Muhterem Hocam, tasavvufta idrak nasıl gelişir açıklar mısınız?
Soru
Muhterem Hocam, tasavvufta idrak nasıl gelişir açıklar mısınız?
Cevap
Tasavvufta idrak, zikirle gelişen bir vetîredir. Dikkat ederseniz kişi 12 tane ihsanla mürşidine tâbî olduğu anda Allah'tan 7 ni'met de alır. Bu 7 ni'metten özellikle 4 tanesi hidayeti içeriyor. Bu 7 ni'metin içerisinde; bir ruhun hidayeti, iki fizik vücudun hidayeti, üç nefsin hidayeti, dört iradenin hidayeti.
Bu hidayetlerin muhtevasına baktığımız zaman özellikle iradenin hidayeti, iradenin güçlenmesiyle bizi bir sonuca ulaştırıyor. İradenin güçlenmesi aslında idrakin de artmasını muhtevasına alıyor. Öyleyse hangi oranda biz kalp yapısının sahibi isek, hangi seviyedeki bir idrak noktasındaysak o oranda Allah indindeki seviyemiz de odur. İdrak bir kalp işidir; kalpteki afetler, nefsin afetleri azaldıkça otomatikman irade güçleniyor. Aslında irade sabit bir güç olmasına rağmen karşısındaki negatif güç, afetler azaldığı için irade güçleniyor ve o kişinin de idraki o oranda artıyor.
7 Nİ'MET
1. devrin imamının Ruhu Gelir
MU’MİN – 15: … Allah, kullarından (Kendisine ulaştırmayı) dilediği kişinin (Allah’a ulaşmayı dilediği için Allah’ın da Kendisine ulaştırmak istediği kişinin) üzerine (başının üzerine) Allah’a ulaşma gününün geldiğini (o kişinin ruhuna) ihtar etmek için, emrinden (Allah’ın emrinden tebliğ edecek) bir ruh (devrin imamının ruhunu) ulaştırır.
2. Kalbe İman Yazılır.
MUCÂDELE – 22: … İşte onlar ki, (Allah) onların kalplerinin içine îmânı yazdı. Ve onları, Kendinden bir ruh ile destekledi (orada eğitilmiş olan, devrin imamının ruhu onların başlarının üzerine yerleşir). Ve onları, altından nehirler akan cennetlere dahil edecek...
3. Günahlar Sevaba Çevrilir
FURKÂN – 70: Ancak kim (mürşidi önünde) tövbe eder (böylece kalbine îmân yazılıp, îmânı artan) ve salih amel yaparsa, o takdirde işte onların, Allah seyyiatlerini (günahlarını) hasenata (sevaba) çevirir. Allah, Gafur’dur...
4. Ruh VÜCUTu Terk Eder
NEBE – 39: İşte o gün (mürşidin eli Hakk’a ulaşmak üzere öpüldüğü ve ona tâbi olunduğu gün), Hak günüdür. Dileyen (Allah’a ulaşmayı dileyen) kişi, kendisine Rabbine ulaştıran (yolu, Sıratı Mustakîm’i) yol ittihaz eder. (Allah’a ulaşan kişiye Allah) meab (sığınak, melce) olur.
5. Fizik Vücut Allah’a Kul Olmaya Başlıyor.
RA’D – 36: Kendilerine kitâp verilenler sana indirilene sevinirler. Gruplardan, onun bir kısmını inkâr edenler şöyle de: “Ben, sadece Allah’a kul olmakla ve O’na şirk koşmamakla emrolundum. O’na davet ediyorum ve dönüşüm O’nadır (meabım, sığındığım, dönüş yerim O’dur).”
6. Salih Amel (Zikir) Başlaması
ZUMER – 23: Allah, İhdas ettiği (nurlarını) ahsen olanlarını (rahmet, fazl ve salâvâtı), ikişerr ikişerr (salâvât-rahmet ve salâvât-fazl), Kitab’a müteşabih olarak indirdi. Rab’lerinden huşû duyanların ciltleri ondan ürperir. Sonra onların ciltleri ve kalpleri Allah’ın zikriyle yumuşar, sükûnet bulur (yatışır). İşte bu, Allah’ın hidayetidir, dilediğini onunla hidayete erdirir...
7. İradenin Güçlenmesi
BAKARA – 257: Allah, âmenû olanların (Allah’a ulaşmayı dileyenlerin) dostudur, onları (onların nefslerinin kalplerini) zulmetten nura çıkarır. Ve kâfirlerin dostları tağuttur (onlar, şeytanı dost edinirler, şeytan kimseye dost olmaz), onları (onların nefslerinin kalplerini) nurdan zulmete çıkarırlar...
4 SIRAT-I MUSTAKÎM (HİDAYET)
1. RUHUN HİDAYETİ
NİSÂ – 175: Böylece Allah’a âmenû olanları (ölmeden önce ruhunu Allah’a ulaştırmayı dileyenleri) ve O’na (Allah’a) sarılanları ise, (Allah) Kendinden bir rahmetin ve fazlın içine koyacak ve onları, Kendisine ulaştıran “Sıratı Mustakîm”e hidayet edecektir (ulaştıracaktır).
2. FİZİK VÜCUTUN HİDAYETİ
NAHL – 36: ... Onlardan bir kısmını (Resûlün daveti üzerine Allah’a ulaşmayı dileyenleri), Allah hidayete erdirdi ve bir kısmının (dilemeyenlerin) üzerine dalâlet hak oldu...
YÂSİN – 60: Ey Âdemoğulları! Ben, sizlerden şeytana kul olmayacağınıza dair ahd almadım mı? Muhakkak ki o (şeytan), size apaçık bir düşmandır.
YÂSİN – 61: Ve Ben, sizden Bana kul olmanıza (dair ahd almadım mı?) Bu da Sıratı Mustakîm (üzerinde bulunmak)tir.
3. NEFSİN HİDAYETİ
HİCR – 41: Allahû Tealâ şöyle buyurdu: “İşte bu, Bana yönlendirilmiş (Bana ulaştıran) yoldur.”
4. İRADENİN HİDAYETİ
EN’ÂM – 153: Ve muhakkak ki; bu, Benim mustakîm olan yolumdur. Öyleyse ona tâbî olun. Ve (başka) yollara tâbî olmayın ki; o taktirde sizi, onun yolundan ayırır. İşte böyle size onunla vasiyet etti (emretti). Umulur ki böylece siz takva sahibi olursunuz.
Dolayısıyla mesela dua ettiğimiz zaman “Ya Rabbim, idrakimi arttır.” dememiz aslında bir nevî zikrin artışını istemek, onu kalbimize indirmek, onu idrake dönüştürmek şeklinde bir talebimiz oluyor. Allah razı olsun.