biz indirdik, onda hidayet ve nur vardır. Kendileri (Hakk’a) teslim olmuş peygamberler, yahudilere, onunla hükmeder. Rabbanîler (kendilerini Rabb’lerine adamış olanlar) ve Ahbar olanlar da (zahidler, yahudi âlimler, hahamlar) Allah’ın Kitab’ından korumakla görevli oldukları ile hüküm verirler ve onlar, onun üzerine şahitler oldular. Artık insanlardan korkmayın, Ben’den korkun ve Benim âyetlerimi az bir değere satmayın. Ve kim, Allah’ın indirdiği ile hükmetmezse, o taktirde işte onlar, onlar kâfirlerdir.
2. İNCİL
MÂİDE – 46 Onların izleri üzerine, Tevrat’tan ellerinde bulunanı tasdik edici olarak Hz. Meryem’in oğlu İsâ’yı gönderdik. Ve ona, içinde bir hidayet ve bir nur olan, Tevrat’tan ellerinde bulunanı tasdik eden ve müttekîler (takvâ sahipleri) için, hidayete erdirici ve vaaz edici (öğüt verici) olan İncil’i verdik.
3. KUR'ÂN-I KERİM
ŞÛRÂ – 52 Ve işte böylece sana emrimizden bir ruh (Kur'ân-ı Kerim) vahyettik. Ve sen, kitap nedir ve îmân nedir bilmiyordun. Ve lâkin O'nu “nur” kıldık. Kullarımızdan dilediğimizi O'nunla hidayete erdiririz...
AHKÂF – 12 Ve O’ndan (Kur’ân’dan) önce îmâm ve rahmet olarak Hz. Musa’nın kitabı (Tevrat) vardır. Bu, Arap lisanı ile (Hz. Musa’nın kitabını) tasdik eden bir kitaptır. …
Ve 7 safha hidayeti de Kur’ân-ı Kerîm'de muhtevasını alıyor.