Muhterem Hocam, Osmanlılardan bahsedince neyi düşünmeliyiz?

Soru

Muhterem Hocam, Osmanlılardan bahsedince neyi düşünmeliyiz?

Cevap

Osmanlı denince hidayeti, dürüstlüğü; Osmanlı deyince Allah sevgisinin en büyük boyutlarda yaşandığı bir dönemi aklımıza getirmeliyiz. Balkanlarda hep şu tekerleme söylenir: “Osmanlı gitti, adalet bitti.” Gerçekten adaletin timsali de Osmanlı. Osmanlı, bütün dünyaya tek başına meydan okuyan bir Allah dostları topluluğu, tasavvufu yaşayan her kesimden insanlardan oluşurdu.

Peygamber Efendimiz (S.A.V) ve sahâbeden sonra dünya üzerinde İslam’ı gerçek mânâda yaşayan bir milletler topluluğu olarak düşünmeliyiz Osmanlı’yı. Osmanlı’yı Osmanlı yapan şey tabiî ki tasavvuf, yani Kur’ân’daki İslam’ın bütün boyutlarıyla yaşanmasıdır.

Osmanlı evde, sokakta, çarşıda, askerde dünyaya hep örnek olmuş bir milletler topluluğu. Osmanlı Devleti, ifade ettiğimiz gibi adaleti en üst seviyede sergileyen, Kur’ân’daki İslam’ı yaşayan bir hayat tarzını benimsemiştir.

Gerçekten sahâbenin hayatına baktığımız zaman ne görüyoruz? Başlangıç noktasında birbirinin can düşmanı olan sahâbe, 23 sene içerisinde Kur’ân’daki İslam’ı yaşadılar.

PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.V.) VE SAHÂBENİN (MUHACİR VE ENSARIN) YAŞADIĞI YEDİ SAFHA İSLAM

BAKARA–151: Nitekim size, aranızda (görev yapmak üzere), sizden bir Resûl (Peygamber) gönderdik ki, (A)ayetlerimizi size tilâvet etsin (okuyup açıklasın) ve (B)sizi (nefsinizi) tezkiye (ve tasfiye) etsin, (C)size Kitap’ı (Kur’ânı Kerim’i) ve (D)hikmeti öğretsin ve (E)(hikmetin özü olan) bilmediğiniz şeyleri öğretsin.

(A) - Âyetlerin Tilaveti

1 - Allah’a Ulaşmayı Dilemek

ZUMER–17: Ve onlar ki; taguta kul olmaktan içtinap ettiler. Çünkü Allah’a yöneldiler (Allah’a ulaşmayı dilediler). Onlara müjdeler vardır...

ENFÂL–29: Ey âmenû olanlar! Allah’a karşı takva sahibi olursanız size furkan sahibi kılar! Ve sizden (sizin) günahlarınızı örter ve size mağfiret eder...

2 - 12 İhsanla Mürşide Tâbi Olmak

MUMTEHİNE–12: ...sana tâbi olmak için geldikleri zaman, artık onların biatlerini kabul et ve onlar için Allah’tan mağfiret dile...

(B) - Nefs Tezkiyesi

3 - Ruhun Allah’a Teslimi

RA’D–21: ...Allah’a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O’na (Allah’a) ulaştırırlar. Ve Rab’lerine karşı huşû duyarlar...

(C) - Kitabın Öğretilmesi

4 - Fizik Vücudun Allah’a Teslimi

ÂLİ İMRÂN–20: ...de ki; “Ben ve bana tâbi olanlar vechimizi (fizik vücudumuzu) Allah’a teslim ettik.” O kitap verilenlere ve ümmîlere: “Siz de vechinizi (fizik vücudunuzu) (Allah’a) teslim ettiniz mi?” Eğer teslim ettilerse, o takdirde, hidayete ermişlerdir...

(D) - Hikmetin Öğretilmesi

5 - Nefsin Allah’a Teslimi

ZUMER–18: Onlar, sözü işitirler, böylece onun en ahsen olanına tâbi olurlar. İşte onlar, Allah’ın hidayete erdirdikleridir. Ve işte onlar; onlar ulû’l’elbabtır (daimi zikrin sahipleri).

6 - İrşada Ulaşmak

BAKARA–139: De ki: “Allah hakkında bizimle mücadele mi ediyorsunuz? Ve O, bizim de Rabbimizdir, sizin de Rabbinizdir. Ve bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz de size aittir. Ve biz, O’na muhlis olanlarız (dini O’na hâlis kılanlarız).

HUCURÂT–7: ...Allah, size îmânı sevdirdi ve onu kalplerinizde müzeyyen kıldı. Küfrü, fıskı ve isyanı size kerih gösterdi. İşte onlar, onlar irşad olanlardır.

(E) - Hikmetin Ötesi

7 - İradeyi Allah’a Teslim Etmek

TEVBE–100: O sabikûn-el evvelîn (evvelki hayırlarda yarışanlardan salâh makamında iradesini Allah’a teslim ederek irşada memur ve mezun kılınanlar): Onların bir kısmı muhacirinden bir kısmı ensardan ve bir kısmı da onlara ihsânla tâbi olanlardandı...

Osmanlı’daki tasavvuf gruplarına baktığımız zaman; saray erkânı Mevlevî idi, askeriye sınıfı Bektaşî idi, esnaf sınıfı Ahîlik Teşkilatının bütün standartları içerisinde sahâbe gibi yaşayanlardan oluşuyordu.

Kur’ân onlar için bir hayat kitabıydı. A’dan Z’ye kadar Kur’ân’ı hayatlarına tatbik eden, Kur’ân’a muhalif olan herşeyden kaçınan Allah’ın dostlarından oluşuyordu.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 17 Ağustos 2026Son güncelleme: 2 Ekim 20263 dk okuma1