Muhterem Hocam, Mü’min 40. âyete göre nefs tezkiyesi yapan kişi cennete giriyor. O hâlde neden sahâbeler cennete girmek için 7 safha, 4 teslimin hepsini yapmakla sorumlu olmuşlar?

Soru

Muhterem Hocam, Mü’min 40. âyete göre nefs tezkiyesi yapan kişi cennete giriyor. O hâlde neden sahâbeler cennete girmek için 7 safha, 4 teslimin hepsini yapmakla sorumlu olmuşlar? Açıklar mısınız?” diyor.

Cevap

Nefs tezkiyesi yapan kişi cennete giriyor, örneğinde o 2. kat cennettir. Onun öncesinde Allah’a ulaşmayı dileyen kişi de cennete gidiyor. İşte Muminûn Suresinin 102. âyet-i kerimesi:

23/MUMİNÛN-102 Fe men sekulet mevâzînuhu fe ulâike humul muflihûn(muflihûne).

O zaman kimin mizanı (sevap tartıları) ağır gelirse işte onlar, felâha erenlerdir.

“Kimin hasenat tartıları ağır gelirse, onlar ferah erenlerdir.” Şimdi kimin hasenat tartıları ağır geliyor, kimin hasenat tartıları hafif geliyor? Muminûn 103’te: “Hasenat tartıları hafif gelenler, onlar hüsranda olanlardır.” Öyleyse hüsranda olanlar, hasenat tartıları hafif gelenlerdir; gidecekleri yer cehennemdir. Hasenat tartıları ağır gelenlerin gidecekleri yer cennettir.

23/MUMİNÛN-103 Ve men haffet mevâzînuhu fe ulâikellezîne hasirû enfusehum fî cehenneme hâlidûn(hâlidûne).

Ve kimin mizanı (sevap tartıları) hafif gelirse, işte onlar, nefslerini hüsrana düşürenlerdir. Onlar, cehennemde ebediyyen kalacak olanlardır.

Şimdi amel ne olursa olsun, ameli boşa gidenler onlar hüsrandadır. Zümer 65: “Sana ve senden öncekilere vahyedildi ki; eğer şirk koşarsan, amelin boşa gider ve hüsrana düşenlerden olursun.”

39/ZUMER-65 Ve lekad ûhıye ileyke ve ilâllezîne min kablike, le in eşrakte le yahbetanne ameluke ve le tekûnenne minel hâsirîn(hâsirîne).

Ve andolsun ki, sana ve senden öncekilere: “Gerçekten eğer sen şirk koşarsan (Allah’a ulaşmayı dilemezsen), amellerin mutlaka heba olur. Ve mutlaka hüsrana düşenlerden olursun.” diye vahyolundu.

Kimdir şirk koşan? Rûm 31: Öyleyse kimdir müşrik olmayan? Allah’a yönelen, Allah’a ulaşmayı dileyen, takvâ sahibi olan.

30/RÛM-31 Munîbîne ileyhi vettekûhu ve ekîmûs salâte ve lâ tekûnû minel muşrikîn(muşrikîne).

O’na (Allah’a) yönelin (Allah’a ulaşmayı dileyin) ve O'na karşı takva sahibi olun. Ve namazı ikame edin (namaz kılın). Ve (böylece) müşriklerden olmayın.

Takvâ sahibi olmak Allah’a ulaşmayı dilemek midir? Evet. Bakara 223:

2/BAKARA-223 Nisâukum harsun lekum, fe’tû harsekum ennâ şi’tum ve kaddimû li enfusikum vettekûllâhe va’lemû ennekum mulâkûh(mulâkûhu), ve beşşiril mu’minîn(mu’minîne).

Kadınlarınız sizin için tarladır. O halde tarlanıza nasıl dilerseniz öyle yaklaşın. Ve kendiniz için (derecelerinizi arttıracak ameller) takdim edin. Ve Allah’a karşı takva sahibi olun ve O’na mülâki olacağınızı (kavuşacağınızı) bilin. Ve mü’minleri müjdele.

Âyetleri birbirine bağladığınız zaman, Allah’a ulaşmayı dilemeyenlerin amelleri boşa gidiyor; onlar hüsrandadır, gidecekleri yer cehennemdir. Hiç bir ameli yoksa likâallahı dileyen. Allah onların günahlarını örtüyor ve gidecekleri yer cennettir.

