Muhterem Hocam, insan-ı kâmil kimdir?
Soru
Muhterem Hocam, insan-ı kâmil kimdir?
Cevap
Sevgili kardeşlerim, Kemâl kelimesi, tekâmül kelimesi, Kâmil kelimesi hep aynı kökten gelir ve Türkçedeki manası olgunlaşmadır. İnsan-ı kâmil de manevî tekâmülün, manevî olgunlaşmanın en üst noktasına ulaşmış olan kişidir. Unutmayın ki bütün insanlar tekâmül için, insan-ı kâmil olmak için yaratılmıştır.
Allah'ın muradı herkesi kemal derecelerine ulaştırmak, İnsan-ı Kâmil yapmaktır. İnsanın manevî tekâmülünün temel elinde zikir vardır. Zikir yaptıkça Allah yolunda devamlı tekâmül ederiz, manevî güzelliklerin sahibi oluruz. Kemalâtımız günbegün artar. Neticede daimî zikirde insan-ı kâmil oluruz.
Kâmil insan olmamız hikmete bağlıdır. O sebeple Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V) hadîs-i şerifinde:
HADÎS-İ ŞERİF
Kaynak: Taberâni, Muvatta, İlim, 1.
"Hikmet sahibi ulemanın meclisinde bulunmak, kelâmını işitmek üzerinize farz kılındı. Muhakkak ki Allah bu meclislerde hikmet nuruyla ölü kalpleri diriltir. Yağmur suyuyla ölü toprakları dirilttiği gibi…”
İster hikmet yoluyla olsun, ister yağmur suyuyla ölü topraklar dirilsin aynı muhtevaya sahip bir mesaj içeriyor.
Allahû Tealâ Tîn Suresi'nin 4. âyet-i kerimesinde: “Biz insanı nefsini ahsen-i takvim, nefs tezkiyesi ve tasfiyesi yaparak en güzele ulaşabilecek özellikte yarattık.”
TÎN-4 Lekad halaknel insâne fî ahseni takvîm(takvîmin).
Andolsun ki Biz, insanı (nefsini), ahseni takvim içinde (nefs tezkiyesi ve tasfiyesi yaparak en güzele ulaşabilecek özellikte) yarattık.
Bu nefs tezkiyesi ve tasfiyesi aynı zamanda Allah'ın hepimize farz kıldığı 7 safha ve 4 teslimi yaşamayı ifade eder. 7 safha 4 teslimden murat, sahâbe bunu gerçekleştirmiş. 7 tane hedef emir. Sahâbenin hepsi Allah'a ulaşmayı dilemişler. Sahâbenin hepsi Evliyalar Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V)'e tâbî olmuşlar. Hepsi ruhlarını Allah'a teslim etmiş, hepsi fizik vücut teslimine ulaşmışlar, hepsi nefs teslimine ulaşmışlar, irşada ulaşmışlar ve irade teslimiyle İnsan-ı Kâmil olmuşlar.
TÎN-4 Lekad halaknel insâne fî ahseni takvîm(takvîmin).
Andolsun ki Biz, insanı (nefsini), ahseni takvim içinde (nefs tezkiyesi ve tasfiyesi yaparak en güzele ulaşabilecek özellikte) yarattık.
PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.V) VE SAHÂBENİN (MUHACİR VE ENSARIN) YAŞADIĞI 7 SAFHA İSLÂM
BAKARA–151: Nitekim size, aranızda (görev yapmak üzere), sizden bir Resûl (Peygamber) gönderdik ki, (A) âyetlerimizi size tilâvet etsin (okuyup açıklasın) ve (B) sizi (nefsinizi) tezkiye (ve tasfiye) etsin, (C) size Kitap’ı (Kur’ân-ı Kerim’i) ve (D) hikmeti öğretsin ve (E) (hikmetin özü olan) bilmediğiniz şeyleri öğretsin.
(A) - Âyetlerin Tilâveti
1 - Allah’a Ulaşmayı Dilemek
ZUMER–17: Ve onlar ki; taguta kul olmaktan içtinap ettiler. Çünkü Allah’a yöneldiler (Allah’a ulaşmayı dilediler). Onlara müjdeler vardır...
ENFÂL–29: Ey âmenû olanlar! Allah’a karşı takva sahibi olursanız size furkan sahibi kılar! Ve sizden (sizin) günahlarınızı örter ve size mağfiret eder...
2 - 12 İhsanla Mürşide Tâbî Olmak
MUMTEHİNE–12: ...sana tâbî olmak için geldikleri zaman, artık onların biatlerini kabul et ve onlar için Allah’tan mağfiret dile...
(B) - Nefs Tezkiyesi
3 - Ruhun Allah’a Teslimi
RA’D–21: ...Allah’a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O’na (Allah’a) ulaştırırlar. Ve Rab’lerine karşı huşû duyarlar...
(C) - Kitabın Öğretilmesi
4 - Fizik Vücudun Allah’a Teslimi
ÂLİ İMRÂN–20: ...de ki; “Ben ve bana tâbî olanlar vechimizi (fizik vücudumuzu) Allah’a teslim ettik.” O kitap verilenlere ve ümmîlere: “Siz de vechinizi (fizik vücudunuzu) (Allah’a) teslim ettiniz mi?” Eğer teslim ettilerse, o taktirde, hidayete ermişlerdir...
(D) - Hikmetin Öğretilmesi
5 - Nefsin Allah’a Teslimi
ZUMER–18: Onlar, sözü işitirler, böylece onun en ahsen olanına tâbî olurlar. İşte onlar, Allah’ın hidayete erdirdikleridir. Ve işte onlar; onlar ulûl’elbabtır (daimî zikrin sahipleri).
6 - İrşada Ulaşmak
BAKARA–139: De ki: “Allah hakkında bizimle mücâdele mi ediyorsunuz? Ve O, bizim de Rabbimizdir, sizin de Rabbinizdir. Ve bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz de size aittir. Ve biz, O’na muhlis olanlarız (dini O’na hâlis kılanlarız).
HUCURÂT–7: ...Allah, size îmânı sevdirdi ve onu kalplerinizde müzeyyen kıldı. Küfrü, fıskı ve isyanı size kerih gösterdi. İşte onlar, onlar irşad olanlardır.
(E) - Hikmetin Ötesi
7 - İradeyi Allah’a Teslim Etmek
TEVBE–100: O sabikûn-el evvelîn (evvelki hayırlarda yarışanlardan salâh makamında iradesini Allah’a teslim ederek irşada memur ve mezun kılınanlar): Onların bir kısmı muhacirînden bir kısmı ensardan ve bir kısmı da onlara ihsanla tâbî olanlardandı...
Sahâbenin başlangıcına baktığımız zaman hepsi cahiliye dönemi içerisinde, alabildiğine aralarında kan davası, Arap aşiretleri arasında alabildiğine bir kan davası, kız çocukların diri diri gömüldüğü bir cahiliye kültürü... Kısacası hepsi cahiliyenin doruklarında iken Allah'ın Resûlü hidayet güneşi olarak vazife aldı ve o cahiliye âdetleri üzere hayatını yaşayan bedevîlerden, Asr-ı Saadet'i yaşayan mutlu bir toplum, insan-ı kâmillerden oluşan mutlu bir toplumu oluşturdu. Dinimiz zaten herkesi insan-ı kâmil kılmak üzere Allah'ın koyduğu kanunlarla ifade edilebilir.