Muhterem Hocam, tekebbürler, tevazu sahipleri ve vakarı olanlar kimlerdir? Özellikleri nelerdir, açıklar mısınız?

Soru

Muhterem Hocam, tekebbürler, tevazu sahipleri ve vakarı olanlar kimlerdir? Özellikleri nelerdir, açıklar mısınız?

Cevap

"Sevgili kardeşlerim, kibirli olan insanlar Kur’ân-ı Kerîm’de A’râf Sûresi’nin 146-147. âyet-i kerimelerinde zikredilmiş. Ne diyor Rabbimiz:

7/ARÂF-146 Se asrifu an âyâtiyellezîne yetekebberûne fîl ardı bi gayril hakkı ve in yerev kulle âyetin lâ yu’minu bihâ ve in yerev sebîler ruşdi lâ yettehızûhu sebîlen ve in yerev sebilel gayyi yettehızûhu sebîlâ(sebîlen), zâlike bi ennehum kezzebû bi âyâtinâ ve kânû anhâ gâfilîn(gâfilîne).

Yeryüzünde haksız yere kibirlenen kimseleri, âyetlerimizden çevireceğim. Bütün âyetleri görseler, ona inanmazlar. Eğer rüşd yolunu görseler, onu yol edinmezler. Ve gayy yolunu görseler, onu yol edinirler. Bu; onların, âyetlerimizi yalanlamaları ve ondan gâfil olmaları sebebiyledir.

7/ARÂF-147 Vellezîne kezzebû bi âyâtinâ ve likâil âhirati habitat a’mâluhum, hel yuczevne illâ mâ kânû ya’melûn(ya’melûne).

Ve onlar ki; âyetlerimizi ve ahirete ulaşmayı (hayatta iken ruhun Allah’a ulaşmasını) tekzip ettiler (yalanladılar) ve onların amelleri, heba oldu (boşa gitti). Onlar, yaptıklarından başka bir şeyle mi cezalandırılır?

Yani kibirlenen insanları âyetlerimizden çevirir. Bütün âyetleri görseler ona inanmazlar. Rüşd yolunu görseler, onu yol edinmezler; gay yolunu görseler, onu yol edinirler. Bu, onların âyetlerimizi yalanlamaları ve âyetlerden gâfil olmaları sebebiyledir.

İşte birçok âyet-i kerimede geçen mütekebbirler; bunlar, ateşe çağıranların başında, fesat çıkaranlar geliyor. Ama ikinci grupta “küberâ” ve “sâdâtlar” geliyor. Özellikleri Ahzâb 67-68’de dile getiriliyor. Fesat çıkaranlar, Allah’ın ezelde kendilerinden almış olduğu yeminleri, mîsâk ahdlerini bozanlardır.

CEHENNEME (ATEŞE) DAVET EDENLER

1. FESAT ÇIKARANLAR

TEVBE-32: … ağızları ile Allah’ın nurunu söndürmeyi istiyorlar.

RAD-25: Allah’ın ahdini bozarlar ve Allah’ın O’na ulaştırılmasını emrettiği şeyi keserler. Ve yeryüzünde fesat çıkarırlar (insanların da Sırat-ı Müstakîm’e ulaşmalarına mani oldukları için fesat çıkarırlar).

KASAS-41: Ve Biz, onları ateşe davet eden İmamlar (önderler) kıldık. Ve kıyamet günü onlara yardım olunmaz.

2. SADAT VE KÜBERALAR

AHZAP-67: Ve cehennemde olanlar derler ki: “Yarabbi, muhakkak ki biz, sâdatlarımıza (dinde ileri gidenlerimize) ve küberamıza (büyüklerimize) itaat ettik.”

AHZAP-68: Rabbimiz, onlara iki kat azap ver ve onlara büyük bir lânetle lânetle.

3. HİDAYETİ GİZLEYENLER

BAKARA-159: İndirdiğimiz o beyyinelerden olan şeyleri ve hidayeti (ölmeden evvel ruhun Allah’a ulaştırılmasını) Kitap’ta Allah insanlara açıkladıktan sonra gizleyenler, onlara hem Allah lânet eder hem de lânet ediciler lânet eder.

AL-İ İMRAN-7: … Kalplerinde eğrilik bulunanlar, fitne çıkarmak ve tevilde bulunmak istedikleri için O (Kitab)’ın müteşabih olan kısmına uyarlar.

4. resûl VE AYETLERLE ALAY EDENLER

KEHF-106: (Ayetlerimi) örtmeleri (inkâr etmeleri) ve ayetlerimi ve resûllerimi alay konusu edinmeleri sebebiyle, onların cezası işte bu cehennemdir.

En'âm-68: Ayetlerimiz hakkında (alaylı) konuşmaya dalanları gördüğün zaman…

NİSA-140: Allah’ın ayetlerinin inkâr edildiğini ve onların alaya alındığını işittiğiniz zaman…

5. ZULMANİ İLİMLERLE AMEL EDENLER

BAKARA-102:… Ve onlar kendilerine fayda vermeyen, zarar veren şeyleri öğreniyorlar. Andolsun ki onlar, onu (sihri ve ona ait bilgileri) satın alan kimsenin ahirette bir nasibi olmadığını kesin olarak öğrendiler. Elbette onunla nefislerini sattıkları şey ne kötü, keşke bilselerdi.”

Ama tevazu sahipleri, tevazu sahibi olduğu makamın, rütbenin altında davranan kişilerdir. Allah bize tevazu sahibi olmamızı buyuruyor. Ama vakar sahibi her devirde devrin imâmı, Allah’ın tasarrufunda olan kişilerdir; kavim resûlleridir. Onlar Allah tarafından doğmadan evvel seçilmişlerdir, yaratılmışlardır. İradeleri, serbestlikleri yok; onlar Allah’ın iradesiyle hareket ederler. Vakar sahibi kişiler onlardır inşaallah.

Allahû Tealâ her devirde devrin imâmını ve vakar sahibi kılmıştır. Enbiyâ Suresinin 73.âyetinde şöyle buyuruyor:

21/ENBİYÂ-73 Ve cealnâhum eimmeten yehdûne bi emrinâ ve evhaynâ ileyhim fi’lel hayrâti ve ikâmes salâti ve îtâez zekati, ve kânû lenâ âbidin(âbidine).

Ve onları, emrimizle hidayete erdiren (ölmeden önce ruhları Allah’a ulaştıran) imamlar kıldık. Ve onlara, hayırlar işlemeyi, namaz kılmayı ve zekat vermeyi vahyettik. Ve onlar, Bize kul oldular.

Secde Suresinin 24. âyetinde şöyle buyuruyor:

32/SECDE-24 Ve cealnâ minhum eimmeten yehdûne bi emrinâ lemmâ saberû ve kânû bi âyâtinâ yûkınûn(yûkınûne).

Ve onlardan, emrimizle hidayete erdiren imamlar kıldık, sabır sahibi oldukları ve âyetlerimize (Hakk’ul yakîn seviyesinde) yakîn hasıl etmiş oldukları için.

Mütevâzı olan her kul da vakar sahibidir. Allahû Tealâ onlara vakarla davranmalarını emretmektedir. Devrin imâmının söylediği her söz, Allah’ın kendisine söylettiği; yaptığı her davranış ise Allah’ın kendisine yaptırdığıdır. Allah râzı olsun."

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 17 Ağustos 2026Son güncelleme: 2 Ekim 20264 dk okuma1