Öyleyse cennetin anahtarı, cehennemin kilidi Allah’a ulaşmayı dilemektir. Çünkü kişinin durumu ne olursa olsun, Allah’a ulaşmayı dilediği an ameller boşa gitmiyor; Allah onların günahlarını örtüyor. Allah’a ulaşmayı dilemediği zaman ise ameller boşa gidiyor ve kazandığı negatif dereceler sebebiyle gideceği yer cehennem oluyor. Öyleyse belirleyici unsur 7 safha değil, Allah’a ulaşmayı dilemektir. Allah’a ulaşmayı dilemeyenler cehennemlikler, Allah’a ulaşmayı dileyenler cennetlikler, yani belirleyici unsur Allah’a ulaşmayı dilemektir. Diledikleri takdirde Allah onların bütün günahlarını örtüyor, amelleri ağır geliyor. Allah'a ulaşmayı diliyor.

ALLAH’A ULAŞMAYI DİLEMEYEN CEHENNEMLİKLER

1. YÛNUS -7 Muhakkak ki onlar, Bize ulaşmayı (hayatta iken ruhlarını Allah’a ulaştırmayı) dilemezler. Dünya hayatından razı olmuşlardır ve onunla doyuma ulaşmışlardır ve onlar âyetlerimizden gafil olanlardır.

2. KEHF-105 İşte onlar, Rab’lerinin âyetlerini ve O’na mülâki olmayı (ölmeden evvel ruhun Allah’a ulaşmasını) inkâr ettiler. Böylece onların amelleri heba oldu (boşa gitti). Artık onlar için kıyâmet günü mizan tutmayız.

3. NEML-90 Ve kim seyyiat ile (kaybettiği dereceler, kazandığı derecelerden fazla olarak) geldiyse, işte o zaman onlar yüzüstü ateşe atıldı (atılır). Yapmış olduklarınızdan başka bir şeyle mi cezalandırılıyorsunuz?

4. MÜ’MİNÛN-103 Ve kimin mizanı (sevap tartıları) hafif gelirse, işte onlar, nefslerini hüsrana düşürenlerdir. Onlar, cehennemde ebediyyen kalacak olanlardır.

ALLAH’A ULAŞMAYI DİLEYEN CENNETLİKLER

1. ENFÂL-29 Ey âmenû olanlar! Allah’a karşı takva sahibi olursanız sizi furkan (hak ve bâtılı ayırma özelliği) sahibi kılar! Ve sizden (sizin) günahlarınızı örter ve size mağfiret eder (günahlarınızı sevaba çevirir). Ve Allah, büyük fazl sahibidir.

2. MU’MİNÛN-102 O zaman kimin mizanı (sevap tartıları) ağır gelirse, işte onlar felâha erenlerdir.

3. NEML-89 Kim hasenat ile (kazandığı dereceler, kaybettiği derecelerden fazla olarak) geldiyse, işte o zaman onun için ondan daha hayırlısı (cennet) vardır. Ve onlar, izin günü dehşetten (cehenneme gitmeyeceklerinden) emin olanlardır.

4. ANKEBÛT-5 Kim Allah’a mülâki olmayı (hayattayken Allah’a ulaşmayı) dilerse,o takdirde muhakkak ki Allah’ın tayin ettiği zaman mutlaka gelecektir (ruhu mutlaka hayattayken Allah’a ulaşacaktır).

Neml 89: “Kim hasenat ile (kazandığı dereceler, kaybettiği derecelerden fazla olarak) geldiyse, işte o zaman onun için ondan daha hayırlısı (cennet) vardır. Yani Allah’a ulaşmayı dileyenlere cennet müjdesi veriliyor. Ama kim seyyiatla gelirse, kaybettiği dereceler kazandıklarından fazla geldiğse, işte o zaman onlar için yüzüstü ateşe atılmak vardır. Yani dilemeyenlerin mutlaka gideceği yer cehennemdir. Dileyenlerin de gideceği yer cennettir. Belirleyici unsur Allah'a ulaşmayı dilemek ve dilememek.

Neden sahâbeler cennete girmek için yedi safha, dört teslimin hepsini yapmakla sorumlu olmuşlar? Hayır. 7 safha, dört teslimi yaşamak için cennet için değil, tek bir dilek cennete götürüyor. 7 safha, 4 teslim ahiret ve dünya saadetinin tamamını içeriyor.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 17 Ağustos 2026Son güncelleme: 2 Ekim 20264 dk okuma2