Muhterem Hocam, zikir Allah'ın adını sesli söyleyip tekrar etmek olarak anlaşılmış. “Ancak zikir, Kur’ân-ı Kerim okuyup anlamak, tefekkür etmek, bu sayede Allah'ın lütfuyla, ilhamı

Soru

Muhterem Hocam, zikir Allah'ın adını sesli söyleyip tekrar etmek olarak anlaşılmış. “Ancak zikir, Kur’ân-ı Kerim okuyup anlamak, tefekkür etmek, bu sayede Allah'ın lütfuyla, ilhamıyla konuşmaktır. Allah'ın isimlerini tekrar etmek zikir değil, çağrıdır. Çağrıya cevap, Allah'ın kalbindeki değişim ve kelâmı zikirdir. Allah'ın lütfu ile Allah'tan bahseden kalp, Allah'ın adına konuşan değil.” Bir izleyicimizin yorumudur. Kur’ân-ı Kerim ışığında açıklar mısınız?

Cevap

Sevgili kardeşim, bu kardeşimizin söyledikleri Kur’ân'a uymuyor. “Zikir, Allah'ın adını sesli söyleyip tekrar etmek olarak anlaşılmış.” Öyledir, zikir.

Nitekim beraberce bakalım, Ankebût Suresi'nin 45. âyet-i kerimesi:

ANKEBÛT-45: Utlu mâ ûhıye ileyke minel kitâbi ve ekımıs salât(salâte), innes salâte tenhâ anil fahşâi vel munker(munkeri), ve le zikrullâhi ekber(ekberu), vallâhu ya’lemu mâ tasneûn(tasneûne).

Kitaptan sana vahyedilen şeyi oku ve salâtı ikâme et (namazı kıl). Muhakkak ki salât (namaz), fuhuştan ve münkerden nehyeder (men eder). Ve Allah'ı zikretmek mutlaka en büyüktür. Ve Allah, yaptığınız şeyleri bilir.

“Utlu mâ ûhiye ileyke minel kitâbi.” Sana vahyettiğimiz Kur’ân âyetlerini tilâvet et, oku. Bu bir zikir midir? Bu bir zikirdir. “Ve ekımıs salâte” ve namaz kıl. “innes salâte tenhâ anil fahşâi vel munkeri.” namaz kötülükten, fuhşiyattan men eder. Bu bir zikir midir? Zikirdir. “Ve le zikrullâhi ekber.” Ama bil ki Allah'ın zikri en büyüktür. Bu bir zikir midir? Evet, zikir. En büyük zikir budur.

Öyleyse üç çeşit zikirden bahsedebiliriz. Kur’ân âyetlerinin tilâveti, açıklanması bir zikirdir. Namaz kılmak, içerisinde âyetler okunduğu zaman, sonunda tekrarlanan Allah'ın isimlerinin tekrarı bir zikirdir. Ama Kur’ân âyetlerinin açıklaması zikir olmasına rağmen, namazda okunan âyetlerin sonunda Allah'ın isimlerinin tekrarı bir zikirdir. Ama en büyük zikir, Allah isminin art arda tekrarıdır.

Öyleyse, “Ancak zikir, Kur’ân-ı Kerim okuyup anlamak, tefekkür etmek, bu sayede Allah'ın lütfu, ilhamıyla konuşmaktır.” olayı zaten birinci zikir olarak ifade devreye girmiş. Kardeşimiz bunu bilmiyor. Devreye girmiş konuşmak. Kur’ân âyetlerinin tilâveti bir zikirdir.

“Allah'ın isimlerini tekrar etmek zikir değildir, çağrıdır.” Sevgili kardeşim, sen kendi zannına uyarak değiştirmen bir şey ifade etmez ki. Allahû Teâlâ, bakın bu âyet-i kerimede kişi namaz kılıyor, sureleri okuyor. Örneğin Fâtiha'yı okudu ve peşinden zammı sure olarak Furkân 70'i okudu:

FURKÂN-70: İllâ men tâbe ve âmene ve amile amelen sâlihan fe ulâike yubeddilullâhu seyyiâtihim hasenât(hasenâtin), ve kânallâhu gafûren rahîmâ(rahîmen).

Ancak kim (mürşidi önünde) tövbe eder (böylece kalbine îmân yazılıp, îmânı artan) mü'min olur ve salih amel (nefs tezkiyesi) yaparsa, o takdirde işte onların, Allah seyyiatlerini (günahlarını) hasenata (sevaba) çevirir. Ve Allah, Gafur'dur (günahları sevaba çevirendir), Rahîm'dir (rahmet nuru gönderendir).

Sen ne dersen de Allah'ın dediği doğrudur. “ve kânallâhu gafûren rahîmâ.” İşte burada ismin tekrarı, namazın da bir zikir olduğu buyuruluyor.

Tâhâ Suresi'nin 14. âyet-i kerimesinde:

TÂHÂ-14: İnnenî enallâhu lâ ilâhe illâ ene fa’budnî ve ekımis salâte li zikrî.

Muhakkak ki Ben, Ben Allah'ım. Benden başka İlâh yoktur. Öyleyse Bana kul ol ve Beni zikretmek için namazı ikame et!

“Beni zikretmek için namaz kıl.” Namaz da görüyorsunuz aynı şekilde.

Tâhâ 14: “Ve ekımis salâte li zikrî.” Öyleyse namaz bir zikir midir? Zikirdir. Zikir olabilmesi için okunan âyetlerin sonunda isimlerin tekrarı sebebiyle. “Beni zikretmek için namaz kıl.” Allah isminin tekrarı zikirdir.

“Allah'ın ismi çağrıdır.” Sen kendine uyuyorsun. Hani nerede çağrı? Allah Kur’ân'da zikir diyor, sen ise farklı bir şey söylüyorsun. “Çağrıya cevap, Allah'ın kalbindeki değişim ve kelâmı zikirdir.” Allah'ın lütfu ile sadece Allah'tan bahseden kalp Allah adına konuşan değil.”

Kalbin Allah isminin tekrarı bir zikirdir. Allahû Teâlâ Müzzemmil 8'de:

MUZZEMMİL-8: Vezkurisme rabbike ve tebettel ileyhi tebtîlâ(tebtîlen).

Ve Rabbinin İsmi'ni zikret ve herşeyden kesilerek O'na ulaş.

“Vezkurisme rabbike.” Rabbinin ismini zikret. Rabbimizin ismi ne? Rabbimizin ismi ‘Allah’. “Ve Allah ismini tekrar et.”

Allah Teâlâ Ra'd 28'de:

RA'D-28: Ellezîne âmenû ve tatmainnu kulûbuhum bi zikrillâh(zikrillâhi) e lâ bi zikrillâhi tatmainnul kulûb(kulûbu).

Onlar, âmenûdurlar ve kalpleri, Allah'ı zikretmekle mutmain olmuştur. Kalpler ancak; Allah'ı zikretmekle mutmain olur, öyle değil mi?

“Ellezîne âmenû ve tatmainnu kulûbuhum bi zikrillâh.” Onlar âmenû oldular ve Allah'ın zikri ile kalpleri mutmain oldu. “e lâ bi zikrillâhi tatmainnul kulûb.” Kalpler ancak Allah'ın zikriyle mutmain olur. Allah razı olsun.